.
 
 

Home

  • About Us
  • Executive Committee
  • Activities
  • Associates
  • Members
  •  

    g]kfnL cvjf/x?

     
     

     

    k|wfgdGqLsf] ;Daf]wg …xfQL cfof] km':;fÚ

    cGtl/d ;+ljwfg @)^# hf/L u/L ##) ljwfosn] eQf ;'ljwf kfpFbf cf7 bn ;dy{s / cfdgful/s dVv kg]{ 5g\ eGg] cx+ /fVg] ;/sf/ pQm ;+ljwfgdf ;Dk"0f{ hfthflt, ju{ If]qsf af/]df :ki6 x'g g;s]sf]n] pQm rfn" x'g nfu]sf] cGtl/d ;+ljwfgdf 5'6]sf jf q'6L ePsf a'Fbfut ljifodf ;+zf]wg ug{ t/fOjf;L / kxf8jf;Lsf hftLo ;+u7gx?n] lnlvt dfu u/]sf]df ;/sf/ df}g /x]sf]n] b]zsf ljleGg efudf cfGbf]ng rls{Psf] 5 . lx+;f, xTof / cfuf] nufpg], tf]8kmf]8sf 36gfn] hghLjg c:t Joj:t /x]sf] jt{dfgdf ;/sf/ / cf7bnsf g]tf oL ;a} sfo{ k|ltufdLtTjn] u/]sf x'g\ eGg] cf/f]k nufp5g\ eg] dlwz] ;d'bfosf ljwfosn] cfkm\gf] kf6L{sf] gLlt 5f]8]/ hftLotfsf cfwf/df ;+ljwfgdf gk/]sf] ljifo yk ug{ ;/sf/;Fu dfu u/]sf 36gfn] ;/sf/ cGof]ndf k/L jftf{ u/]/ ;d:of ;dfwfg ug]{ kIfdf gnfuL bdg ug]{ tkm{ pBt\ /x]sf] kfOG5 . dfemLsf ;ft ufpF 8'a] h:t} x'g] x'gfdL eO 7"nf] wg–hgsf] Iflt dfq geO{ oftfoft 7Kk ePsf sf/0f ljb]zL ko{6sx? 7fpF–7fpFdf ofqfsf qmddf si6;Fu /f]lsg' k/]sf] 36gfn] ;/sf/ Ps k|sf/ c;Ifd ePsf] k|dfl0ft x'G5 . oxL ljifodf gofF hf]uLsf ?kdf cfpg'ePsf :jgfdwGo /fi6«k|d'v tyf k|d+= lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] lxhf] t/fOdf e8\lsPsf] lx+;f dTy/ kfg{ /fi6«sf gfddf ;Daf]wg ug]{ / g]kfn 6]lnlehgn] k|ToIf k|;f/0f ug]{ egL laxfg}b]lv Tof] ;dosf] 38Lsf] k|ltIffdf a;]sf ;a}sf cfFvfdf 5f/f] xfNb} æjftf{df cfpÆ eGg] cleJolQm lbOFbf æxfQL cfof] km':;fÆ sf] cg'ej cfd gful/sn] u/]sf 5g\ . pQm ;Daf]wgn] lx+;f dTy/ kfg]{ t xf]Og emg cfuf]df £o"–t]n ylkPh:tf] l:ylt l;h{gf ePsf] 5 . /fi6« k|d'vsf] lhDdf lng] / lbg]sf] ;xldtdf /x]sf cf7 bnsf g]tfn] t/fOjf;Ln] /fv]sf dfusf cfwf/df plgx?nfO{ ;d]l6g] u/L ;Daf]wg ug]{ ;Nnfx lbg' kg]{ lyof] jf Tof] eGbf cl3 ;ft bn / dfcf]jfbLaLr jftf{ ePh:t} u/L ;/sf/ kIfn] t/fO{ / hghfltsf ljifodf uDeL/ x'g'kg]{df To;nfO{ ;fdfGo 7fgL u[xsfo{ g} gu/L xjNbf/L kf/fn] /fi6«k|d'vsf] gfdaf6 k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] JoQm u/]sf] efif0fdf cfkm\g} kf6L{sf] z}nL k|:t't x'g' afx]s gf}nf]kg gb]lvPsf] x'Fbf /fi6« xfSg] Ifdtf gePsf] eGb} k'i6L ;lhn} ePsf] 5 . o;y{ b"/bzL{ ljgfsf kmf];|f Pj+ rsf{ gf/f / wDsLk"0f{ efiffn] dfq s'g} ju{ klg lrQ a'emfpFg ;Qm}g eGg] x]Ssf g/fvL ;Qf aflx/ /x]sf] ;dodf ljutdf ub}{ cfPsf] sfo{z}nL /fHo ;~rfngdf /x]/ klg k|of]u ubf{ to;nfO{ ævf]nfsf] uLtÆ x'g] 5 eGg] xf]; k'Ug g;Sg' cf7 bnsf g]tf cfkm}+df cfZro{ nfUg] ljifo xf] . l:yltn] uDeL/ ?k lnPsf] jt{dfgdf cf7 bnsf g]tfn] ;dod} xf]; gk'¥ofO{ csf{nfO{ lxnf] 5\ofKg] sfd dfq u/]df …Gofp/L df/L k5'tf]Ú x'g'afx]s csf]{ ljsNk /xg] 5}g . ctM afFb/] k|a[lQsf] cGTo u/L :yfoL zflGt :yfkgf tkm{ nfUg' kg]{ ckl/xfo{ cfjZostf 5 .

     

     

    kqsf/nfO{ Hofg dfg]{ wDsL

    k;f{sf] jL/u~hdf /x]sf] /]l8of] jL/u~hdfly k|bz{gsf/Ln] ut !$ ut] cfqmd0f u/]sf 5g\ . sfof{nodf k|bz{gsf/Lx?n] hah{:tL k|j]z u/L tf]8kmf]8;d]t u/]sf 5g\ . k|bz{gsf/Ln] PkmPdsf] h]g]/]6/ / sfof{nodf kfls{ª u/]/ /flvPsf $ j6f df]6/;fOsn tf]8kmf]8 u]/]sf 5g\\ . tf]8kmf]8af6 nfvf}+sf] Iflt ePsf] PkmPdn] hgfPsf]5 . jL/u~hdf zflGt;'/Iff sfod /fVg :yfgLo k|zf;gn] lgif]wf1f nufPsf] eP klg To;sf] cj1f ub}{ k|bz{g / tf]8kmf]8 ePsf] hgfOPsf] 5 . :yfgLo k|zf;gn] jL/u~hdf laxfg !! ah]b]lv ;fFem ^ ah];Ddsf nflu lgif]wf1f cfb]z hf/L u/]sf] lyof] . o;}aLr, kqsf/sf] ;'/Iff x'g g;s]sf] 7x/ ub}{ jL/u~haf6 lg:sg] ;ft}j6f b}lgs klqsfx? cl:t !^ ut]b]lv aGb ePsf 5g\ . ;f] ;fFem ;ft} klqsfsf ;Dkfbs÷k|sfzssf] a}7s a;L o:tf] lg0f{o ul/Psf] xf] . a}7sn] zflGt–;'/Iffsf ljifodf k|x/L d'sbz{s ag]sf] lgrf]8 ;d]t lgsfn]sf] 5 . t/fO{df eO/x]sf k|bz{gdf ;~rf/;+:yfdfly ePsf cfqmd0f tTsfn /f]Sg ;DalGwt If]qsf JolQmx?n] cfu|x u/]sf 5g\ . dw]zL hgclwsf/ kmf]/dsf] cfXjfgdf k"jL{ tyf dWo t/fO{df ePsf k|bz{gdf ( hgf kqsf/dfly k|bz{gsf/Ln] cfqmd0f u/L s'6lk6 u/]sf] :ki6 ub}{ !@ j6f k|sfzg aGb, & hgf kqsf/ lj:yflkt !! j6f ;jf/L tf]8kmf]8 / !% j6f wDsL cfPsfn] ;f] aGb ug{ cfu|x ul/Psf] 5 . cfu|x ug]{x?df sgsdl0f bLlIft, x]daxfb'/ lji6, ;'/]z cfrfo{, wd{]Gb| emf, ljgf]b 9'Ë]n, uf]kfn yklnof, afns[i0f rfkfufO{, tLy{ sf]O/fnf, x:t u'?ª, alatf a:g]t cflb 5g\ .

     

     

    dGqL lqkf7Låf/f /fhLgfdf M zfxLdGqLx?nfO{ tLg dlxgfsf] k"hL{

    pBf]u, jfl0fHo tyf cfk"tL{dGqL x[bo]z lqkf7Ln] ut !% ut] kbaf6 /fhLgfdf lbg'ePsf] 5 . pxfF g]kfn ;b\efjgf kf6L{-cfgGbLb]jL_ sf tkm{af6 dGqL aGg'ePsf] lyof] . lqkf7Ln] cfkm\gf] /fhLgfdf d'Vo;lrj 8f= ef]h/fh l3ld/]dfkm{t\ k|wfgdGqL;dIf k7fpg' ePsf] xf] . lqkf7Ln] cfkm\gf] kf6L{n] p7fPsf ;+3Lo /fHok|0ffnLsf] :yfkgf, hg;+Vofsf cfwf/df lgjf{rgIf]q k'gu{7g , ;dfg'kflts lgjf{rg k|0ffnL / /fHo;+oGqdf dw];L ;d'bfosf] k|ltlglwTj u/fOg'kg]{ dfuk|lt ;/sf/n] pk]Iff u/]sfn] cfkm"n] kbaf6 /fhLgfdf lbPsf] pxfFn] eGg'eof], æcf7 bnsf zLif{ g]tfn] ut k'; ! ut] cGtl/d ;+ljwfgdf x:tfIf/ ubf{ xfd|f] kf6L{n] c;xdlt hgfPsf tLgj6f a'Fbfsf] sfof{Gjog x'g'kg]{df xfdL b[9 5f}+ .Ú pxfFn] t/fO{sf] ;d:of ;dfwfg gu/L b]z cl3 a9\g g;Sg] atfpg'eof] . ut a}zfv !& ut] ul7t dlGqkl/ifb\sf] h]7 @* ut] ePsf] lj:tf/;Fu} lqkf7L pBf]u, jfl0fHo tyf cfk"lt{dGqL x'g'ePsf] lyof] . To;}u/L t/fOdf ;fDk|bflos lx+;f e8\sfpg ;xof]u k'¥ofPsf] cleof]udf kqmfpdf k/]sf tLg k"j{dGqLnfO{ :yfgLo k|zf;gn] lxhf] ;fj{hlgs ck/fwcgtu{t tLg dlxgfsf] k"hL{ ydfPsf] 5 . zfxLsfnsf dGqLx? sdn yfkf, ab|L d08n, ;lndldof cG;f/L / lj/f6gu/sf k"j{dgf]lgt lhNnf ;efklt aNnek|;fb bfxfnnfO{ To:tf] k"hL{ lbOPsf] xf] . rf/} hgfnfO{ ;fj{hlgs ;'/Iff P]g, @)$^ cGtu{tsf] cleof]udf lx/f;tdf /fVg'k/]sf] kq a'emfOPsf] 5 . pQm P]gdf cg';Gwfgsf nflu () lbg;Dd y'gfdf /fVg ;Sg] Joj:yf 5 .

     

    k"jf{~rn aGbsf] cfx\jfgdf sf]0f;ef

    dfu k"/f geP ;z:q cfGbf]ng ug]{ r]tfjgL

    ;+3Lo nf]stflGqs u0ftGq, cfTdlg0f{osf] clwsf/, hftLo :jfoQtf, ;dfg'kflts lgjf{rg k|0ffnLsf] dfu ;lxt df3 !&, !* / !( ut] tLglbg aGbsf] 3f]if0ff krf{ tyf dfOsåf/f ;a} If]q / ju{df cfu|x ul/Psf] 5 . kfFrj6f dxTjk"0f{ dfudf– cGtl/d ;+ljwfgdf ;+3Lo, cfTdlg0f{osf] clwsf/, hftLo :jfoQtf / u0ftGq, tfdfª;flnª, vDa'jfg, du/fFt, yf?jfg, g]jf, d08n, nufot ;Dk"0f{ cflbjf;L hghflt ;d'bfodflysf] bdgk|lt jt{dfg /fHo;Qfn] ;fj{hlgs dfkmL / Ifltk"tL{sf] dfu . lj=;+= !*#! df lnDa'jfg uf]/vfaLr ePsf] ;GwL hf] !() jif{ jf @)@! ;fn;Dd sfdo /x]sf]df cfw'lgs ;do cg';f/ ;Daf]wg ug'{ kg]{, @)% lgjf{rg If]qnfO{ vf/]h u/L ;+ljwfgdf hftLo / /fhgLlt k|ltlglwTj x'g] u/L b'O{ ;bgfTds lg0f{o / ;dfg'kflts r'gfj k|0ffnL nfu" ug'{ kg]{ / hgcfGbf]ng–@ dfly bdg ug]{ ;Dk"0f{ ck/fwLnfO{ t'?Gt sfjf{xL ug]{ dfu /x]sf 5g\ . of] aGbsf qmddf ;Dk"0f{ snsf/vgf, pBf]uwGbf, z}lIfs ;+:yf, Jofkf/, oftfoft 7Kk x'g] 5g\ . s;}n] aGb pn+3g u/]df To;af6 pTkGg x'g] uDeL/ kl/0ffdsf] lhDd]jf/L :jod\ x'g' kg]{ krf{df pNn]v 5. ;f] cj;/df lxhf] kl/ifb\sf s]Gb|Lo cWoIf ;~h'xfª kfn'ªjfn] ;+£ofTds ;fzg /fHo Joj:yf k|0ffnL, cGtl/d ;+ljwfgdf ;dflxt gul/Psf]n] xfdL clxn] cfGbf]ngdf pq]sf xf} . xfdLnfO{ ;ft bn / dfcf]jfbLn] ;+3Lo ;fzg /fHo k|0ffnL lbG5f}+ eg]/ cfZjf;g lbP t/ ;'g'jfO{ ePg . xfdL cfGbf]ng ug{ afWo ePsf 5f}+ . ;f] s'/f pxfFn] lxhf] emfkfsf] latf{df]8df lnDa"jfg–vDa'jfgåf/f cfof]lht lj/f]w sf]0f;efnfO{ ;Daf]wg ub}{ pQm s'/f eGg'ePsf] lyof] . dfcf]jfbLn] aGb's la;fpFb}df of] d'n'sdf zflGt x'Fb}g . km]l/ csf]{ aGb's p7fpg] xftx? tof/ 5g\ . pxfFn] yKb} eGg'eof] . olb of] nf]stflGqs ;/sf/n] xfd|f] dfu k"/f u/]g eg] ljv08gsf/L ;z:q cfGbf]ng ug]{ r'gf}tfL lbg' eof] . olb tTsfn cGtl/d ;+ljwfg ;+zf]wg u/]/ xfdLnfO{ ;Daf]wg ul/\Pdf cfGbf]ng :ylut ug]{ k|:tfj ;/sf/;Fu /fVg'eof] . sfo{qmddf ljBfyL{ ;+3Lo d~rsf nflhd kfn'ªjf, ;+3Lo d~r emfkfsf cWoIf 1fg' ODa"ª, ;+3Lo o'jf d~rsf s]Gb|Lo cWoIf /fhs'df/ gfNaf], ;+3Lo ljBfyL{ o'lgogsf cWoIf, nfl;d kfn'ªjf, ;+3Lo nf]stflGqs /fli6«o d~r cgf/dgL PsfOsf ;lrj pjf{ of]~a", ;+3Lo nf]stflGqs /fli6«o d~r emfkfsf pkfWoIf kfq lwdfn / ;+3Lo nf]stflGqs /fli6«o d~rsf s]Gb|Lo ;b:o tyf emfkf lhNnf cWoIf 1fg]Gb| ODa"ª nufotn] dGtJo /fv]sf lyP . ;f] sfo{qmd cfsfz /fO{sf] ;+rfngdf ePsf] lyof] . tLglbg] aGbsf] cfof]hs ;+:yfdf ;+3Lo nf]stflGqs /fli6«o d~r, ;+3Lo lnDa'jfg /fHokl/ifb\, ;+3Lo vDa'jfg /fHokl/ifb\, ;+3Lo tfdfª;flnª /fHokl/ifb\, ;+3Lo lwdfn :jfoQ kl/ifb\, lnDa'jfg :jfoQ ;/f]sf/ d~r w/fg, ;'g;/L /x]sf 5g\ .

     

    ;Daf]wgaf6 dw]zL ;d'bfo c;Gt'i6 M ;+3if{ oyfjt /fVg]

    k|wfgdGqLsf] ;Daf]wgn] jf:tljts ;d:ofnfO{ ;Daf]wg ug{ g;s]sf] dw];L ;d'bfo / cfGbf]ngsf/Ln] k|ltlqmof lbPsf 5g\ . cGtl/d ;+ljwfgdf ;+3Lo ;+/rgfaf/] :ki6 pNn]v x'g'kg]{, ljz]if hgu0fgf / ;+ljwf;efsf nflu ;dfg'kflts lgjf{rg k|0ffnL lgjf{rg If]qnufot dfudf ;Daf]wg gePsf] pgLx?sf] l6Kk0fL 5 . ;b\efjgf-cfgGbLb]jL_ n] eg] ;Daf]wgaf/] kf6L{sf] cflwsf/Ls wf/0ff cfh a:g] cfsl:ds a}7saf6 cfpg] hgfPsf] 5 . …;Daf]wg ;b\efjgfsf] ;xdltdf cfPsf] 5}gÚ dxf;lrj /fh]Gb| dxtf]n] eg] . cfGbf]ng/t dw]zL hgclwsf/ kmf]/dsf cWoIf pk]Gb| ofbjn] ;Daf]wgn] dw];sf] dfunfO{ k"0f{ ?kdf ;Daf]wg ug{ g;s]sf] :ki6 kf/]sf 5g\ . d}lyn dxf;+3sf cWoIf cd/]zgf/fo0f emfn] dw];L cfGbf]ngsf] OHht gu/L /fHon] cx+sf/L efjgf b]vfPsf] atfP . To:t} nId0fnfn s0f{ cWoIf /x]sf] g]kfn ;b\efjgfn] ;Daf]wgdf dw]z cfGbf]ngsf d'Vo dfux?sf] ;Daf]wg gePsf] hgfPsf 5g\ . …dw];sf] dfunfO{ k|wfgdGqLn] uDeL/tfsf;fy lnPgg\Ú s0f{n] eg]– … ;Daf]wgdf xfnsf] cfGbf]ngdf zfxbt k|fKt u/]sfk|lt >4f~hln;d]t JoQm ePg . Ú ;b\efjgf-cfgGbLb]jL_ sf] cfh x'g] /fli6«o sfo{;Dkfbg ;ldltsf] a}7sdf cf7 bnaf6 cnu eO{ dw];L cfGbf]ngnfO{ cem ;zQm ug]{ lg0f{otkm{ hfg ;Sg] ;|f]tn] hgfPsf] 5 . ;b\efjgf cf7 bndf ;+nUg /x] dw];df hgcfwf/ u'dfpg] lglZrt l:ylt b]lvPkl5 kf6L{sf clwsf+z s]Gb|Lo ;b:o u7aGwgaf6 cnu x'g] dgl:yltdf k'u]sf] hgfOPsf] 5 . kf6L{n] o;df cflwsf/Ls l6Kk0fL eg] u/]sf] 5}g . cfGbf]ngsf] efjgfljk/lt ;ft bnn] ;xdlt cfPkl5 ;b\efjgfnfO{ u7aGwgdf al;/xg'sf] cf}lrTo g/x]sf] s]Gb|Lo ;b:o v';Lnfn d08nn] atfP . o;}aLr dfcf]jfbL ;Da4 dw]zL /fli6«o d'lQm df]rf{n] a'wjf/b]lv hgkl/rfng u/L hg;+3if{df ljleGg ?ksf sfo{qmd;fy ;+3if{df pq]sf] lj1lKtdfkm{t\ hgfPsf] 5 . df]rf{n] k|wfgdGqLsf] ;Gb]zn] dw];L hgtfsf] dfu ;Daf]wg ug{ g;s]sf] ;d]t pNn]v u/]sf] 5 .

     

    emfkfdf ;fDk|bflos ;b\efj ¥ofnL

    OGb|s'df/ /fO{

    ælxdfn–kxf8]–t/fO{ sf]xL 5}g k/fO{ Û dw]z]–kxf8] Ps xf}+ . ;fDk|bflos Pstf sfod /fvf}+Æ– eGg] d"n gf/fsf ;fy ut !# ut] emfkfsf] latf{df]8df ;b\efj ¥ofnL ;DkGg eof] . pQm ¥ofnL cf7 /fhgLlts bn, gful/s ;dfh / ;+3–;+:yfsf k|ltlglwx?sf] ;+o'Qm cfof]hgfdf ePsf] lyof] . xhf/f}+sf] ;+Vofdf /x]sf] ¥ofnL zlgZr/f]8l:yt cu|;]g ejgaf6 z'? eO{ gu/sf] ljleGg 7fpF kl/qmdf u/L d'lQmrf]sdf cfO{ sf]0f;efdf kl/0ft ePsf] lyof] . ;f] ;efnfO{ ;Daf]wg ub}{ g]sf+ k|hftflGqs emfkfsf ;efklt sfzLnfn rf}w/Ln] kxf8]–dw]z] b'a} dfG5] x'g\ . s;}nfO{ klg ;fDk|bflos e]befj g/fvL ;a} Ps x'g' kg]{ ljrf/ JoQm ug'{eof] . To;}u/L g]sf= emfkf lhNnfsf ;efklt ;'lw/ lzjfsf]6Ln] ;fDk|bflos b+uf e8\lsg glbO{ xfdL Ps h'6 eO{ cufl8 a9\g' kb{5 eGg'eof] . ;fDk|bflostf e8\sfpg k|ltufdL zlQmx? ;lqmo 5g\ eGb} pxfFn] ;a}nfO{ xf]l;of/ /xg cfu|x ug'{eof] . g]skf Pdfn]sf a}slNks s]Gb|Lo ;b:o g/]z v/]nn] d'n's ;+ljwfg ;efsf] lbzf tkm{ pGd'v 5 . ;+ljwfg ;efsf] r'gfj x'g glbgsf nflu k|ltufdL tTjx?n] ;fDk|bflostf e8\sfPsf] cf/f]k nufpg' eof] . sfo{qmddf g]skf dfn]sf s]Gb|Lo ;b:o vu]Gb| k|;fO{+, blntsf ljdnf ljZjsdf{, hgdf]rf{sf o'Qm e]6jfn, ls/fd'df]sf ;'/]z lnªb]g, g]kdsf s[i0f x'dfufO{ / dfcf]jfbLsf o'jf sDo"lgi6 lnu emfkfsf ;+of]hs clUg nufotn] dGtJo lbg'ePsf] lyof] eg] sfo{qmd ;+rfng g]sf emfkf lhNnf sfo{ ;ldltsf ;lrj elQm l;6f}nfn] ug'{ePsf] lyof] .

    ^ JolQm kqmfp

    ljb]z hfg egL lx8]sf cfwf bh{g JolQm ut !$ ut] w'nfaf/Laf6 kqmfp k/]sf 5g\ . w'nfjf/L rf]saf6 xf]6ntkm{ hfFb} ubf{ k|x/Ln] b]Vg] ljlQs} efUg yfn]kl5 z+sf nfuL Onfsf k|x/L sfof{non] pgLx?nfO{ kqmfp u/]sf] xf] . zlgZr/]–& sL s'df/L >]i7, cd/bx–# sf ef]hs'df/ v8\sf / /]0f'sf kf}8]n, O6x/L–^ sL sdnf nfdf, ky/L–! sf ch'{gaxfb'/ /fO{, x;Gbxsf ch'4axfb'/ /fO{ / uf8L vf]lhlbg] d]rLgu/–@ w'nfjf/Lsf cf]d >]i7 kqmfp k/]sf x'g\ . kqmfp k/]sf dWo] >]i7, v8\sf / nfdfn] cf]dgsf nflu lx8]sf] eg]sf 5g\ eg] afFsLn] ;fpbL c/a lx8]sf] eg]sf 5g\ . kqmfp k/]sf dlxnfx?nfO{ xflh/ x'g] u/L 5f]l8Psf] 5 . pgLx?n] ckl/lrt JolQmn] cfkm"x?nfO{ u}/ sfg"gL ta/af6 ljb]z n}hfg nfu]sf] k|x/L ;dIf hgfPsf 5g\ .

     

    l;nfO{ s6fO{ ;DaGwL tflnd z'?

    Psn dlxnf hfu/0f ;d"x–emfkfsf] cfof]hgfdf x'g] tLg dlxg] ;Lkd"ns l;nfO{–s6fO{ tflnd xfn} z'? ePsf] 5. 3/]n' tyf ;fgf pBf]u sfof{no emfkf tyf pBf]u jfl0fho ;+3 latf{df]8sf] ;xof]udf x'g] ;f] tflndsf] pb\3f6g k|d'v lhNnf clwsf/L hod's'Gb vgfnn] ug'{ePsf] lyof] . sfo{qmddf k|d'v tflnd ;+of]hs 6Lsf lzjfsf]6L, tflnd k|lzIfs z'enIdL >]i7, cg]d;+3sL kljqf v/]n,cg]d;+3-qmfGtLsf/L_ sL clDasf 9sfn, g]lj;+3sL pdf lzjfsf]6L, g]skf-Pdfn]_ sf xl/r0f lzjfsf]6L, cg]d;+3sL ;'lznf 9sfn, g]kfnL sf+u|];sf ;'lw/ lzjfsf]6L, emfkf pBf]u jfl0fHo ;+3sf /fh]Gb| l3ld/], latf{df]8 zfvfsf j]bk|sfz cu|jfn nufotn] z'esfdgf dGtJo /fv]sf lyP . ;d"xsL cWoIf uLtfb]jL a'9fyf]sLsf] ;efkltTjdf ;DkGg sfo{qmdsf] k|sfz Pjd\ ;~rfng /fddfof bfxfnn] u/]sL lyOg\ . tflnddf Psn Pjd\ ljkGg ju{sf dlxnf u/L @! hgfsf] ;xeflutf /x]sf] 5 . k|lzIffyL{nfO{ !^ j6f l;nfO{ d]lzg pknAw u/fOPsf] 5 .

    sn}of / lj/f6gu/df $ sf] d[To' M t/fOsf] l:ylt cem} c;fdGo

    sn}of gu/kflnsf $ sf] rf}sdf ut !$ ut] ck/fGx $ ah] dw]zL hgclwsf/ kmf]/dsf sfo{stf{ / k|x/LaLr em8k x'Fbf af/f lhNnfsf] hutk'/ lgjf;L !% jifL{o hld/ cfndsf] uf]nL nfuL 36gf:ynd} d[To' ePsf] 5 . ;f]xL em8kdf k|bz{gsf/L hLt]Gb| ofbjnfO{ uf]nL nfuL uDeL/ 3fOt] ePkl5 pkrf/sf] nflu sf7df08f}+ nluPsf] 5 . uf]nL nfUg] cGonfO{ jL/u~hl:yt If]qLo c:ktfndf egf{ ul/Psf] 5 . k|bz{gsf/Ln] sn}ofl:yt Pdfn] sfof{no / e"–;+/If0f sfof{nonufotdf tf]8kmf]8 u/]sf 5g\ . sn}ofdf ut !# ut] d[To' ePsf sn}of gu/kflnsf @ sf c;/km cG;f/Lsf] bfx;+:sf/ u/L d[ts cG;f/LnfO{ zxLb 3f]if0ff ug{ dfu ub}{ pQ]lht gf/f;lxt tf]8kmf]8 ub}{ lj/f]w k|bz{gdf plqPsf k|bz{gsf/LnfO{ lgoGq0fdf lng k|x/Ln] uf]nL rnfPsf] lyof] . o;}aLr lhNnf k|x/L sfof{non] ;f] 36gfdf d[To' ePsf] k'li6 u/]sf] 5 . k|x/L tkm{eg] ;fthgf 3fOt] ePsf] hgfOPsf] 5 . To;}u/L cl:t !^ ut] lj/f6gu/sf] /fgLdf k|bz{gsf/L / cGo gful/saLr em8k x'Fbf /fds'df/ sfdtsf] v'F8f k|xf/af6 xTof ul/Psf] ;dfrf/ 5 . To;}u/L lxhf] lj/f6gu/sf] a'wgu/ Onfsf k|x/L sfof{nodf k|bz{gsf/Ln] cfqmd0f u/L ;O g/]zh+z sfsL{sf] d[To' ePsf] 5 eg], k|bz{gsf/Ltkm{ ;bfgGb ofbjsf] d[To' ePsf] 5 . sfsL{nfO{ ckx/0f u/L s]xL k/ nu]/ 6fpsf]df t/jf/ k|xf/ u/L xft v'§f afFw]/ kf]v/Ldf kmfn]sf lyP . lghnfO{ ToxfFaf6 lgsfn]/ c:ktfn nfb} ubf{ d[To' ePsf] hgfOPsf] 5 . g]tfx? lsg lbNnL hfG5g\ <

     

    ;DkfbsLo

     

    bnLo :jfy{sf sf/0f b]zsf] l:ylt eofjx

    æ5]psf] l;of] dfemdf sf]xL a]nfÆ a'9fkfsfn] eGg] u/]sf] of] pvfg ufpF–3/sf] Jojxf/df k|of]u x'g] u/]sf]df g]kfndf 8]9bzs otf /fhgLltdf nfu" ePsf] 5 . ljut ;/sf/df /x]sf JolQmx?nfO{ k|ltzf]wsf lx;fan] hgcfGbf]ng bafPsf] cf/f]kdf wdfwd kqmfp u/L h]n rnfg ug]{ cleofgdf sf]O/fnf ;/sf/ ;lqmo ?kdf h'6L zfxL ;/sf/sf tLg dGqL / lhNnf xfSg] ;d]tnfO{ h]n k7fOof] eg] of] qmd hf/L x'g] a'lemPsf] 5 . @)$& sf] ;+ljwfg lgdf{0f ug]{x?n] g} To;sf] pn+3g u/]sf] tyf ;Qf yfDg g;sL æ;lsg dxf/fh /fHo ;~rfng ug{Æ egL /fhfnfO{ /fHosf] afu8f]/ lhDdf nufpg] g]sf+sf g]tfåo lul/hfk|;fb sf]O/fnf / z]/axfb'/ b]pjf clxn] c? bnsf egfOdf nfu]/ …gofF g]kfnÚ lgdf{0f u5f}{ eGb} 9f]n lk6fO{ /x]sf 5g\ . /fHo ;~rfngfy{ cleefjsLo bfloTo / zflGt :yfkgfy{ pbfx/0fLo sfo{ ub}{ /fli6«o cl:dtf hf]ufO{ hgtfsf efjgfnfO{ cfTd;ft ug'{ kg]{ k|d'v bfloTj ;/sf/sf] xf] . Tof] lgjf{x ug{ xfdL cf7 bn bQlrQ eP/ nfu]sf 5f}+ eGg] egfO{ ;fy{s x'g] lbzf tkm{ nfu]sf] k|;+udf cfGbf]ngdf ;fy lbg] ;a} ju{ / If]qsf JolQm k'gM lsg jt{dfg ;/sf/sf lj/f]wdf plqP < eGg] ljifodf ulxl/P/ cWoog ubf{ t/fOjf;L, kxf8jf;L, hghfltsf xs–clwsf/ ;'/lIft ug{ g;s]sf] cf/f]k 5 . ;+ljwfg;ef ;DkGg u/L To;af6 k|fKt kmnsf cfwf/df /fi6«df a;f]af; ug]{ ;Dk"0f{ gful/ssf efjgf ;d]6]/ b]zsf] ;+ljwfg lgdf{0f ug'{ kg]{df kf6L{ut :jfy{ k"/f x'g] vfnsf] cGtl/d ;+ljwfg lgdf{0f eO{ ;a} hfthfltnfO{ kfvf nufpg] vfnsf] ;Dkfbg x'g uPsf]n] To:sf] lj/f]w ub}{ ePsf q'6LnfO{ ;Rofpg ;/sf/;Fu ;a} If]q / ju{af6 ;ef–;df/f]xdf cleJolQm lbg'sf ;fy} ljleGg 6f]nLn] k|wfgdGqL ;dIf lnlvt dfu k|:t't ubf{ klg ;'g'jfO{ gePkl5 hfltotfsf lx;fadf cf–cfkm\gf] dfu cl3 ;fl/Psf] 5 . jftf{sf dfWodaf6 eGbf k|x/L–k|zf;g nufO{ bdg ug{ vf]lhPsf] kl/0ffd clxn] t/fOdf lx+;f e8\lsP klg To;n] kxf8df ;d]t k|lts"n c;/ kf/]sf] 5 eGbf cTo'lQm x'Fb}g . ljZjsf] /fhgLltnfO{ 5f]8]/ l5d]sL /fi6« ef/tsf] /fHo Joj:yfnfO{ dfq klg b[li6ut ug]{ xf] eg], /]n b'3{6gf x'Fbf jf /fHodf cft+s eO{ 7"nf] wg hgsf] IfltePdf u[xdGqL jf ;+jlGwt dGqLn] g}ltstfsf cfwf/df /fhLgfdf lbg] rng 5 . zfxL ;/sf/sf u[xdGqL sdn yfkfsf] cfb]zdf hgcfGbf]ngdf dfl/Psf JolQmnfO{ zxLb 3f]if0ff ug]{ clxn]sf] ;/sf/n] hftLo dfu /fvL lj/f]wdf plqPsf hgtfnfO{ tx nufpg uf]nL xfGg k|x/L k|zf;gnfO{ cfb]z lbg] u[xdGqL s[i0fk|;fb l;6f}nfn] clxn] dfl/Psf k|bz{gsf/LnfO{ zxLb dfGg tof/ x'g'x'G5 ls x'g'x'Gg < of] h6Ln k|Zg oq, tq 5l/Psf] 5 . ;Qfdf k'Ug] hf] sf]xL cGwf] x'G5 eGg] pbfx/0f clxn]sf] ;/sf/sf sfo{z}nLaf6 klg k|i6 x'G5 . jt{dfgdf ;/sf/n] kf6L{ut /fhgLlt :jfy{ eGbf dfly p7]/ ;a} hflt ju{sf efjgfnfO{ ;d]6L nfg vf]h]sf] egfO{ cl3 ;f/]klg Jojxf/df To:sf] 7Ls lj/Lt bdg ug]{ gLlt cjnDag ug{ tTk/ /x]sf] k|ltkmn lx+;f–cf+ts a9\g u} c/fhs l:ylt pTkGg ePsf] xf] eGg] s'/f 7f]s'jfsf ;fy eGg ;lsG5 . e|6frf/, b'/frf/, sldzg–tGq, 3';vf]/L cflb cGTo ug{ zfxL ;/sf/sf e|i6hlt ;a}nfO{ sfjf{xLåf/f 6'Ëf] nufpg rflnPsf] sbd xf]nf, t/ b'w / kfgL 5'6\ofO{ dfGb|]d];f] lgbf]ifL{nfO{ klg kl/aGbdf kf/]/ sfjf{xL rnfOPdf k"jf{u|xL ePsf] 7xl/g] 5 . lsg eg] @)$& ;fnsf] ;+ljwfg k|bQ clwsf/ cg';f/ /fHo ;~rfng u/]sf] tYo ljl;{g' x'Fb}g . ;/sf/n] ;xL dfu{ ;dft]sf] eP cfk"tL{ dGqL x[bo]z lqkf7Ln] /fhLgfdf lbg' kg]{ lyPg . ;dli6df, sf]O/fnf ;/sf/n] b]zdf zflGt :yfkgf ug{ k|x/L kl/rfng u/L ljleGg zx/df ePsf >[ª\vnfa4 k|bz{gsf qmddf ;/sf/L tyf lghL ejg tf]8kmf]8, xTof lx+;fsf clk|o 36gfnfO{ cGTo ug{ jftf{åf/f ;a}sf] xs–clwsf/ ;'/lIft ug]{ tkm{ nfUg' kg]{ lhDd]jf/L /x]sf]df To;sf] ;f6f] bdgsf] gLlt lnO{ cfkm\gf] kIfw/ e|i6, cg}lts eP klg ;'g kfgL 5/]/ z'4 kfg]{ u/]sf] tYon] …h'g hf]uL cfP klg sfg} lrl/Psf]Ú eGg] Jojxf/ k|i6 5 . To;}n] hgtf a9L s'l07t ePsf 5g\ . ca klg jftf{eGbf bdgrqm rnfOPsf] v08df b]z u[xo'4df xf]ldg] vt/fdf k'Ug] 5 eGbf cgy{ x'g] 5}g .

     

     

    ;dfrf/ ljljw

    g]tfx? lsg lbNnL hfG5g\ <

    t/fOdf lx+;f km}ln/x]sf] a]nf k|d'v /fhgLlts bnsf g]tfx? ljleGg sfo{qmddf efu lng ef/tsf] /fhwfgL gofF lbNnL k'u]sf 5g\ . sfFu|]; dxfdGqL /fdrGb| kf}8]n ut !# ut] lbNnL k'u]sf 5g\ eg] dfcf]jfbLsf jl/i7 kf]ln6Jo"/f] ;b:o rGb|k|sfz uh'/]n ut !@ ut] /flt ToxfF k'u]sf 5g\ . To;}u/L Pdfn]sf ljb]z ljefu k|d'v emngfy vgfn nufotsf g]tfx? / sfFu|]; k|hftflGqssf dxfdGqL ladn]Gb| lglw / s]Gb|Lo ;b:o k|bLk lu/L klg ut !# ut] lbNnL uPsf 5g\ . ef/tLo ;Qf?9 sfFu|]; kf6L{n] cfof]hgf u/]sf] ufGwL ;Tofu|x;DaGwL sfo{qmddf efu lng b'a} sfFu|]; / Pdfn]sf g]tfx? lbNnL k'u]sf x'g\ . dfcf]jfbL g]tf uh'/]n eg] kf6L{sf] ef/t ;+u7g hgclwsf/ ;'/Iff ;ldltsf] clwj]zgdf efu lng uPsf x'g\ . g]tfx?n] ef/tLo ;/sf/L clwsf/Lx?, ;Qf?9 u7aGwgsf g]tf, ljkIfL kf6L{sf g]tfx?;Fu /fhgLlts k/fdz{ ug]{ hgfOPsf] 5 . o;/L cf}krfl/s / cgf}krfl/s ?kdf g]tf lbNnL lsg hfG5g\ < cfZro{ nfUg] ljifo 5 . .

    bds dxf]T;j ;¥of]

    c;xh kl/l:yltsf sf/0f bds dxf]T;j !@ lbg;Ddsf nflu :ylut ePsf] 5 . cfof]hs bds h];Lhsf] xfn} a;]sf] a}7sn] t/fO{df a9]sf] tgfjsf sf/0f dxf]T;j :ylut ug]{ lg0f{o u/]sf] xf] . d"n Joj:yfkg ;ldltsf ;+of]hs ;+ho sf]O/fnfn] ;Kt/L, l;/fxf, /f}tx6, af/f, wg'iff nufotsf :yfgdf a9]sf] tgfjsf sf/0f af7df08f}+ nufotsf k|d'v zx/af6 :6nx? cfpg g;Sg] ePkl5 dxf]T;j :6nx? :ylut ul/Psf] hfgsf/L lbP . :ylut dxf]T;j cfpFbf] df3 @^ ut]b]lv kmfug' & ut];Dd k'/fg} :yfgdf ;+rfng x'g]5 . o;cl3 ;f] dxf]T;j df3 !% ut]b]lv !) lbg;Dd ;+rfng x'g] tof/Ldf lyof] .

    …rfF8f] hgdt ;+u|x u/Ú

    lnDa'jfg d'lQm df]rf{ s]Gb|Lo ;ldlt g]kfnsf cWoIf jL/ g]Dafªn] c:yfoL k|wfg sfof{no bfhL{lnªaf6 k|]; lj1lKt hf/L ub}{ g]kfn ;/sf/nfO{ ;j{;fwf/0f lnDa" hfltsf] efjgf a'em]/ pgLx?nfO{ :jtGqtf k|bfg ug{ hgdt ;+u|x u/fpg cfu|x ug'{ePsf] 5 . ljl1lKtdf df]rf{sf cWoIf g]Dafªn] @#@ jif{ cl3b]lv :jtGq / ;fj{ef}d ;Qf ;DkGg lnDa"jfgx?nfO{ g]kfnsf /fhfx?n] zflGt / d}qL ;DaGwnfO{ af/Daf/ gjLs/0f u/]/ oyfjt /fv]sf]df ;g\ !(*@ b]lv cfkm\gf] cflwkTo leq kf/]sf] cf/f]k nufpg' ePsf] 5 . lj1lKtdf k[YjLgf/fo0f zfxn] /fHo lj:tf/sf qmddf ;'g, sd / h'ª lnDa" /fhf;Fu ;g\ !(&& sf] cu:t dlxgfdf ;GwL u/]sf] P]ltxfl;s k|df0f ePsf] tYo k|:6 kfg'{ePsf] 5 . ;g\ !(*@ ;fn;Dd lnDa"jfgdf lnDa" hfltsf] hUuf hldg pgLx?sf] ;Dk|bfoafx]s c?n] gfd;f/L, lsga]r, lwtf] aGwsL s]xL /fVg gkfpg] sfg"g /x]sf] klg pNn]v 5 . lnDa"x?sf] :jfoQ clwsf/nfO{ clwsf/jfnfn] ljutdf jf:tf gu/]sf] x'Fbf lnDa"jfg;lxt ;Dk"0f{ g]kfnLn] ljb|f]x u/L hgcfGbf]ng–@ dfkm{t\ clwsf/ljxLg agfO{ 5f8]sf] klg cWoIf g]Dafªn] bfaL ug'{ePsf] 5 . P]ltxfl;s cfwf/df k'/fgf ;GwL, ;+emf}tf vf/]h eO{ :jtM lnDa"jfg :jtGq ePsf] 3f]if0ff ug'{ Gofof]lrt x'g] klg lj1lKtdf hgfOPsf] 5 . …ca jt{dfg g]kfn ;/sf/n] lnDa" hflt pgLx?sf] clwg:y /xg rfxG5 ls lnDa"jfg /fi6«sf] ?kdf :jtGq /xg rfxG5g\ eGg] a'em\g hlt;Stf] rfF8f] hgdt ;+u|x u/fpg plrt x'g]5 lj1lKtdf elgPsf] 5 .

    t/fO{ lx+;fsf sf/0f xhf/f}+ ofq' cnkq

    /fhwfgL sf7df08f}+af6 ut !! ut] Onfdsf] kz'klttkm{ lx+8]sf gf#v @^!! / gf #v !$%# gDa/ nufotsf ofq'afxs a; l;nu9L, tfKn]h'ª, ef]hk'/, emfkf, Onfd, / t]x«y'dsf ofq' lnP/ laxfg pbok'/ ;b/d'sfd ufO3f6 k'u]sf 5g\ . bz lbgb]lv k"jL{ t/fO{df k|bz{g ul//x]sf k|bz{gsf/Lx?n] dx]Gb| /fhdfu{cGtu{t ;Kt/L / ;'g;/L lhNnfsf] ;8s v08df ?v 9fnL ;8s cj?4 u/]kl5 ;u/dfyfsf k|x/L k|d'v P;P;kL lj1fg/fh zdf{sf] lgb]{zgdf k|x/Ln] pQm a;x?nfO{ ;Kt/Lsf] sb\dfxfaf6 ufO3f6tkm{ k7fPsf] k|x/L ;|f]tn] hgfPsf] 5 . sf7df08f}+af6 l;nu9Ltkm{ lx+8]sf cf/tL v8\sf !) lbgb]lv a;d} ofqf ul//x]sf] atfpFb} cfkm"x? a]vrL{ ePsf] atfOg\ . ;f]xL a;df ofqf ul//x]sf ef]hk'/ b'jfgfsf bLks >]i7n] hLjgd} ;a}eGbf a9L b'Mv kfPsf] cg'e"tL ;'gfP . emfkfsf] afx'g8fFuLsf u0f]z tfdfª nufotsf ofq'n] eg] ;j{;fw/0fnfO{ b'Mv lbg] u/L a;}n] klg aGb–x8\tfn ug{ gx'g] eGb}} ;/sf/sf] cIfdtfsf] sf/0f cfkm"x?n] b'Mv kfPsf] cfqm]; kf]v] . pgLx?n] uGtJo:yn;Dd k'Ugsf nflu ;xof]u ul/lbg ;DalGwt kIf;Fu cfu|x ;d]t u/]sf lyP . o;}aLr, lhNnfdf sfo{/t cfwf bh{g sd{rf/L / lzIfs ;+3–;+u7g tyf o'lgogx?n] Ps lj1lKt hf/L ub}{ ;fdflhs ;b\efj sfod /fvL aGb / x8\tfnsf sfo{qmd lkmtf{ lng ;DalGwt kIf;Fu cfu|x u/]sf 5g\ . g]kfn lzIfs o'lgog, lzIfs ;+3, g]kfn /fli6«o lzIfs ;+u7g, g]kfn lghfdtL sd{rf/L ;+u7g, sd{rf/L ;+3, sd{rf/L o'lgogn] ;+o'Qm lj1lKt hf/L ub}{ o:tf] cfu|x u/]sf x'g\ . lj1lKtdf ;'Gb/ / ;femf udnfsf ?kdf /x]sf] g]kfndf ljleGg hfthflt, efiff ;+:s[ltsf km"nx? c6fpg ;Sg] pNn]v ub}{ g]kfnsf] pQm df}lnstfnfO{ dWogh/ u/L ;/sf/n] jftf{df cfXjfg ul/;s]sf] cj:yfdf ;a} vfnsf k|bz{g aGb u/L jftf{df a:g ;DalGwt kIfx?;Fu cfu|x ul/Psf] 5 . t/fO{df b]lvPsf] ;d:of / t/fOjf;Lsf hfoh dfux?nfO{ /fHon] ;Daf]wg ug'{kg]{ ;d]t lj1lKtdf pNn]v 5 .

    k/flnunsf] klzIf0f sfo{qmd

    emfkf, ;fd'bflos sfg"g cg';Gwfg s]Gb| emfkf tyf kf/flnun sld6Lsf] cfof]hgfdf k|lzIf0f sfo{qmd z'? ePsf] 5 . ut !@ ut]b]lv /fhu9, v'b'gfjf/L, rf/kfg], cgf/dgL, ;tf;Lwfd, tf]kuf5L, nvgk'/, w/dk'/, Hofld/u9L, xlNbaf/L, b'xfu9L, uf]nwfk / lzju~h uflj;df k|lzIf0f z'? ePsf] xf] . ut !# ut];Dd rn]sf] kf/flnun k|lzIf0fsf ljifodf n}+lus ;dfgtf, dlxnfsf sfg"gL clwsf/, dlxnf lx+;f / a]rljvg, ;+ljwfg;ef / /fHosf] k'g;+/rgf ;dfj]zL nf]stGq / ;~rf/df dlxnfx?sf] kx'Frh:tf ljifox? Pjd\ sld6L ;~rfng ;DaGwL ;f+u7lgs ljifox? /x]sf 5g\ . tfnLd bft[;+:yfsf] ;xof]ulagf cfGtl/s / :yfgLo ;|f]t h'6fO{ dlxnfx?s} kxnaf6 eO/x]sf] 5 . o;}aLr, cfufdL r}t ! ut]b]lv # ut];Dd !# j6f uflj;sf ! ;o !) j8fdf sfo{qmd ;DkGg x'g] of]hgf s]Gb|sf] 5 . ;fd'bflos sfg"g / s]Gb| CLRC emfkf / kf/flnun sld6Ln] dlxnf xslxtsf If]qdf @)%^ ;fnb]lv emfkf lhNnfsf @& j6f uflj;df ljleGg ultljlw ub}{ cfO/x]sf] 5 .

    hgdf]rf{åf/f ;+ljwfg ;+zf]wgsf] dfu

    hgdf]rf{ g]kfn gj/fh ;'j]bL ;d"xsf s]Gb|Lo ;lrj lxdfn k'/Ln] cGtl/d ;+ljwfgdf t/fO{sf dw]zLnfO{ ;Daf]wg gu/]sf]n] ;fDk|bflos b+uf dlRrPsf] xf] eGg' eof]. lje]bsf/L ;+ljwfg hf/L u/]/ ;/sf/n] ;fDk|bflostf e8\sfPsf] xf] pxfFn] eGg'eof] . jxfFn] ut !# ut] latf{df]8 hgdf]rf{åf/f cfof]lht cfd;enfO{ ;Daf]wg ub}{ ;f] s'/f eGg'ePsf] xf] . pxfFn] cufl9 eGg'eof] …lje]b /fv]/ olta]nf ;fDk|bflos ;b\efjsf] gf/f nufpg' cf}lrToxLg 5 . ut df3 ! ut] hf/L ul/Psf] cGtl/d ;+ljwfgnfO{ tTsfn ;+zf]wg u/]/ cflbjf;L, hghftL / dw]zL ;d'bfosf dfunfO{ oyfzL3| ;Daf]wg ug{ ;/sf;Fu cfu|x ug'{eof] . pxfFn] /fhtGq /fVg]–g/fVg] ljifodf hgdt ;+u|x u/]/ dfq ;+ljwfg ;efsf] lgjf{rgdf hfg ;/sfnfO{ ;'emfj klg lbg' eof] . pQm sfo{qmddf hgdf]rf{sf lbkf l;6f}nf, cf]d >lds, hgdf]rf{ g]kfnsf s]Gb|Lo ;b:o uug k'/L, cg]hhfsf s]Gb|Lo ;b:o kbd ;'Aaf / cg]6«]o' dxf;+3sf s]Gb|Lo ;b:o lgZrntf nfjtL nufotn] dGtJo /fv]sf lyP . ;f] sfo{qmd hgdf]rf{ g]kfn d]rL–sf]zL If]qLo ;+of]hs uf]kfn ljZjsdf{sf] ;efkltTjdf ;DkGg ePsf] lyof] .  

     

    ck/fw

    k|x/Lsf]d:tL

    dgf]h clwsf/L

    tkfO{sf] df]6/;fOsn x/fPsf] xf] < 5 eg] vf]hLdf ef}tfl//xg'ePsf] xf]nf. k|x/L, 6«flkms k|x/L / z+sf:kb 7fpFx?df wfpFbf wfpFbf cflht x'g'eof] xf]nf . clg, gkfP/ lg/fz klg x'g'ePsf] xf]nf . t/ tkfO{+sf] df]6/;fOsn /fhwfgLs} ;8sdf lgw{Ss u'l8/x]sf] x'g ;S5g\ . ;'Gbf crDd nfU5, t/ of] /fhwfgLsf] oyfy{ xf] . ljleGg 7fpFdf e]l6Psf / rf]/x?af6 ;dfltPsf bh{gf}+ df]6/;fOsn gDa/ km]l/Psf] cj:yfdf k|x/Ln] g} k|of]u ug]{ u/]sf] kfOPsf] 5 . :jod\ k|x/Ln] g} rf]l/Pkl5 e]l6Psf kfFr bh{g df]6/;fOsn cfkm"x?n] k|of]u u/]sf] :jLsf/]sf 5g\ . tL df]6/;fOsn dxfgu/Lo 6«flkms k|x/L dxfzfvf -aUuLvfgf_, pkTosfsf cGo Onfsf / j8f k|x/L sfof{non] k|of]u ul//x]sf 5g\ . df]6/;fOsn rf]/Ldf :jod\ ;'/IffsdL{ g} ;+nUg /x]sf] pbfx/0f klg 5 . a]nfa]nfdf rf]/L ub}{ubf{ / rf]l/Psf ;fwg k|of]u ul//x]sf] cj:yfd} ;'/IffsdL{ kqmfp k/]af6 klg o;sf] k'li6 x'G5 . aUuLvfgfsf rf]/L lgoGq0f zfvfsf 8LP;kL ;f}/e /f0fsf] sdf08df @% dWo] b'O{ ;'/IffsdL{ g} :jod\ rf]/ lyP . /f0fsf cg';f/, zfvf u7gkl5 sdf08 agfpFbf xg'dfg9f]saf6 v6fOPsf k|x/L hjfgåo ;'/]Gb| tfdfª / s[i0f e§ rf]/Ld} ;+nUg /x]s]f tYo kl5 v'n]sf] lyof] . em08} Ps dlxgf;Dd sdf08d} /xFbf pgLx?n] w]/}k6s rf]/x? eufPsf lyP . rf]/ ;dfltPkl5 dfq pgLx?;d]t rf]/Ldf ;+nUg ePsf] / rf]/Lsf] lx:;f lng] u/]sf] /x:o v'n]sf] xf] . clxn] pgLx?nfO{ sf/afxLsf nflu ;DalGwt ljefudf k7fOPsf] /0ffn] hgfP . lxhf]cfh /fhwfgLdf b}lgs tLg–rf/j6f df]6/;fOsn rf]/L x'g] u/]sf] k|x/Ls} tYofª\s 5 . cem ljz]if rf8af8, hd36, kf6L{ / 7"nf ;efx? x'Fbf eg] o; ;+Vofn] bh{g gf£g] u/]sf] 5 . k'; !^ ut] /ftL gofF jif{sf] :jfut ul//xFbf 7d]n If]qaf6 dfq} Ps /ftdf !& j6f df]6/;fOsn rf]l/Psf] lyof] . rf]/L lgoGq0fdf k|x/L c;kmn x'g'df ;'/IffsdL{s} ;+/If0f / ldn]dftf] k|d'v sf/0f b]lvPsf] 5 . t/, k|x/L eg] km/s km/s lu/f]x x'g' / kqmfp k/]sf rf]/x? ;fdfGo tf/]v Pjd\ w/f}6Ldf 5'6\g' k|d'v ;d:of dfG5g\ . /fhwfgLdf ;a}eGbf a9L df]6/;fOsn rf]g]{sf] ;"rLdf /x]sf /d]z clwsf/L kqmfp k/]/ klg ;fdfGo tf/]vdf 5'6]sf] k|x/L l/kf]6{df b]lvPsf] 5 . cfwf bh{geGbf a9L d'2f nufOPsf JolQm ;fdfGo tf/]vdf 5'6\g' / 5'6]kl5 rf]/Ld} ;+nUg x'g' cfkm}+df z+sf:kb /x]sf] :jod\ k|x/Lsf Ps clwsf/Ln] hgfPsf 5g\ . otf ;fwg;|f]tsf] cefjdf 6«flkm–k|x/Ln] rf]/Lsf df]6/;fOsn k|of]u ug'{k/]sf] dxfgu/Lo k|x/L sfof{nosf ;x–cfo'Qm eLid k|;fO{sf] egfO 5 . dxfgu/Lo 6«flkms k|x/L dxfzfvf-aUuLvfgf_ cGtu{t clxn] o:tf rf]/Lsf ^% j6f df]6/;fOsn k|x/Ln] rnfO/x]sf] 5 . k|;fO{+sf] ts{ 5,… TolQs} /fVbf lju|g] / xfdLn] rnfpFbf ;b'kof]u g} ePsf] 5 .Ú hgwgsf] /Iff ug'{ / rf]/L ePsf ;fdfg vf]hL u/L ;DalGwt wgLnfO{ a'emfpg' k|x/Lsf] st{Ao xf] . t/, :jod\ ;'/IffsdL{ g} rf]/Ldf ;+nUg x'g' / d]l6Psf to:tf ;fwg ;DalGwt JolQmnfO{ ga'emfO{ ;fwg;|f]t cefjsf axfgfdf cfkm}+n] k|of]u ug'{ Gofo;+ut nfUb}g . k|;fO{|sf] lgw{Ss :jLsf/f]lQm s] 5 eg] o;/L rf]/Lsf df]6/;fOsn cem} Ps dlxgfhlt k|x/Ln] k|of]u ug]{5 . pgsf cg';f/ ef/tLo ;xof]udf k|fKt x'g] ;jf/L;fwg cfPkl5 eg] k|x/LnfO{ o:tf] df]6/;fOsn k|of]u ug'{kg]{ afWotf x6\g]5 . k|x/Ln] o;/L k|of]u ul//x]sf clwsf+z df]6/;fOsn eg] gSsnL gDa/ Kn]6sf 5g\ . gDa/ gldn]sf w]/} / oftfoftsf] btf{ cg';f/ gDa/ ldn]sf yf]/} o:tf df]6/;fOsn k|of]u eO/x]sf] /f0ff :jLsf/ u5{g\ . rf]/x?n] km]/]sf] gSsnL gDa/ Kn]6d} oL df]6/;fOsn u'l8/x]sf 5g\, h;n] ubf{ ;DalGwt wgLn] b]v]/ klg cfkm\gf] df]6/;fOsn lrGg ;ls/x]sf 5}gg\ . df]6/;fOsn rf]/Lsf 36gfdf a[l4 eO/x]sf], rf]/L lgoGq0fsf] ;f6f] ;'/IffsdL{n] g} ;+nUg /x]sf] / e]l6Psf] df]6/;fOsn;d]t k|x/L cfkm}+n] k|of]u ug]{ u/]sf] /x:ox? v'Nb} uPkl5 aNn ;DalGwt dflyNnf] lgsfosf] Wofg hfg yfn]sf] 5 . ;|f]tsf cg';f/, u[x dGqfnon] dxfgu/Lo 6«flkms k|x/Ldf df]6/;fOsn rf]/L / ltgsf] k|of]uaf/] ;dfrf/ k|sflzt ePkl5 :ki6Ls/0fsf] kq sf6]sf] 5.

    ;ef/ M g]kfn

    b:tfj]h

    /fi6« ;+3 dxf;lrjsf] g]kfn k|ltj]bg

    !%_ ;a} k|sf/sf zf]if0fjf6, k5fl8 kfl/Psf ;d'bfosf] ;dfj]zLs/0f klg ;+emf}tfsf] d'Vo c+z lyof] . k5fl8 kfl/Psf ;d"x, If]q, dw]zL, dlxnf, blnt / c? ;d'bfosf] ;dfg'kflts k|ltlglwTjsf nflu klg k|lta4tf JoQm ul/of] . oBlk ltgsf] sfof{Gjog kIf af/] s]xL elgPg .

    !^_ gf]e]Da/ @@ df ;'/Iff kl/ifb\sf cWoIfnfO{ ;Daf]wg ul/Psf] kqdf d]/f k"j{jtL{ clu|d 6f]nL / k|fljlws ld;g k7fpg kqfrf/ u/] . pgn] kl/ifb\nfO{ k"0f{ ld;gsf nflu ;'/Iff nufotsf cfjZostf cfFsng u/]kl5 zflGt k|lqmofsf nflu cfjZos cjwf/0ff k|:t't ug]{ hgfPsf lyP . kl/ifb\n] To;nfO{ :jfut u/]sf] lyof] .

    !&_ @* gf]e]Da/df lqkIfLo ;+emf}tf u/]kl5 ;]gf / xltof/ Joj:yfkgsf] gd"gf / k|lqmof lglZrt u/\of] .

    !*_ g]kfnn] zflGt k|lqmofdf /fd|} k|ult ul//x]sf] eP klg cufl8 ug'{kg]{ sfo{ / zflGt k|lqmofdf ;Defljt vt/fnfO{ sd cf+lsg'x'Gg . åGåsf a]nf ;/sf/L lqmofsnfk g]kfnsf] w]/} If]qdf sdhf]/ ePsf] lyof] . &) k|ltzteGbf a9L ufpF:t/Lo k|zf;g lj:yflkt lyof] . clxn];Dd g]kfn k'ln;n] !# ;odWo] tLg ;o dfq k'ln; rf}sL k'gM:yfkgf ug{ ;kmn eof] eg] r'gfjcl3 ;a} /fhgLlts bnnfO{ a/fa/ 7fpF k|fKt x'g ;Sg]5}g . a9\bf] ck/fw ;+Vofn] klg ;'/Iff cg'kl:yltdfly uDeL/ rf;f] k}bf u/]sf] 5 . olb g]kfnn] cw{ ;}lgs e"ldsf v]ln/x]sf dfcf]jfbL n8fs" / c?nfO{ PsLs[t ug{ c;kmn eof] eg] r'gfj klxn] / kl5sf] jftfj/0f laufg]{5 .

    !(_ ;a} kf6L{n] b'|tultdf ;+ljwfg;efdf hfg k|lta4tf JoQm u/]sf 5g\ / lglZrt ;doleq} ul/;Sg'kg]{ sfdx? eg] r'gf}tLk"0f{ 5g\ . To;}u/L åGå k|efljt ;d'bfodf cfwf/e"t hg;]jf pknAw u/fpg g;Stf k"/f x'g g;s]sf vt/gfs ck]Iffdf kl/0ft x'g ;S5 .

    @)_ d'n'ssf] /fhgLlts eljio af/]sf] ax;n] klg hghflt, If]qLo, efiffut / c? tgfj a9fpg ;S5 . k/Dk/fut ?kdf k5fl8 kfl/Psf ;d'bfonfO{ zflGt k|lqmofdf / r'gfjdf cy{k"0f{ ?kdf ;+nUg u/fpg g]kfn c;kmn eof] eg] cfkm\gf gful/ssf] ck]Iff / åGåsf dxTjk"0f{ sf/snfO{ ;Daf]wg ug{ ;Sg] 5}g . ;fj{hlgs hLjg zflGt k|lqmofdf dlxnfnfO{ alxis[t ul/Psf] 5 . ;a} lg0ff{os txdf ## k|ltzt dlxnf ;+nUg, cGtl/d k|lta4tf zflGt ;ldlt, cGtl/d ;+ljwfg d:of}bf ;ldltdf sfof{Gjog ul/Pg . ;'/Iff kl/ifb\sf] l/hf]n';gdf elgP em}+ g]kfnL kf6L{x?n] dlxnfnfO{ e"ldsf v]Ng lbg] 9f]sf vf]Ng lbg' clt cfjZos 5 .

    ;xof]u ld;g M

    @!_ /fi6«;+3sf] k"0f{ /fhgLlts ld;g :yfkgfy{ l8;]Da/ ( b]lv !& ;Dd Pp6f ax'kIfLo ld;g g]kfn k7fPsf lyP . To;df :jsLo, k|ltlglw, /fi6«;+3Lo cfjf;Lo k|ltlglw, dfgjLo ;+of]hs, /fhgLlts dfldnfsf k|ltlglw, ;fj{hlgs ;"rgf, ;'/Iff dfgjclwsf/ pRrfo'Qm o'lg;]km, o"PgPkmkLP / o"Pgsf c? ;b:o lyP . ld;gn] of]hgf / cf+sng u/]sf] 5 .

    @@_ cg'/f]w ul/P adf]lhdsf] ;xof]u s;/L pknAw u/fpg ;lsG5 eg]/ jt{dfg /fhgLlts, ;'/Iff, dfgjclwsf/, ;fdflhs / ;}Go kl/l:yltnfO{ ljZn]if0f ul/Psf] lyof] . ld;gsf] sfdsf a]nf d]/f :jsLo k|ltlglwn] k|wfgdGqL sf]O/fnf, cWoIf k|r08, c? /fhgLlts bn / lgjf{lrg cfo'Qm;Fu k/fdz{ u/]sf lyP . To:t} ld;gn] dlxnf / afnaflnsf ;+/If0f / cNk;+Vos /flo6«o / cGt/f{li6«o v]nf8Lx?;Fu k/fdz{ u/]sf] lyof] . ld;gsf s]xL ;b:on] k|:tfljt lzlj/ / g]kfnL ;]gfsf Aof/]ssf e|d0f u/] . ld;gn] #% ;}Go cg'udgstf{ / @% r'gfjL lj1x?sf] zL3| t}gfyLsf nflu ;d]t of]hgf agfPsf] 5 .

    g]kfndf k|:tfljt /fi6«;+3Lo ld;g

    s_ ld;gsf] DofG8]6 / Wo]o

    @#_ d]/f] ;'emfj 5 ls zflGt ;+emf}tfsf x:tfIf/stf{sf] cg'/f]wsf cfwf/df lgDg ld;gsf] cf+sngsf cfwf/df lgDg lhDd]jf/L axg ug{ g]kfnLdf /fi6«;+3Lo ld;g :yfkgf ug'{k5{ .

    s_ o'4 lj/fdnfO{ :yfoL / lbuf] zflGt kl/jt{g ug{ lj:t[t zflGt ;+emf}tfnfO{ ;dod} sfof{Gjogdf Nofpg ;xof]u ug{,

    v_ g]kfn ;/sf/ / dfcf]jfbLsf xltof/ / ;]gf Joj:yfkgf cg'udg ug{, n8fs" / ltgsf xltof/ btf{ ug{, g]kfnL ;]gf ;+emf}tf adf]lhdsf] sfo{df afx]s Aof/]sleq ;Lldt ePsf] cg'udg ug{ p;sf] xltof/ s'g} klg kIflj?4 k|of]u ug{ glbg,

    u_ ;+o'Qm cg'udg ;+of]hg ;ldltdfkm{t\ xltof/ / ;]gf Joj:yfkgf ;+emf}tfsf sfof{Gjog ug{ ;xof]u k'¥ofpg,

    ª_ ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg :jtGq / lgikIf jftfj/0fdf ;DkGg u/fpg kf6L{x?;Fusf] k/fdz{df,

    !_ /fli6«o r'gfj lgsfox?nfO{ k|fljlws ;xof]u pknAw u/fpg]

    @_ r'gfjL k|lqmofdf c? cGt/f{li6«o ;xof]u ;+of]hg ug]{,

    #_ /fi6«;+3Lo k|x/L ;Nnfxsf/ t}gfy ug]{,

    $_ ljZjf;sf] jftfj/0f agfpg], of]hgf agfpg] / sfof{Gjog ug]{,

    r_ r'gfjL ljz]if1sf] ;fgf] 6f]nL h;n] r'gfjL k|lqmofsf] ;a} k|fljlws kIfsf ;dLIff ug]{5,

    5_ dlxnf, afnaflnsf / k5fl8 kfl/Psf ;d"xsf] cfjZostfnfO{ ljz]if Wofg lbP/ dflysf sfo{ ug]{ .

    @$_ d ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgsf] kl/0ffd sfof{Gjog eP kl5;Ddsf nflu x'g] u/L afx« dlxgfsf nflu ld;g :yfkgf ug{ ;'emfj k|:t't u5'{ . h;aLrdf lgoldt k|ult k|ltj]bgx? ;'/Iff kl/ifb\;dIf k|:t't x'g]5g\ .

    @%_ /fi6«;+3Lo ld;g s]Gb|Lt / ;Lldt ;dosf nlfu x'g] ck]Iff /flvPsf] 5 . ld;gsf] d'Vo sfd zflGt ;+emf}tf adf]lhd / kf6L{x?n] cg'/f]w u/] adf]lhd ;]gf / xltof/ Joj:yfkg, o'4lj/fd Joj:yfsf] cg'udg, ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgnfO{ ;3fp k'¥ofpg' x'g]5g\ .

    @^_ :jtGq / lgikIf ;+ljwfg;ef lgjf{rgsf] jftfj/0f tof/ kfg{ kf6L{x?sf] cg'/f]w adf]lhd pRrfof]usf] sfo{ k/:k/df glhssf] ;+of]hg ul/g' cfjZostf x'g]5 . pRrfo'Qmn] dxf;lrjsf ljz]if k|ltlglw;Fu ;"rgf ;femf ug]{5g\ .

    @&_ lglZrt Wo]o / ;dosf nflu eP klg ld;gn] /fi6«;+3Lo ljsf; / dfgjLo Ph]G;L, /sd / sfo{qmd;Fu ;+of]hg ug]{5 . PsLs[t cjwf/0ffdf lglxt x'Fb} ld;gn] ;+of[hg ;ldlt u7g ug]{5, h;sf] d'Vo Wo]o /fi6«;+3Lo kl/jf/ / bftfx?;Fusf] /0fgLlts ;fdf~h:otf / ;+of]hg x'g]5 .

    v_ xltof/ / ;]gf Joj:yfkg, cg'udg

    @*_ ;ft d'Vo lzlj/ / x/]ssf d'Vo lzlj/sf tLg ;xfos lzlj/df dfcf]jfbL n8fs"x? /flvg]5g\ . d'Vo lzlj/df xltof/ e08f/0f / cg'udg ul/g]5 . ;+emf}tf adf]lhd xltof/x? ;fgf] dfcf]jfbL ;d"xsf] ;'/Iffdf /flvg]5 . /fi6«;+3n] rf}aL;}306] cg'udg sfo{ ug]{5 .

    @(_ ;/sf/n] g} lzlj/df cfjZos vfBfGg / c? cfjZostf k"lt{ ug]{ g]kfn ;/sf/ / dfcf]jfbLaLr ;xdlt ePsf] 5 . lzlj/ Joj:yfkgdf cg'udg afx]s /fi6«;+3n] c? lhDd]jf/Llng] 5}g t/ /fi6«;+3Lo cGo lgsfox?;Fu cg'/f]w ul/Pdf c? ;xof]u pknAw u/fpg eg] tof/ 5g\ . o'lg;]kmn] gfaflns btf{ x'g cfPdf lzlj/ aflx/ /fVg] / pgLx?nfO{ ;xof]u k'¥ofpg]5g\ .

    #)_ g]kfnL ;]gf cfkm\gf xltof/ / uf]nL u7\7f;lxt Aof/]sdf ;Lldt x'g]5g\ . kl5Nnf] tYof+scg';f/ ^ l8lehg, !* lau|]8, %@ a6flnog, @# :jtGq OGkm]G6«L sDkgL u/L &% Aof/]s 5g\ . g]kfnL ;]gfn] dfcf]jfL a/fa/sf] xltof/ /fi6«;+3Lo cg'udgstf{sf] @$ 306] lgu/fgLdf /fVg]5 . ;xdlt eP adf]lhd g]kfnL ;]gfn] ;Ldf ;'/Iff, cf/If0f If]q / cGo 7fpFsf] eg] ;'/Iff lhDd]jf/L hf/L /fVg]5 .

    #!_ /fi6«;+3n] ! ;o *^ hgf;Dd axfnjfnf jf k"j{;}Go clwsf/LnfO{ lgz:q cg'udgstf{sf ?kdf t}gfy u/fpg]5, h;n] dfcf]jfbL lzlj/ / g]kfnL ;]gfsf Aof/]sdf cg'udg ug]{5g\ . /fi6«;+3n] lkmN8 e|d0f / k/LIf0f ;lqmo ?kdf u/L b'a} kIfsf k|df0fLs/0f lglZrt ug]{5 . /fi6«;+3n] g]kfnL ;]gf / dfcf]jfbLsf nflu cg'dlt lbOPsf lglZrt lhDd]jf/L klg cg'udg ug]{5 . ljsf; If]q txdf ;+of]hgsf/L tl/sfn] /fi6«;+3n] cg'udg ug]{5 . k"0f{ ld;g ePkl5 sf7df08f}+df d'Vofno x'g]5 / kfFr If]qLo d'Vofno x'g]5g\ . qmdzM

     

     

     

    cGtjf{tf{

    x[bo]z lqkf7Ln] k};f b'x'g /fd|/L hfg]sf 5g\

    • ;L= kL= d}gfnL, dxf;lrj -g]skf dfn]_

    ) clxn] g]kfnsf] /fhgLlt stf uO/x]sf] b]Vg'x'G5 <

    clxn]sf] /fhgLlts l:ylt ;+qmd0fsfnLg l:ylt xf] . l:ylt cem} klg t/n g} 5 t/ nf]stGqnfO{ ;+:yfut ub}{ ljb|f]xL dfcf]jfbL;Fu jftf{ ub}{ eo/lxt jftfj/0f lgdf{0f u/L ;+ljwfg;efsf] r'gfj ug'{ clxn]sf] cfjZostf g} eGg'k5{ . o; lbzfdf k'g:yf{lkt k|ltlglw;ef / ;/sf/sf] ult r':t b]lvPsf] 5}g . h;n] ubf{ hgtfn] c;Gt'li6 JoQm ub}{5g\ .

    ) hgcfGbf]ngsf] DofG8]6 cg';f/ ;/sf/ rNg g;Sg'n] s:tf] ;Gb]z k|jfx unf{ <

    ;/sf/sf] kl5Nnf] sfd k]6«f]lnod kbfy{sf] d"No j[l4 lyof], Tof] hgefjgf cg'¿k lyPg / Tof] lkmtf{ ug{ afWo ;/sf/ g} eof] . ;/sf/n] o:tf lg0f{o ubf{ hgtfdf c;Gt'li6 k}bf x'Fb} hfG5 . o:tf 36gfn] ;+;b, ;/sf/ / jftf{k|lt g} ;Gtf]if k}bf x'g ;Sb}g . h;n] ubf{ lj/f]wLx¿n] lgx'F agfP/ o:tf 36gfnfO{ b'¿kof]u ug{ ;lhnf] eO/x]sf] 5 .

    ) k]6«f]lnod kbfy{ afx]ssf ;/sf/sf c¿ s[ofsnfk klg ;Gtf]ifhgs b]lvPsf 5}gg\ lg <

    ;du|df cl3 g} eg+] lgsf;tkm{sf] ult w]/} ;':t 5 . lrQa'em\bf] 5}g . ;/sf/sf] dxTjk"0f{ bfloTj eg]sf] o'4lj/fd, jftf{åf/f cu|ufdL kl/jt{gsf sfo{;"rLdf ;xdlt ug'{ xf] . To;sf] ;fy;fy} g]skf dfcf]jfbLnfO{ zflGtk"0f{ /fhgLltdf cjt/0f ug{ xltof/ Joj:yfkg ug'{ xf] . o; dfldnfdf s]xL sfdx¿ klg ePsf 5g\ . s]xL a'Fbfx¿df ;xdlt klg ePsf] 5 . t/ ;du| ;/sf/sf] 8]lnel/ lrQa'em\bf] x'g ;s]g . o;n] s] b]vfpF5 eg] 7"nf kf6L{x¿ ;Qf¿9 eP klg pgLx¿df :ki6 lehg gePsf] k|i6 x'G5 . ;Qf¿9 kf6L{df klxn]sf] nf]eLkfkL k|j[lQ cem} klg b]Vg ;lsG5 .

    ) tkfO{ klg cfk"lt{ dGqL aGg'ePsf] lyof], ;/sf/ abNb}lkR5] k]6«f]lnod kbfy{sf] d"No j[l4 ug'{kg]{ sf/0f s] xf] <

    clxn] t ;/sf/ u}/lhDd]jf/ eP/ xf] . ;aeGbf klxnf t v'b|f k};fsf] lx;falstfaeGbf hgtfsf] dgf]efj a'em\g'kg]{ xf] . ;/sf/n] s]xL 3f6f ;x]/ hgtfdf kg]{ kL/dsf{ a'em\g'kg]{ lyof] . cfon lguddf sxfF slt r'xfj6, e|i6frf/ x'G5 Tof] kQf nufpg ;Sg'kYof{] . jflif{s c/af}+ 3f6fdf uPsf] ;+:yfsf sd{rf/Ln] @)) k|ltzt af]g; vfg] clwsf/ sxfF 5 < af]g; vfg] t d'gfkmfdf uPkl5 dfq xf] . t]n cfoftdf nufOPsf] 6\ofS;df x]/km]/ ug{ ;lsG5 . olt ubf{ klg geP /fO;]lnª ug{ ;S5 .

    ) t/ pBf]udGqLn] d"No j[l4 ug'{kg]{df zfxL ;/sf/nfO{ bf]if lbO/xg'ePsf] lyof] lg

    Tof] em'7f] s'/f xf] . x[bo]z lqkf7LnfO{ k};f a'em\g] 7fpF /fd|/L yfxf 5 . pgL klxnf n]vf;ldltdf klg a;]sf] dfG5] x'g\ . dw]zdf pgL /fd|f];Fu b'x'g klg hfGbf5g\ . To;sf/0f d of] s'/f kTofpFb} kTofpFlbg . x[bo]z olb k|ltudglj/f]wL x'g\ eg] cfon lgudleqsf] e|i6frf/, r'xfj6 lsg /f]Sg ;Sb}gg\ < eG;f/ 36fpg lsg ;Sb}gg\ < To;df klg dGqLn] klxnf d"No j[l4 x'Fb}g eGg' / kl5 cfkm}+n] ug'{ emg} u}/lhDd]jf/ s'/f xf] . xfdLn] ;ft bnsf] a}7sdf k|z:t ;'emfj lbPsf lyof}+ . x[bo]zsf] lg0f{on] kl/jt{gsfdLnfO{ b'MvL / lj/f]wLnfO{ v';L t'NofPsf] 5 .

    ) tkfO{ nfdf] ;dob]lv /fhgLlt ub}{ cfpg'ePsf] 5, bnx¿ s'g} klg s'/fdf :ki6 hgtf;fd' cfpg g;Sg'sf] sf/0f s] xf] <

    /fhgLlts bnx¿df cfGbf]ngsf] qmddf /fhgLlts z'4Ls/0f x'Fb} lyof] . kl/l:yltn] /fhgLlts lrGtg / nf]stflGqs lbzfdf hfg 7]ln/x]sf] lyof] . lxhf]sf nf]eLkfkL lrGtgaf6 d'Qm x'g Tof] ;don] bafa lbPsf] lyof] . pgLx¿dfq geP/ /fhgLltnfO{ g} z'l4s[t x'Fb} cfGbf]ngn] b]znfO{ g} 7]ln/x]sf] lyof] . t/ To;n] k"0f{tf k|fKt gul/sg} !! ut]sf] kl/jt{g eof] . To;n] ubf{ of] kl/jt{gnfO{ a'em\g], y]Ug] / ;+rfng ug]{ x}l;ot cg';f/sf] lrGtg bnx¿df b]lvg ;s]g .

    ) 5f]6f] ;dod} cfGbf]ngaf6 pknlJw eof] eg]/ g]lSnh]G; ul/Psf] xf] <

    h'g cj:yfdf /fhfn] pN6f] af6f] lxF8]/ k|ltudg yf]k/] To;df g]skf dfcf]jfbLsf] ;z:q ljb|f]x u¥of] . To;kl5 hgtfsf] lj/f]w / cfqmf]z klg ylkof] . ;fy} cGt/f{li6«o ;dy{g klg k|fKt eof] . t/ o; pknlAwnfO{ xfFSg] bnx¿ cfGbf]ngsf] cfuf]df kof{Kt gtflkOsg bnx¿n] g]t[Tjsf] lhDd]jf/L kfPsfn] klg kl/jt{gnfO{ ;xL 9+un] cl3 a9fpg g;lsPsf] x'g ;S5 . t/ cem} klg hgtfsf] efjgf a'em\g] xf] eg] ;xL g]t[Tj lbg ;S5g\ . t/ Totfkl§ Wofg g} lbPsf 5}gg\ .

    ) cfGbf]ng g]tfn] geP/ hgtfn] u/]sf]] eP/ t x}g <

    cfGbf]ngnfO{ /fhgLlt lbzf lbg, ljleGg 5l/Psf zlQmnfO{ ;]df]hg ug{df g]t[Tjsf] e"ldsf x'G5 . o; dfldnfdf e"ldsf 5, 5}g eGg ;lsFb}g . kmn:j¿k bn / dfcf]jfbLaLr @)^@ ;fndf ;Djfb, ;xdlt x'Fb} uof] / clxn]sf] l:ylt;Dd cfOk'luof] . pgLx¿n] z'¿b]lv g} ;a} zlQm c6fpg] Ph]G8f cl3 ;f/]sf] xf] . /fhfn] Ps d'Ssfn] dfcf]jfbL / csf]{n] bnx¿nfO{ lxsf{pg] u/]sf] sf/0f :jfefljs ¿kdf dfcf]jfbL / bnx¿sf] aLr lgs6tf a9\b} uof] . lgs6tfsf ljleGg ;Demf}tfdWo] r}t 5 sf] ;Demf}tf eof] . cfGbf]ngsf/L zlQmnfO{ ;+of]hg ug{ g;lsPsf] eP pN6f] af6f] lxF8\g] / lg/+s'ztfsf] zlQmnfO{ k/f:t ug{ cjZo klg ;lsFb}g lyof] . t/ /fhgLlts lbzf 7Ls eP/ dfq k'Ub}g . /fhgLlts lbzfnfO{ l;+ufg]{ / hgtfsf] 3/b}nf];Dd k'¥ofpg] / hgtfsf] kTofl/nf] aGgsf nflu /fhgLlts bnx¿df cfr/0f, ;+:s[lt / z}nLsf] ljsf; x'g'kg]{, Tof] ck]lIft dfqfdf ePg . ljutaf6 bnx¿n] lzIff glnPsf klg x}gg\ t/ hlt lng'kYof]{ Tof] x'g ;s]g . o;df ljleGg sf/0f xf]nfg\, cfkm\gf kmf]xf]/d}nf hlt kvfNg'kYof]{ Tof] geO{ kl/jt{g ePsfn] pknlAwnfO{ hu]gf{ ug]{ s'/fdf sdhf]/L b]lvPsf 5g\ .

    ) ;+ljwfg;efsf] ldlt tf]Sg] sfddf l9nfO x'g'sf] /x:o rflxF s] xf]nf <

    nIodf k'Ug'eGbf cl3sf sltko afwfx¿nfO{ x6fpg ;Sg'k5{ . clxn] ;dfhdf ;z:q ljb|f]xdf plqPsf] zlQmnfO{ zflGtk"0f{ k|s[ofdf cfpg ;a} j:t'l:ylt tof/ kfg'{k5{ . h;df cu|ufdL kl/jt{gsf s'/fdf ;xdlt, ;z:q ljb|f]xLnfO{ zflGtk"0f{ af6f]df cfPsf] b]lvg] u/L, a'em\g] u/L, kTof/ x'g] u/L xltof/ Joj:yfkg ug'{k5{ . oL s'/fnfO{ lgSof]{n gu/L cGtl/d ;/sf/, dfcf]jfbL;lxtsf] ;/sf/ aGg klg ;Sb}g . ;fy} clxn]sf] kl/jt{gnfO{ ;+j}wflgs ¿k lbg klg cK7\of/f] x'G5 . To;sf/0f of] tuf/f] gf£g g;Sg' Ps kIfsf] dfq bf]if 5}g . ;ft bn / dfcf]jfbL b'j}df sdhf]/L 5g\ . zflGtk"0f{ /fhgLltdf cfpg] dfcf]jfbLsf b'O{j6f ljsNk 5g\ . Pp6f pgLx¿n] agfPsf] hg;]gfnfO{ la;{g, kl/Tofu u/]/ zflGt / cu|ufdL af6f]df cfpg'kg]{ x'G5 dfcf]jfbL kl5 af6f]df cfpF5g\ ls eGg] efg k/]sf] 5 . bf];|f] eg]sf] cu|ufdL kl/jt{g / zflGt k|s[ofdf cfpg pgLx¿n] lgdf{0f u/]sf] ;f+u7lgs zlQmnfO{ hf]ufpFb} …lk; P08 8]df]qm];LÚ cfpg'k5{ . ca sltko dfcf]jfbLsf h'lgo/ g]tfx¿af6 o:tf] ug{ vf]lhPsf] xf] ls eGg] efg kg{ ;S5 . t/ ln8/l;ksf g]t[Tjsf s'/fx¿n] To:tf s'/fx¿nfO{ v08g u/]sf] klg kfOG5 . h];'s} xf];\ h'g ljsNk dfcf]jfbLn] lnG5 Tof] ljsNk /f]Hbf hgtfnfO{ lbg'kg]{ hjfkm dfgl;s ¿kn] tof/ eP/ cfpg'k5{ . o;/L cfPkl5 Tof] ljsNk ;a};fd' :ki6 /fVg'k5{ . ;fdu|Ls Ph]08f ;ft bnn] cl3 NofP/ /fVg ;Sg'k5{ . ljz]if u/L xltof/ Joj:yfkgsf] s'/fdf clGtd r/0fdf g]skf dfcf]jfbL s:tf] /fhgLlts, cfly{s Ph]G8fsf] cfwf/df, slt ;doleq < s'g 9+un] ;]gf / xltof/ kl/Tofu ug{ tof/ 5g\ < o;sf] Kofs]h k|f]u|fd NofPsf] b]lvFb}g . ;+ljwfg;ef, u0ftGq oltdfq t x}g . of] t /fhgLlts ;+/rgfut kl/jt{gsf] s'/f dfq xf] . pgLx¿n] ;fdflhs, cfly{s If]qdf s] kl/jt{g rfxG5g\ xf]nf, ;dfhsf] s:tf] kl/jt{g rfxG5g\ < csf]{ s'/f ;+ljwfg;efsf] r'gfjkl5 xltof/ la;fpF5f}+ eg] klg r'gfjkl5sf] slt ;dodf a'emfpg] < Tof] ls6fg 5}g . t];|f] s'/f ;]gf s'g 9+un] kl/Tofu ug]{ ;a} ;]gf;]gfsf] ldng ug]{ xf] ls < s]xL ;]gf dfq xf] ls oL tLgj6} s'/fsf] gLltut s'/fdf ;xdt u/]kl5 bf];|f] r/0fsf] Joj:yfsf] d'2fnfO{ 6'+uf] nufpg ;/sf/n] klg sfd ug'{k5{ . h:tf] ;]gfsf] nf]stflGqs/0fsf] z'¿jft klg ePsf] 5 t/ To;n] slt xn u5{ To;sf] sfd ;/sf/n] k"/f ug'{k5{ . dfcf]jfbLn] ;fdlu|s of]hgf Nofpg'k5{ Tof] k"j{ ;/sf/n] ;z:q ;]gfnfO{ nf]stflGqs ¿kdf sfof{Gjog ug'{k5{ . o:tf s'/f ePkl5 bf];|f] r/0fsf] ;+ljwfg;efsf] r'gfjsf] a]nfdf g]skf dfcf]jfbLn] vf]/leq xltof/ af]s]/ a;] klg 6fpsf] b'vfO x'Fb}g . oL–oL ;t{df of]–of] ;dodf xfdL o;/L a:5f}+ eG5g\ / ;fj{hlgs jrga4tf u5{g\ eg] :jLsfg'{k5{ . a¿ Tof] l:yltdf pm ;/sf/df cfpg ldNb}g eg] gcfP klg x'G5 .

    ) ;fob pgLx¿n] ;fj{hlgs k|lta4tf hgfP klg xltof/;lxtsf] ;+ljwfg;efn] ;j{;fwf/0fdf qf; k}bf x'Fb}g <

    s]xL g s]xL t pkfo lgsfNg}k5{ . ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgcufl8 g} ;]gfsf] 8]df]qm]6fOh]zg klg ePsf] 5}g, k|s[of cufl8 a9]sf] klg 5}g, csf]{ w]/} jif{ n8]/ cfPsf] zlQmnfO{ k"/} gf+u]emf/ kfg'{ eg]sf] csf]{ qf; sfod} /fVg' xf] . of] k|s[ofnfO{ cj¿4 kfg{ s'g} v]njf8 ug{ s'g} qf; /xG5 ls /xFb}g < g]skf dfn] cu|ufdL kl/jt{gsf] kIfw/ xf], xfdLn] t6:y / kl/jt{gsf] kIfw/ eP/ af]Ng'k5{ . xfdL To;}df cfwfl/t eP/ cl3 a9]sf 5f}+ .

    ) clxn] xltof/ Joj:yfkgsf] s'/fn] ;+ljwfg;ef cf]em]ndf k/]sf] h:tf] b]lvFb}5, tkfO{nfO{ s] nfU5 <

    of] ljifo dxTjk"0f{ xf] t/ of] ljifonfO{ dfcf]jfbLn] ;fdlu|s 9+un] ;dfwfg ug{] p2]Zon] Ph]G8f cl3 ;fg'{k5{ . ;a} s'/fdf c¿nfO{ dfq bf]if lbP/ x'G5 < xltof/ Joj:yfkgsf s'/fdf dfcf]jfbLsf :ki6 of]hgf 5}gg\  . t/ ;fdlu|s 9+un] cu|ufdL kl/jt{gsf] 9+un] x]g'{ 7Ls xf] . To;f] xf] eg] dfcf]jfbLnfO{ tkfO{s} klqsfdfkm{t\ cg'/f]w / k|Zg ug{ rfxG5' –…;fdflhs, cfly{s kl/jt{gsf Ph]08fx¿ s]s] x'g\ <Ú u0ftGq dfq ;a} x}g, Tof] Pp6f /fhgLlts ;+/rgfsf] s'/f dfq xf] . t/ c¿ d'2f 5}gg\ < To:t} ;ft bnn] cfkm"n] ug]{ sfd gu/L dfcf]jfbLnfO{ dfq bf]if lbg'x'Fb}g . ;+ljwfg;efn] h] lg0f{o u5{ ToxL Joj:yf g]kfndf cfpF5 . ;+ljwfg;efn] g} u0ftGq NofpF5 eGg] dfu dfcf]jfbLsf] 5 . ToxL dfunfO{ ;ft bnn] klg dfg]sf] xf] . xfdLn] klg ToxL dfunfO{ ;dy{g u/]sf 5f}+ . lxhf]sf] cfGbf]ngdf hgtfn] u0ftGqsf] dfu u/]sf lyP . ;ft bnn] lyPg . j}zfv !! ut] /fhfn] :jLsf/ u/] . To;sf] cy{ /fh;+:yfsf af/]df lgMzt{ ;+ljwfg;efsf] r'gfjdfkm{t k"0f{ nf]stGq :yfkgf ug]{ . To;df u0ftGqjfbL kf6L{ u0ftflGqs nf]stGqdf hfnfg\ c¿ /fhfjfbLn] ;]/]df]lgon /fhf /x]sf] nf]stGq eGnfg\ . t/ /fhfjfbLn] klg ;]/]df]lgon lsª eGbf rsf]{ Ph]08f lnP/ cfpg kfpFb}gg\ . lsgeg] /fhfn] j}zfv !! df ;]/]df]lgon df]gfsL{ :jLsf/]sf 5g\ . lsgls ca lg/+s'z / ;lqmo /fhtGq /xg} ;Sb}g .

    ) nf]stGqdf /fhfjfbLn] ;lqmo /fhtGqsf] Ph]G8f lnP/ cl3 a9\g kfpFb}gg\ <

    s;/L kfpF5g\ . of] cfGbf]ngsf] d]G8]6 g} x}g . /fhtGqjfbLsf g]tf /fhf x'g\ . /fhfn] j}zfv !! nfO{ :jLsf/]sf 5g\ Tof] eGbf k/ hgcfGbf]ngsf] efjgf ljk/Lt x'G5 .

    ) k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfsf] /fhfnfO{ klg :yfg lbg'k5{ eGg] egfOn] s] ;+s]t u5{ <

    lul/hfn] eg]sf] s'/fdf ;ft bnn] dfq geP/ dfcf]jfbL;lxtsf] ;+ljwfg;efsf] r'gfjn] /fh;+:yfsf] efUo, eljio km};nf u5{ . xfdL u0ftGqjfbLn] ;+ljwfg;efsf] dfWodaf6 u0ftGqdf hfg vf]lh/x]sf 5f}+ . xfd|f] ;xdlt klg ToxL xf] . Tof] eGbf cufl8, ;+ljwfg;efn] Nofpg] kl/0ffdeGbf cl3 /fhtGq s:tf] x'G5 eGg] s'/f Tolt 7Ls 5}g . h:tf] h]7 $ ut] ;+;b\n] 3f]if0ff u/]sf] /fhtGq 5, h;nfO{ ;]/]df]lgon /fhtGq elgPsf] 5 . t/ dfcf]jfbLn] To;nfO{ lgnlDat /fh;+:yf eg]sf] 5 . Ps lx;fan] eGbf /fh;+:yf lgnlDat g} 5 . h'Qf, sf]6, 6f]kL ;a} vf]lnPsf] 5, clwsf/ ;+;b\df 5 . s'g} sfo{sf/L clwsf/ lbOPsf] 5}g . x]8ckm b :6]6 gePsf]n] Tof] sfd ;DxfNg] cf}krfl/s 9+un] Tof] x]g]{ sfd /fhfn] u/]sf 5g\ . ;+ljwfg;efn] /fh;+:yf x6fpg klg ;S5 olb ;]/]df]lgon /fh;+:yf /x\of] eg] p;nfO{ s]–s] clwsf/ lbg] slt 7fpF lbg] Tof] 7fpF To;kl5 to x'G5 . ;+ljwfg;efn] /fh;+:yfnfO{ clxn]s} l:yltdf /fVof] eg] p;nfO{ To;a]nf lgnlDat x}g ;]/]df]lgon eGg ;lsG5 . of] s'/fnfO{ lul/hfn] w]/} k6s eg]sf 5g\ /fh;+:yfsf af/]df hgtfn] km};nf u5{g\ eg]/ . clxn] klg pxfFn] yf]/} af]Nbf oxL eg]sf] xf] . pxfFsf] yf]/} af]Ng] afgL 5 . yf]/} af]Nbf, slxn]sf nflu af]n]sf] xf] eg]/ gv'nfpFbf c:ki6 ePsf] xf] .

    ) g]kfndf /fh;+:yf cfjZos 5 ls 5}g <

    ;+ljwfg;efn] g} b]vfpF5 cfjZos eP, gePsf] s'/f, To;kl5 k|i6 x'G5 . hgtf hfu[t 5g\ .

    ) dfcf]jfbL cfkm\gf] l;4fGtdf ljrlnt ePsf x'g\ <

    @)%@ ;fndf pgLx¿ hgo'4df hfFbf b]z, b'lgofF cGt/f{li6«o l:ylt ljrf/ gu/L h'g sfo{lbzf c+ufn] Tof] a9L dgf]utjfbL lyof] . ;z:q cfGbf]ng u/]/ k|fKt ug{ g;lsg] g} lyof] . eljiodf klg ;lsGg, ljutdf klg ;lsGg eGg] x}g . dfcf]jfbLn] h'ga]nf o'4 z'¿ u/] To;a]nf :jLsfg{ g;lsg] g} lyof] . pgLx¿n] h'g 9+un] dfS;{jfbsf] kl/efiff u/fP dfcf]jfbLsf gfpFdf Tof] a9L dgf]utjfbL lyof] . pgLx¿n] cfkm\gf] cfGbf]ngnfO{ cl3 a9fpg k|r08ky eGg] l;h{gf u/]sf 5g\ Tof] cw'/f] 5 . v]n kmfOgn geOsg v]nsf] kSs' zf:q aG5 eGg] a'em]gg\ . To;n] s:tf] ¿k lnG5 eGg] lglZrt g} 5}g . aLrd} lj;h{g x'g] xf] ls cfkm\gf] zlQm hf]ufpFb} lk; P08 8]df]qm]zLdf cl3 a9\g] xf] eGg] s'/f cem} x]g{ afFsL 5 . o:tf] l:yltdf k|r08ky eg]sf] klg ls dgf]utjfbL eP/ qmflGt yfNg' ls blIf0fkGyL eP/ lj;{hg ug'{ g} x'G5 ls Tof] ef]nL x]g{ afFsL 5 . pu|jfdkGyL eP/ h'g 9+un] l;4fGt lgSof]{n u/]/, rLgdf dfcf]T;]t'ªn] nfu" u/]sf] dfS;{jfb eGbf klg rsf]{ eof] . clxn] cfP/ !(() kl5sf] ;f]leot ;+3sf] lj36gkZrft\ ;fd|fHojfbLx¿n] ;dfhjfb, dfS;{jfb, hgcfGbf]ngsf] ljifodf k|xf/ u/] Tof] j}rfl/s /fhgLlts s'/fnfO{ em]Ng g;s]/ dbg e08f/Ln] 3F'8f 6]s]/ ax'bnLo hgjfb cl3 ;f/] Tof] s'/fnfO{ dfcf]jfbLn] cg'z/0f ug{ vf]lh/x]sf] xf] ls < Tof] ;don] atfpF5 . clxn] g} 5n{Ë eGg ;lsFb}g . d}n] cl3 klg eg]+ dfcf]jfbLx¿ s;/L cfpg] x'g\ < s'g ljsNk /f]h]/ cfpg] x'g\ < pgLx¿ cfkm\gf] l;4fGt af]s]/ zlQm klg kl/Tofu u/]/ cfpg] af6f]df hfg] x'g\ ls < zlQm klg hf]ufpFb} l;4fGt klg hf]ufpFb} zflGt / nf]stGqdf cfpg] af6f]df hfg] x'g\ < of] pgLx¿df e/ k5{ . l;4fGt klg abNb} / zlQm klg kl/Tofu ub}{ cfpg] x'g\ eg] :jfefljs 5 pgLx¿ dbg e08f/Lsf] af6f]df cfpnfg\ . To:tf] l:yltdf xhf/ sf]l;; u/]/ dbg e08f/Lsf] af6f]df Pdfn]sf] eGbf leGg x'G5 eg]/ sf]l;; ug'{ klg :jfefljs x'G5 .

    ) e"ld;DaGwL s'/fdf s]xL atfOlbg';\ g <

    /fhkl/jf/sf] ;DklQ vf]Hg] qmddf 7Ls} xf] . ;ft bn / dfcf]jfbLaLrdf e"ld;DaGwL ax; ePsf] 5}g . x'g'k5{ . t/ of] ge}sg e"ld;'wf/ dGqLn] s;}sf] pS;fx6df of] s'/f ub}{5g\ < of] a'em\g ;lsPsf] 5}g .

    k|:t'lt M kml0fGb|k|;fb g]kfn

    ljrf/

    ;+ljwfg k|hftflGqs agfpm

    dfwjs'df/ a:g]t

     

    dfG5] b]jb"t ePsf] eP ;/sf/} rflxFb}gYof] . b]jb"tn] dfG5]nfO{ zf;g ug]{ ePsf] eP ;/sf/nfO{ g cfGtl/s g afXo lgoGq0f cfjZos kYof]{ . dfG5]n] dfG5]nfO{ zf;g ug]{ ;/sf/ agfpFbf 7"nf] sl7gfO{ k5{ . To;}n] klxnf ;/sf/nfO{ zfl;tnfO{ lgoGq0f ug{ ;Ifd agfpg'k5{ / cfkm}+ lgolGqt x'g' klg afWo agfpg'k5{ . hgtfdflysf] e/ lgMzÍf ?kdf ;/sf/dflysf] dxTjk"0f{ lgoGq0f xf], t/ cg'ejn] cGo ;fjwfgL klg ckgfpg'kg]{ l;sfPsf] 5 .Ú h]D; Dofl8;g, km]8]/fln:6 g+ %!

    cGtl/d ;+ljwfgdfq-o; kl5 ;+ljwfgdfq elgPsf]_ c;fdfGo q'l6n] e/k"/ 5 eGg] :yflkt eO;s]sf] 5 . of] q'l6/lxt 5 eg]/ s;}n] bfaL u/]sf 5}gg\ . o;f] x'g'sf] sf/0f s;}n] /flt ca]/;Dd a;]/ agfPsf] x'gfn] q'l6 /x\of] eg]sf lyP eg] s;}n] d'b|0f ubf{ lk|G6/n] u8a8 u¥of] eGg]h:tf xn'sf ts{ lbP . ;+ljwfg k|hftflGqsdfq gePsf] xf]Og, Tof] ;+ljwfgh:tf] klg ePg, s]an gfddfq …;+ljwfgÚ /x\of] .

    æcu|ufdLÆ ls kZrufdL <

    x'g t /fhgLlts bnx?n] @)$& sf] ;+ljwfgeGbf klg cem k|hftflGqs agfpg] eg]/ k|hftGq zAbnfO{ g} alx:sf/ -<_ u/]/ …cu|ufdLÚ aGg …nf]stGqÚ zAb k|rngdf NofP . …nf]stflGqsÚ elgPsf] ;+ljwfg cfof]– :ju{ hfg eg]/ agfPsf] af6f] gs{df k'u]h:tf] . t'ngfTds b[li6n] of] …;+ljwfgÚ / )!( ;fnsf] k~rfotL ;+ljwfgdf olQdfq} km/s 5 ls @)!( sf] ;+ljwfgsf] wf/f @)-@_ n] /fHosf tLg} Gofokflnsf, sfo{kflnsf / Joj:yflksf ;DaGwL ;a} clwsf/ /fhfaf6 lgM;[t x'g eGg] Pp6} wf/fdf lyof] eg] o;df ljleGg wf/fdf afFl8P/ k|wfgdGqLdf 5 . csf]{ s'/f, @)!( sf] ;+ljwfgsf] wf/f !!-@s_ n] bn vf]Ng k|ToIf k|ltaGw nufPsf] lyof] eg] clxn]sf] wf/f !$@-%_ n] b; xhf/ dtbftfsf] af/ t]:of{P/ ck|ToIf k|ltaGw nufPsf] 5 / To; Joj:yfaf6 cf7 bn aRg cfkm"nfO{ To; Joj:yfn] g5'g] u/]sf 5g\ . klxnf s;}n] klg bn vf]Ng kfpFb}gy] eg] clxn] lglZrt bnn] dfq ljgf s'g} hgk/LIf0f bnsf] dfGotf kfP . cGosf nflu lgjf{rg cfof]u cufl8 sDtLdf b; xhf/sf] h'n'; k|bz{g gu/L bn gx'g] eP . To;sf] kl/0ffd @)!( ;fnsf] eGbf p:tf] km/s ePg .

    @)!( ;fnsf] ;+ljwfg ck|hftflGqs ePsf] x'gfn] k|ToIf k|ltaGw nufof], clxn]sf]n] cfkm"nfO{ k|hftflGqs bfaL u/]sf] x'gfn] 3'dfp/f] k|ltaGw nufP . nufpg] tl/sfdf dfq km/s eof] . @)!( sf] ;+ljwfgdf /fhfn] h] u/] klg 5'6 lyof] eg] clxn] k|wfgdGqLn] . oL d'Vo s'/fn] x]bf{ of] ;+ljwfg …cu|ufdLÚ xf]Og, kZrufdL ePsf] k'li6 …;+ljwfgÚ n] g} u/]sf] 5 . ha /fHosf] s'g} Pp6f c+u jf kbflwsf/L lg/+s'z x'G5 eg] cGo Joj:yf hlt;'s} /fd|f] eP klg s'g} cy{ /fVb}g, Tof] s]an efªu|fsf] 6f]kLdf u'oFnfsf] km"n h8\g'h:tf] dfq} xf] .

    æ;+ljwfgÆ s'g xf] <

    of] …;+ljwfgÚ g]kfnnfO{ ljZjsf] s'gf–s'gfdf lrgfpg] kfFrf}+ clåtLo lrgf/Lsf] j:t' x'g]5
    -klxnf] ;u/dfyf, bf];|f] uf}td a'5, t];|f] /fli6«o em08fsf] cfs[lt, rf}yf] /fhkl/jf/sf] /x:odo xTof_, lsgeg] s;}n] g]kfndf ;+ljwfg lnlvt 5 ls clnlvt eg]/ ;f]w]df …;+ljwfgÚ gfdsf] b:tfj]h klg ePsf] x'gfn] lnlvt 5 eGg'kg]{ x'G5 .

    Tof] b:tfj]h olt lg/Lx / cl:tTjxLg 5 ls wf/f !^^-@_ n] …o;sf] sfof{Gjog;DaGwL lj:t[t Aoxf]/f cg';"rL–# nfO{ b]vfPsf] 5 / cg';"lr–# n] d+l;/ % sf] lj:t[t zflGt ;+emf}tf / d+l;/ @@ sf] ;+emf}tf b]vfPsf] 5 . lj:t[t zflGt ;+emf}tfsf] bkmf !=$ n] …cg';"rLdf ;+nUg ;ft bn, ;/sf/ / dfcf]jfbLaLr ePsf ;a} ;xdlt, ;dembf/L, cfrf/;+lxtf / lg0f{o o; ;+emf}tfsf cleGg c+u dflgg]5g\Ú egL ljutsf sfo{ ;d]6]sf] 5 eg] bkmf !=% n] …of] ;+emf}tf sfof{Gjog ug{ cfjZostfcg';f/ kl5 ul/g] sfo{ klg To;}sf] c+u dflgg] 3f]if0ff u/]sf] 5 . hxfF lnlvt ;+ljwfg 5, ToxfF b]zsf] ;+ljwfg x]g'{k¥of] eg] Pp6f b:tfj]h x]/] ;a}n] ;+ljwfgsf ;a} hfGg kfpF5g\ . oxfF t s;}n] ;+ljwfg s] xf] eg]/ hfGg'k¥of] eg] x/]s lbg klxnf cf7 bnnfO{ cfh s'g} lg0f{o jf ;xldt ePsf] 5 ls 5}g < eg]/ ;f]w]/ hjfkmsf] cfwf/df ;+ljwfg o:tf] /x]5 eGg'kg]{ eof] / bnsf] sfof{nodf /xg] lg0f{o k'l:tsf klg ;+ljwfgs} :t/df plSnP . s] eGg] Û oyfy{ n]Vbf klg Jo+Uo ;flxTo /r]sf] xf] ls oyfy{df cfwfl/t n]v xf], cfkm}+ cNdlng] cj:yf l;h{gf ePsf] 5 .

    ;+ljwfg /fhgLlts b:tfj]hdfq}

    clxn] /fhgLlts g]tfdfq xf]Og, s]xL sfg"gsf ljåfg\n] klg of] ;+ljwfg /fhgLlts b:tfj]h ePsf] x'gfn] ;fdfGo cj:yfsf] ;+ljwfgh:tf] x'Fb}g eg]/ aRg] ultn} o'lQm ;'emfPsf 5g\ . of] ts{ ;fFFRr} cgf}7f] 5 . s'g} klg ;+ljwfg /fhgLlts jf sfg'gL b:tfj]hdfq x'g ;Sb}g . To;}n] o;sf] k|s[ltnfO{ …d]6flnunÚ
    -sfg"g;d]t ;a} ldl;Psf]_ elgG5 . To;sf] sf/0f s] xf] eg] ;+ljwfgn] b]zsf] cfly{s, sfg"gL, ;fdflhs, ;f+:s[lts, /fhgLls Joj:yf cflb ;a}nfO{ Jojl:yt ug]{ ePsf] x'gfn] To;f] elgPsf] xf] . cGtl/d ;+ljwfg / ;fdfGo cj:yfsf] ;+ljwfgdf d'VotM b'O{j6fdf dfq leGgtf x'G5 M-s_ cGtl/d ;+ljwfgn] cfkm\gf] cGTosf] cjlw lglZrt u/]sf] x'G5, h'g ;fdfGo ;+ljwfgdf x'Fb}g / -v_ cfkm"' kl5 aGg] ;+ljwfgsf] dfWod ePsf] x'gfn] kl5 aGg] ;+ljwfgsf] ljifodf af]n]sf] x'G5, h'g ;fdfGo ;+ljwfgdf x'Fb}g . gq cGo s'/fdf cfwf/e"t leGgtf s]xL x'Fb}g . t/ v} s;sf] 5}6f} OlGb|on] ;'emfof] o:tf] pkfo ;+ljwfgnfO{ /fhgLlts b:tfj]hdfq} eGg] Û /fhgLlts b:tfj]hdfq} lyof] eg] lsg h]7 % sf] 3f]if0ff h:t} o;nfO{ klg ef]if0ff elgPg / …;+ljwfgÚ g} eGg ?rfOof] < s'g} klg b:tfj]h ;+ljwfg aGg gfdn] dfq x'Fb}g, :yflkt cGt/j:t' klg x'g'k5{ . ;kmf sfuhdf /fd|f cIf/n] …eftÚ n]v]/ vfFbf h;/L eft vfPsf] geO{ sfuh} vfPsf] x'G5, 7Ls To;}u/L s'g} Pp6f b:tfj]h …;+ljwfgÚ gfds/0f u/]/dfq x'Fb}g, To;sf] rl/q ;+j}wflgs x'g'k5{ . of] k|hftflGqs ;+j}wflgs rl/qxLg b:tfj]h 5 .

    h;sf] hlt;Sbf] rfF8f] k|hftflGqs gagfP o;n] hgcfGbf]ngsf] efjgf sb/ ug{ g;s]sf] dfq xf]Og, @)$& sf] ;+ljwfgnfO{ kmfNg'sf] cf}lrTo k'li6ug{ ;d]t ;s]sf] 5}g / …nf]stGqÚ / …cu|ufdLÚ sf] dGqf]Rrf/0f u/L hgtfnfO{ ;8sdf ptfg]{sf] Odfgbf/Ldfly klg k|Zg p7fPsf]5 .

    u'dfPsf] s'/f

    h'g ;+ljwfgn] zf;snfO{ afFWb}g, Tof] k|hftflGqs ;+ljwfg xf]Og . hxfF k|hftflGqs ;+ljwfg 5, ToxfF Pp6f ;fdfGo gful/sn] klg zf;snfO{ ;d]t r'gf}tL lbg ;S5 . cbfntnfO{ ;+ljwfg of] xf] eg]/ eGg kfpg] clwsf/ / cfwf/ x'G5 h;sf] pbfx/0f vf]Hg ljb]z wfpg h?/L 5}g . xfd|} b]zsf] zfxL cfof]u lj?4sf] d'2f x]/f] x'G5 . To;df Pp6f gjk|j]zL clwjQmfn] /fhfsf] sfdnfO{ c;+j}wflgs 3f]if0ff u/fOlbg] x}l;ot /fVof] . ;+j}wflgs ;jf]{Rrtf / gful/s ;Dk|e"tfsf] eg]sf] ToxL xf] . ;Dk|e'tfsf] cf}lrTo klg ToxL xf] . clxn]sf] …;+ljwfgÚ n] gful/s ;Dk|e"tf pNn]vg u¥of], ;fDk|e"tfsf] clwsf/ eg] gfd]6 u/fOlbof] . g]kfnLn] u'dfPsf] d"n s'/f ToxL xf] . s;}n] c:tfPsf] ;"o{nfO{ cw{ lbof] eg]/ g7fgf];\ .

    @)$& sf] ;+ljwfg k|hftflGqs lyof] / t /fhf lg/+s'z eP klg zlQmsf] b'?kof]u u/]sf] ;+j}wflgs ?kd} cbfntaf6 :yflkt ug{ ;Sof}+ . clxn] ;+ljwfg} To:tf] aGof], ca s'g} Pp6f gful/s t xf]Og, ##) sf] hDaf] Joj:yflksfn] klg k|wfgdGqLnfO{ tx nufpg Uofn/L a}7saf6 ;Sb}g, Hofg hf]lvd /fv]/ csf]{ cfGbf]ng ug'{k5{ . o;n] csf]{ cfGbf]ng h:s]nfaf6 leq\ofPsf] 5 . b]znfO{ lg/+s'ztflt/ a9\g ;+j}wflgs d"naf6f] vf]lnlbPsf] 5 .

    To;}n]

    of]…;+ljwfgÚ sf cfwf/df eGg] xf] eg] hgcfGbf]ngsf] p2]Zo /fhfsf] lg/+s'ztf cGTo ug{dfq xf]Og /x]5, :jtGq cGTo ug{dfq xf]Og /x]5, :jtGq Gofokflnsfsf] cl:tTj / k|hftGqsf] w'sw'sL klg l;Wofpg /x]5 eGg'kg]{ x'G5 . hgcfGbf]ngsf] efjgf Tof] kSs} klg lyPg .

    To;}n] klxnf clglZrt, ck|hftflGqs / c;+j}wflgs rl/q af]s]sf ;a} wf/f ;+zf]wg u/ . k|wfgdGqLsf] cfkm" k|hftflGqs JolQm ePsf] x'gfn] k|hftGqeGbf …Ps OGr klg k5fl8 x6\lbgÚ eGg] JolQmut ;b\efjsf zAbn] klg vf; cy{ /fVb}g . q'l6k"0f{ 5 eGg] :yflkt x'Fbf klg ;+zf]wg gug]{ xf] eg] o;sf] k5fl8 s;sf] s] :jfy{n] sfd u/]sf] 5 < lhDd]jf/Lk"j{s pQ/ b]pm .

     

     

     

     

     

     

     

     

    ;flxTo sljtf

    xfd|f cfkm\g} dfGotf 5g\

    t'n;f nD;fn

     

    hLjgsf x/]s kL8f vKg uf/f] x'Fbf] /x]5

    k|s[ltsf] tLvf] sfF8fn] r:; d'6'df 3f]Rbf]5

    of] b]zsf] e"lddf xf:g x;fpFg ;a} Ps x'g'k5{

    cfdfnfO{ lt/:sf/ ug{ 5f]8]/ >4fn' aGg' k5{

    of] b]zsf ;k'tnfO{ cfb/;Ddfg ug{ xfdL l;sf}+

    ljb]lzPsf cfkm\gf ;GtfgnfO{ :jb]z kmsf{pg ;sf}

    uf]dg ;k{ ?kL g]tf x"F eGg]x?nfO{ k/f:t ug'{k5{

    of] b]zdf Nofpg rfx]sf] nf]stGq s] xf] a'em\g' 5

    g]kfndf rGb| ;"o{ em08f km/km/fO{ /xg' k5{

    :jb]zLn] ljb]zLnfO{ leq\ofpg' cGofo x'G5

    ;fdflhs l/tL l/jfh wd{ sd{ xfd|f dfGotf x'g\

    O{Zj/sf eQm xfdL xf}+ xfd|f cfkm\g} dxTj 5g\

    a'wjf/]–(, emfkf