.
   
 
 

Home

  • About Us
  • Executive Committee
  • Activities
  • Associates
  • Members
  •  

    g]kfnL cvjf/x?

     
     

     

    aGb / cfGbf]ngsf] nx/, hghLjg c:tAo:t, k|r08sf] r]tfjgLkl5 cf7 bnaLr ;xdlt

    dfcf]jfbL ;dIf ;Qf;Lgx¿ nNofsn'n's

    sf7df8f}+÷ df3] ;+qmflGtsf lbgb]lv nfu" x'g uO/x]sf] cGtl/d ;+ljwfgn] ;d:of ;'Nemfpg'sf] abnf hl6ntf a9fpg] kof{Kt ;+s]tx? cfO/x]sf 5g\ . cd gful/ssf] cf:yf / ljZjf; ;d]6\g' kg]{df hf/L x'g' cufj} k|:tfljt cGtl/d ;+ljwfg ljjfbsf] bnbndf kml;;s]sf] 5 . ;fj{lqs lj/f]w / c;xdltsf jfjh'b ljgfs'g} ;+zf]wg ;+ljwfg hf/L ug]{ s'/fdf cf7 bnsf lzv/ g]tfx?aLr ;xdlt sfod x'g' cfkm}+df sd /x:ofTds 5}g . /fhgLlts j[Qdf kl5Nnf] ;xdltnfO{ dfcf]jfbLsf] bafa ;fd' ;Qf?9 ;ft bnsf g]tfx? nDk;f/ k/]sf] ?kdf cYof{pg yflnPsf] 5 . d'n'ssf] ;+ljwfgn] b]zleqsf ;a} zlQm / k|To]s JolQmsf] cj:yf cfh{g ug'{ kb{5 . /fi6«sf] d'nsfg"g dflgg] ;+ljwfgk|ltsf] cfd c;xdltn] ;+ljwfgk|ltsf] cfd c;xdltn] ljb|f]xnfO{ dnhn ug]{ s'/fdf låljwf 5}g . cf7 bnsf g]tfx?nfO[ o;af/]df] cjut gePsf] klg xf]Og . ;jf]{Rrsf GofowLzx?n] ;+o'Qm ?kd} ljleGg a'Fbf ;+zf]wg x'g' kg]{df hf]8 lbO/x]sf 5g\ . zlQm ;Gt'ng sfod ug]{tkm{ Wofg lbPsf] bfjL ;lxt ;jf]{Rrsf GofofwLzx?af6} ;fd"lxs ?kd} c;Gt'i6L k|s6 x'Fbf ;d]t h:tfsf] t:t} cGtl/d ;+ljwfg hf/L ug]{ x7 ;Qf;Lg tkm{af6 k|s6 x'g' ljlrqs} lj8Dagf ePsf] 5 . cGtl/d ;+ljwfgnfO{ kl/eflift ug]{ tyf Jojxf/df nfu" u/fpg] Goflos If]qsf] c;xdltnfO{ Go"gLs/0f u/]/ ;Qf;Lgx?n] /fd|f] sfd ul//x]sf 5}gg\ . To;dfly, sfg"g Joj;foLx?n] ;d]t oyfl:yltdf cGtl/d ;+ljwfg hf/L ubf{ d'n'sdf 7"n} b'3{6gf lglDtg] tkm{ ;r]t u/fO/x]sf 5g\ . pBf]uklt, Jofkf/L / Joj;foLx?af6 ;d]t ;a}sf] cjwf/0ffnfO[ ;Daf]wg ug]{ u/L hf/L x'g' cufj} x]/km/ ul/g'kg]{df hf]8 lbOPsf] 5 . ;Qf?9 ;ft bn leq}sf clwsf+z /fhgLlts 36sx? oyfjt ?kd} cGtl/d ;+ljwfg ;+ljwfg hf/L x'g] s'/fsf] ljkIfdf 5g\ . ;b\efjgf cfgGbLb]jLn] g]kfnaGb h:tf] pRr k|s[ltsf] cfGbf]ng ;DkGg u/]/ k|:tfljt ;+ljwfgsf] s]xL wf/fk|lt rsf]{ c;xdlt k|s6 ul/;s]sf] 5 . g]dlskfsf g]tf gf/fo0fdfg ljh'S5]n] cgtl/d ;+ljwfg ;RofP/ klg g;lRrg] cj:yf ePsf] bfjL;lxt k'/} k'gn]{vgdf hf]8 lbO;s]sf 5g\ . Pdfn]n] utM ;f]daf/sf] cf7 bnsf] j}7sd} ;d]t cGtl/d ;+ljwfgdf ;+zf]wg ug}{ kg]{df hf]8 lbPsf] lyof] . z'?b]lv g} …gf]6 ckm l8;]G6Ú n]Vb} cfPsf] Pdfn]sf] ;f]daf/sf] c8fgn] Tof] kf6L{ k|:tfljt ;+ljwfgdf k"0f{ c;xdt /x]sf] s'/fn] yk k'i6\ofO{ kfPsf] 5 . hghftL / gful/s ;dfhsf k|ltlglwx?n] cGtl/d ;+ljwfgsf] d:of}bfs} k|ltlnlkx? hnfpFb} cfPsf 5g\ . ;f]xL lnvtnfO{ cGtl/d ;+ljwfgsf] ?kdf hf/L ul/Pdf s7f]/ k|s[ltsf] cfgbf]ng ug]{ r]tfjgL pgLx?n] lbO;s]sf 5g\ . c? t k/ k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnf :jo+af6 ;d]t cfkm" lg/+s'z k|wfgdGqL gaGg] b[9tf ;lxt k\:tfljt cfGtl/s ;+ljwfgsf] lnvtk|lt ;fj{hlgs ?kd} c;xdlt k|s6 ePsf] ;d]t xf] . o:tf] cj:yfdf ToxL lnvtnfO{ h:tfsf] t:t} cGtl/d ;+ljwfgsf] ?kdf hf/L ug]{ s'/fdf cf7 bnLo ;xdlt s;/L sfod eof] < 36gfqmd ;fFlRrs} /x:ofTds ?kn] ljsl;t ePsf] 5 . k|wfgdGqL sf]O/fnf / ef/tLo /fhb"t lzj;+s/ d'vhL{ aLrsf] e]6jftf{ ;d]t o;ljifodf z+sfsf] 3]/fdf k/]sf] 5 . ef/tLo /fhb"ts} k/fdz{df cGt/;+ljwfgsf] lnvtdf x:tfIf/ ePsf] 7fGg]x? Tolt w]/} 5}gg\ . dfcf]jfbLsf ;fd' ;ftbnsf g]tfx?n] k|ltjfb hgfpg g;s]kl5 h:tfsf] t:t} hf/L ug]{s'/fdf cf7 bnaLr ;xdlt ePsf] ;j{q cg'dfg ul/Psf] 5 . x'g klg dfcf]jfbLn] cfd ljb|f]xsf] 3f]if0ff gu/]sf] eP olt ;lhn} cGtl/d ;+ljwfg hf/Lsf] nflu ldlt to x'g] l:ylt lyPg . k|wfgdGqL sf]O/fnf;d]t slDtdf !*–@) a'Fbfdf ;+zf]wgsf] kIfodf x'g'x'GYof] . hghftL, gful/s ;dfh, g]dlskf, cfgGbLb]jL / Pdfn]åf/f c;xdlt hgfoPsf ljifox?df k'glj{rf/ ug]{ kIodf ;ft bnsf g]tfx? lyP . dfcf]jfbLn] cfd ljb|f]xsf] r]tfjgL lbPs} sf/0fn] ;Qf?9 ;ft bnsf g]tfx? cf–cfkm\g c8fgaf6 ;lhn}kl5 x6]sf x'g\ . ljsl;t kl/l:yltn] oxL ;fljt u/]sf] 5 . cfjZos k/]sf a'Fbfx? dfly cGtl/d ;+;baf6} yk 36 ug]{ cf7bnsf] kl5Nnf] ;xdlt klg ljlrqs} 5 . h] klg ug{ ;Sg] x}l;otdf /x]sf g]tfx?n] cGtl/d ;+;bnfO{ 7"nf] lhDdf Tolts} lbPsf xf]Ogg\ . vf;u/L u}/sDo'lgi6 kf6L{x?nfO{ cGtl/d ;+;bdf cfkm"x?sf] kNnf sdhf]/ /xg] /fd}| cjut 5 . cfkm"x?n] rfx]/} klg cGtl/d ;+;bjf6 cfkm\gf] k|:tfj kfl/t ug{ g;lsg] s'/f g]kfnL sf+u|]; / k|hftflGqs sf+u|];sf g]tfx?n] /fd|} a'em]sf 5g\ . o;sf afah'b cGtl/d ;+;båf/f ;+zf]wg ug]{ s'/fdf sf+u|]]; ;xdt x'g' eg]sf] dfcf]jfbLsf ;fd' k|wfgdGqL sf]O/fnf :jo+ uNg' ePsf] k|df0f xf] . cGtl/d ;+ljwfgdf jfdkGyLx?sf] ;+vof ! ;o *@ k'Ug] ePsf] 5 . b]pjf sf+u|];n] ;fy lbPsf] v08df jfdkGyLx?n] cfkm\gf] k|:tfjdf b'O{ltxfOsf] ;dy{g h'6fpg ;S5g\ . o:tf] cj:yfdf b'O{ sf+u|];sf] PsLs/0fdf hlt l9nfO{ x'G5, Toltg} k|wfgdGqL sf]O/fnf cK7]/f]df kg]{ s'/f låljwfg 5}g . o; cy{df klg dfcf]jfbLn] cfkm\g} xft dfly kf/]sf] 5 .

     

     

    af/df e08f/L / d}gfnLaLr s8f k|lt:kwf{

    @$ kf}if, sf7df8f}+ . g]kfn af/ Pzf]lzP;gsf cWoIf zDe' yfkfn] cGtl/d ;+ljwfgdf ;jf]{Rr cbfntn] ;/f]sf/ /fVg kfpg] atfpg'ePsf] 5 . pxf+n] cGtl/d ;+ljwfgdf kl/dfh{gsf nflu ;jf]{Rr cbfntn] tof/ u/]sf] !# a'+b] ;'emfjsf clwsf+z a'+bfdf cfkm\gf] ;xdtL /x]sf] klg atfpg'eof] . l/kf]6{;{ Sna g]kfnåf/f cfh /fhwfgLdf cfof]lht ;fIffTsf/ sfo{qmddf af]Nb} af/ cWoIf yfkfn] cGtl/d ;+ljwfgn] GofokflnsfnfO{ 5fof+df /fVg vf]h]sf] atfpg'eof] . :jtGq Gofokflnsfsf] l;4fGtdfly 7]; k'Ug] ljifodf kl/dfh{gsf] cfjZostf ePsf] atfp+b} pxf+n] eGg'eof]– /fhgLlts JolQmn] /fhgLlts efiffnfO{ dxTj lbbf cGtl/d ;+ljwfg k|efljt ePsf] 5 / To;df kl/dfh{gsf] h?/L 5 . pxf+n] ;jf]{Rr cbfntn] k|:t't u/]sf] !# a'+b] ;'emfjdf k|wfgGofofwLzsf] lgo'lQmsf] ljifo p7fOPklg alx{udgsf] af6f] k|i6 gePsf]df c;xdtL hgfpg'eof] . af/sf] lgjf{rgdf pDd]bjf/ lbPsfnfO{ hLtsf] sfdgf ub}{ pxf+n] ljlwsf] zf;gnfO{ alnof] kfg{ efjL lbgdf 7f]; sfo{ x'g] u/L sfo{ x'g] cfzf JoQm ug'{eof] . l/kf]6{;{ Sna g]kfnsf cWoIf Clif wdnfsf] ;efkltTjdf ;DkGg ;fIffTsf/ sfo{qmddf af]Nb} g]kfn af/ Pzf]lzP;gsf k"j{ cWoIf xl/x/ bfxfnn] bnx? cfu|x / k"jf{u|xn] k|]l/t x'gfn] cGtl/d ;+ljwfgdf s]xL q'6L b]lvPsf] atfpg'eof] . cGtl/d ;+ljwfgdf s]xL q'6L ePklg ;jf]{Rr cbfntn] k|:t't u/]sf] !# a'+bfsf] Ps a'+bfdf pxf+sf] c;xdtL lyof] . pxf+n] eGg'eof]– k|wfgGofofwLzsf] lgo'lQm k|wfgdGqLaf6 x'g] ljifosf] lj/f]w ug'{ t's;+ut 5}g, b/af/sf d'Vo ;lrjsf] ;xL dfGg] clg k|wfgdGqLaf6 lgo'lQmsf] kqnfO{ gdfGg] s'/f a'em\g ;lsPg . pxf+n] cGtl/d ;+ljwfgdf k|wfgdGqLnfO{ x6fpg] k|fjwfg klg ;d]l6g'kg]{df hf]8 lbg'eof] . pxf+n] :jtGq Gofokflnsfdf u|x0f nufOg vf]h]sf]df af/n] To;sf lj?4 ;+3if{ ug'{kg]{ cfjZostf cf}Nofpg'eof] . af/sf nflu cfufdL lbg sl7g ePsfn] ;Ifd g]t[Tj cfpg'kg]{df pxf+sf] hf]8 lyof] . g]kfn af/ Pzf]lzP;gsf cWoIfsf k|TofzL j;Gt/fd e08f/Ln] nf]stGq;lxtsf] :jtGq Gofokflnsf cfkm"x?sf] Ph]08f /x]sf] atfpg'eof] . pxf+n] ax'bnLo k|ltikwf{Tds u0ftGqdf cfkm"n] ljZjf; ug]{ :ki6 kfb}{ Gofo If]qnfO{ :jR5 / e|i6frf//lxt agfO{ sfg'g Joj;foLsf] xs lxtsf nflu nflukg]{ k|ltj4tf JoQm ug'{eof] . nf]stflGqs ;+ljwfgsf nflu cfkm"x? cfGbf]ng ug{ klg tof/ x'g] :ki6 kfb}{ pxf+n] eGg'eof]– ;+j}wflgs ;jf]{Rrtfsf] ;+ljwfg agfpg h'g;'s} of]ubfg lbg klg tof/ 5f}+ . ljBfyL{ hLjgb]lvg} g]lj;+3df ;lqmo ePsf] / h]nhLjg ef]u]sf] k[i7e"dL pNn]v ub}{} e08f/Ln] nf]stGqsf nflu h'g;'s} Tofu ug{ klg tof/ /x]sf] atfpg'eof] . g]kfn af/ Pzf]lzPgsf cWoIfsf csf{ k|TofzL ljZjsfGt d}gfnLn] :jtGq, ;Ifd / e|i6frf/d'Qm GofoIf]q lgdf{0fdf cfkm"n] ;lqmotf b]vfpg] atfpg'eof] . pxf+n] nf]stflGqs u0ftGqsf kIfdf cfkm" k|ltj4 ePsf] atfpb} h'g;'s} lg/+s'ztfsf lj?4 klg cfjfh p7fpg] atfpg'eof] . pxf+n] eGg'eof]– :jtGq Gofokflnsfsf] cj/f]w lg/+s'ztf xf] / d To;sf lj?4 nl8/xg]5' . ;fdGtL o'usf] ;d"n cGTo / sfg'g Joj;foLsf] xs lxtsf] ;'/Iffsf nflu efjL lbg af/sf nflu sl7g ePsf] / Tof] r'gf}tLsf] ;fdgf ug{ cfkm" ;Ifd /x]sf] pxf+sf] egfO{ lyof] . cGtl/d ;+ljwfgdf s]xL q'6L /x]sf] / To;df kl/dfh{g ug'{kg]{ pxf+n] atfpg'eof] . ljBfyL{ hLjgb]lvg} cg]/f:jljo'df nfu]sf] / h]ng]n ef]u]sf] cg'ej ;'gfpb} d}gfnLn] ljutsf] cg'ej GofoIf]qsf] ;'wf/df ;'Dkg rfx]sf] atfpg'eof] .

     

     

     

     

    /fk|kfdf b]jsf]6f / ch]{nsf] k|j]z

    sf7df8f}+÷jfdkGyL kf6L{x? km"l6/x]sf] cj:yfdf k"j{ k~rx?sf] kf6L{ eg] Psh'6 x'g yfn]sf 5g\ . /ljGb|gfy zdf{n] g]t[Tj u/]sf] /fk|kf g]kfndf /fh]Zj/ b]jsf]6fsf] /fk|kf -/fi6«jfbL_ / lhtaxfb'/ ch]{nsf] ljåt kl/ifb\ ljno ePsf x'g\ . /fli6«o k|hftGq kf6L{ km'6]/ ut jif{ /fk|kf g]kfn u7g ePsf] lyof] . h;sf] g]t[Tj s]xL ;do sdn yfkfn] u/]sf lyP . xfn /ljGb|gfy zdf{n] ;f] kf6L{sf] g]t[Tj ul//xg'ePsf] 5 . /fk|kf g]kfnsf] s]Gb|Lo sfof{no afg]ZJ/df kf6L{ PsLs/0f 3f]if0ff ;efdf /fi6«jfbLsf lgjt{dfg cWoIf b]jsf]6fn] eGg'eof]— …;Dk"0f{ /fi6«jfbL / ;+j}wflgs /fhtGqjfbLsf] PsLs/0f k|lqmof yfngL ePsf] 5 . /fk|kf g]kfnsf cWoIf /ljGb|gfy zdf{ / /fk|kf /fi6«jfbLsf cWoIF /fh]Zj/ b]jsf]6faLr PsLs/0f ug]{ ;xdtL ePsf] hgfOPsf] 5 . ljutdf /fk|kf rGb / /fk|kf yfkf Ps ePkl5 /fk|kf rGbsf tTsflng ;xcWoIf b]jsf]6fsf] cfkm\gf] cWoIftfdf /fk|kf /fi6«jfbL kf6L{ u7g u/]sf lyP . ;f]xL PsLs/0f sfo{qmddf cWoIf zdf{n] k"j{ k~rx? ;Qfdf /xFbf km"6\g] / ;Qf aflx/ /xFbf h'6\g] k/Dk/f ePsfn] ca To:tf] gx'g] bfjL u/]sf lyP . kf6L{ PsLs/0fkl5 zdf{ kf6L{ cWoIF /xg] / b]jsf]6f kf6L{df ;Ddflgt g]tf /xg] PsLs/0f;xdltdf pNn]v 5 . PsLs[t kf6L{sf] dxflwj]zg kmfu'g leqdf ul/g] atfOPsf] 5 . /fk|kf g]kfn / g]kfn ljåt kl/ifb\aLr /fi6«, /fli6«otf, ;+j}wflgs /fhtGq, k|lt:kwf{Tds ax'bnLo ;+;bLo Joj:yf, wfld{s ;fk]Iftf, dfgjclwsf/ cflb d'ne"t ljifodf ;}4flGts ;xdlt ePsf] atfOPsf] 5 . ;xdltkl5 g]kfn ljåt kl/ifb /fk|kf g]kfndf ;dflxt ePsf] 5 . o;cl3 hgzlQm kf6L{ / k|hftflGqs g]kfnaLr PsLs/0f ePsf] lyof] . k"j{ k~rx?n] lgdf{0f u/]sf] kf6L{ km'6\geGbf klg olta]nf h'6\g yfn]sf x'g\ . ;+ljwfg;efsf] lg0f{o geP;Dd /fhfjfbL zlQmx? Psh'6 eP/ r'gfjdf efu lng] ;+s]t clxn]sf] h'6fOaf6 :ki6 ePsf] a'l4hLjLx?sf] ljZn]if0f 5 .

     

     

    k[YjL hoGtL / sDo'lgi6 kf6L{x?sf] jr{:j

    sf7df8f}+÷ . cfh cfw'lgs g]kfn /fi6«sf lgdf{tf, /fli6«o :jflwgtf, cv08tf / ;fj{ef}d;Qfsf] ;+/If0f Pj+ ;Dj4{g stf{ /fli6«o lje"lt >L % j8fdxf/fhflw/fh k[YjL gf/fo0f zfxnfO{ xfdL g]kfnLn] o'u–o'ufGt/;Dd la;{g ;Sb}gf}+ . g]kfnsf] PsLs/0fsf gfos, g]kfn /fi6«sf lktf, dxfdfgj >L % j8fdxf/fhflw/fh k[YjLgf/fo0f zfx cfw'lgs g]kfnsf k|yd /fhfsf] ?kdf lng ;lsG5 eg] df};'kmsf] hGd !&&( / :juf{/f]x0f !*#! df ePsf] lyof] . df};"kmsf] @*% cf}+ hGdhoGtLsf] pknIodf xflb{s >4f~hnL ck{0f ub{5f}+ . @)^# df3 ! ut] ;ft /fhgLlts bn / dfcf]jfbLsf] ;xdltdf g]kfn clw/fHosf] ;+ljwfg @)$& vf/]h u/L cGtl/d ;+ljwfg / cGtl/d ;+;bsf] 3f]if0ff x'g] ePsf] 5 . cGtl/d ;+;b lgdf{0f ePsf] s]xL ;dokl5 dfcf]jfbL;lxt ;ft /fhgLlts bnsf] cGtl/d ;/sf/ agfpg klg /fhgLlts bn / dfcf]jfbLsf g]tf ;xdt ePsf 5g\ . ;ftbn / dfcf]jfbLsf] ;xdltdf lgdf{0f x'g nfu]sf] efjL ;+;bdf g]kfnL sf+u|];sf] *$, g]skf Pdfn]sf] *#, g]skf dfcf]jfbLsf] *#, g]kfnL sf+u|]; k|hftflGqssf] $*, /fk|kfsf] !), ;+o'Qm hgdf]rf{sf] (, g]kfn ;b\efjgf -cfgGbLb]jL_ sf] ^, g]dlskfsf] $ / jfddf]rf{sf] # u/L hDdf # ;o #) :yfg sfod x'g] nueu lglZrt ePsf] 5 . g]kfndf ;fwf/0f ax'dtsf] nflu sDo'lgi6 kf6L{nfO{ ;'ljwfhgs ax'dt k|fKt ePsf] 5 / cg]s rnv]n klg eO/x]sf 5g\ . ;ft bn / dfcf]jfbL g]tfx? /fHo;Qfsf] efuj08f ug{ ;xdt eP klg d'n'sdf zflGt ;'/Iffsf] l:ylt ;'wf/ x'g] ;Defjgf eg] b]lvPsf] 5}g . d'n'ssf] ;+ljwfg ;a} hflt, ;d'bfo, /fhgLlts zlQm / cfd hgtfsf] ;xdltsf] ;femf b:tfj]h x'g' kg]{ xf] . hgtfsf] ;xdltsf];femf b:tfj]h x'g'kg]{ xf] . of] s'g} zlQm ljz]if jf bnljz]ifsf] dfq b:tfj]h aGof] eg] To;n] b]zdf cgk]lIft ;+s6 lgDTofpg] lglZrt g} 5 . ;ft bn / dfcf]jfbLsf] x7 / cx+sf/n] d'n's eLif0f u[xo'4tkm{ ws]lng] t xf]Og eGg] cfz+sf a9]/ uPsf] 5 . k|hftGqdf ;a} c6fpg} k5{ eGg] ;xLts{ cl3 ;f/]/ cfh x/]s ju{, Joj;fo / If]qaf6 ljb|f]xsf] :j/ a'nGb x'g yfn]sf] 5 . o:tf] x'g' :jfefljs} klg xf]Og / < xltof/ Joj:yfkgsf] k|lqmof k|f/De gx'Fb} ;/sf/ / ;ftbn h;/L em's]sf 5g\, To;n] rflx+ cft+ssf] cGTo / zflGtsf] k'g:yf{kgf xf]Og, k|hftGqnfO{ dfcf]jfbL ;dIf ;dk{0f ug]{ sfd dfq ePsf] 5 . ca k|hftGq / dfgjclwsf/sf] :j?k eg]sf] dfcf]jfbLsf] v6gsf] k|hftgq x'g] 5 / b]znfO{ PsbnLo tfgfzfxLtkm{ a9fpgaf6 s;}n] /f]Sg ;Sg] 5}g . ;ft bnn] dfcf]jfbLnfO{ ;+;bLo /fhgLltsf] d"n wf/df Nofpg] ;kmntf kfPsf] xf]Og, pN6} dfcf]jfbLn] ;ft bnnfO{ cfkm}+lt/ tfg]/ nu]sf] ?k xf] . ;/sf/n] dfcf]jfbLåf/f lgMzt{ ;Dk"0f{ …sDkN;g\Ú x?sf] ef/LnfO{ cfkm\gf] sfo{ef/ dfg]/ af]sL lx+8]sf] 5 . cGtl/d ;+ljwfgsf af/]df] cfpsf ;f/f lj/f]wnfO{ nTofP/ o;nfO{ nfu" ug]{ lg0f{o ul/of], t/ oxL ;+ljwfgn] /fli6«o ;d:ofsf] ;dfwfg ug]{ xf]Og, åGå / eL8Gtsf] csf]{ af6f] / vf]Ng] cjZoDefjL 5 . /fhgLlts bn / dfcf]jfbLn] s;/L af6f] /f]H5g\, x]g{ afFsL g} 5 .

     

    7"nf kf6L{sf] 6Ss/ ;fgf jfdnfO{ 7Ss/

    sf7df8f}+÷ ÷;fgf 36sx?nfO{ cfkm"df ufe]/ zlQm cfh{g ug]{ Pdfn] / dfcf]jfbLsf] of]hgfn] jfd /fhgLlts kmf6df 7"n} pynk'yn NofOlbPsf] 5 . o;s} kl/0ffd :j?k ;fgf sDo'lgi6 kf6L{x? e6fe6 km'6g yfn]sf 5g\ . kl5Nnf] r/0fdf ;LkL d}gfnLsf] g]t[Tj /x]sf] dfn] k'/} b'O{ km\ofs ePsf] 5 . dxf;lrj d}gfnLsf] g]t[Tjk|lt c;xdtx?n] o;};ftf ljz]if dxflwj]zg ;DkGg ub}{ Clif s§]nnfO{ dxf;lrj agfPsf 5g\ . s§]nsf cltl/Qm 6+s /fO{, hLtjL/ nufotsfx?n] kf6L{sf] k"0f{ax'dtn] g]tf d}gfnLdfly sf/jfxL ;lxt gof g]t[Tj rog u/]sf] bfjL u/]sf 5g\ . g]tf d}gfnLn] kf6L{ sf/jfxLdf k/]sfx?n] cfkm"nfO{ lgisfzgsf] sf/jfxL u/]sf] k|rf/ ug'{ xf:of:kb ePsf] atfPsf 5g\ . hutaxfb'/ af]u6L;lxt ax'dt s]Gb|Lo sldl6sf ;b:ox? cfkm\g} ;fydf /x]sf] bfjL ;lxt g]tf d}gfnLn] s§]njfnf ;d"xnfO{ dfn] kf6L{sf] gfd a]Rg] clwsf/} gePsf] atfPsf 5g\ . jfdkGyL aLr Pstf jf ;xsfo{sf] rrf{ rln/x]sf]jt{dfgdf pNn]lvt b'O{ 6'qmfdf dfn] g]tfx? Ps7fpdf a:g ;Sg] l:ylt IfL0f eO/x]sf] 5 . s[i0fbfz / gGbs'df/ k|;fO{+x?nfO{ dfn]df kf6L{s] ;Ltf/fd tfdfªx?n] sf/jfxLsf] 3f]if0ff ul/;s]sf cWoIF s[i0fbf; / dxf;lrj gGbs'df/sf] 7fpdf gof g]t[Tj rog u/]sf tfdfªx?n] cfkm\g} dfn]df kf6L{dfq} j}wflgs ePsf] bfjL ;lxt cGtl/d ;+;b / cGtl/d ;/sf/df jfddf]rf{n] kfpg' kg]{ sf]6fdf xsbfjL ;d]t ul/;s]sf 5g\ . Clif s§]njfnf dfn]n] j}Btfsf] ;jfn ;lxt jfddf]rf{sf] sf]6fdf cfkm\gf] :yfg ;'/lIft /fVg] oTg ul/;s]sf] 5 . ;+o'Qm dfS;jfbLsf dxf;lrj lji0f'axfb'/ dfggw/n] kf6L{jf6 /fhLgfdf ;lxt Pp6f ;d"x cfkm";u} Pdfn]df k|j]z u/fpg] oTg u/]sf 5g\ . Clif s§]njfnf dfn] / ;Ltf/fd tfdfªjfnf dfn]df dfcf]jfbL lgs6 k'u]sf] cj:yfdf ;LkL / gGbs'df/x?df Pdfn]k|lt df]x hfu[t eO;s]sf] 5 . tLg 6'qmfdf ljeflht hgdf]rf{ dWo] lrqaxfb'/ cfn]jfnf ;d"x Pdfn]k|lt tyf cldsjfnf ;d"x dfcf]jfbLk|lt nlrnf 5g\ . Pdfn] / dfcf]jfbLsf] zlQm ;~rosf] k|lt:kwf{;u} ;fgf jfd36sx? lr/flr/f ePsf x'g\ .

     

    ;Qf;Lgx¿sf] /fi6«3ftL lrGtg

    sf7df8f}+÷wd{ lg/k]Iftfsf] cf8df k/Dk/fut ;+:s[lt ljgfztkm{ cu{;/ ;Qf;Lgx?n] Oltxf;nfO{ ;d]t cf]em]ndf kf/]/ /fli6«otfdfly s'7f/f3ftsf] b'Mr]i6f u/]sf 5g\ . l;+uf] g]kfnsf lgdf{tf j8fdxf/fhflw/fh k[YjLgf/fo0f zfxsf] :d/0fdf dgfOFb} cfPsf] k[YjL hoGtLsf] ljbf s6f}tL ul/Psf] kl5Nnf] 36gfqmdn] oxL ;Gb]z lbPsf] 5 . PSsfO;f}+ ztfAbLsf] gjg]kfnnfO{ lgtfGt gofF 9+un] cl3 a9fP/ /fi6«sf] ;du| ;d'Ggltsf] l8+u xfFSg]x?n] /fli6«o PsLs/0fsf dxfgfos j8fdxf/fh k[YjLgf/fo0f zfxsf] hGthoGtL dgfpg s~h':ofO{ ug'{ eg]sf] PsLs[t g]kfnsf] /fli6«otfdfly ah|kftsf] b'Mr]i6f l;jfo s]xL xf]Og .ljb]zL g]tfsf] hGd / d[To' lbj;df ljb]z sfo{qmdsf] cfof]hgf ug]{x?n] k[YjL hoGtLsf] ljbf s6f}lt u/]/ g]kfnnfO{PsLs/0f k"j{sf] agfO;] rf}jL;] cj:yfdf kmsf{pg] k|of; u/s]f] ;j{;fwf/0fn] dx;"; u/]sf 5g\ . k[YjL hoGtLsf] ljbf s6fpg' kg]{ ts{;+ut sf/0f k|:t't ul/Psf] 5}g . u[xdGqfnosf] ;"rgfdf k[YjL hoGtLsf] ljbf s6fOPsf]n] cfhsf] lbg ;a} sfof{no v'Nnf /fvL sd{rf/Lx?nfO{ clgjfo{ xflh/Lsf] pbL{ hf/L ul/Psf] 5 . ;f] ;"rgfn] k/f]If ?kdf k[YjLhoGtL dgfpg rfxg]x?nfO{ r]tfjgL lbPsf] ;d]t s;}af6 5}g . /fi6« lgdf{tf j8fdxf/fhflw/fh k[YjLgf/fo0f zfxaf6 /fli6«o PsLs/0fsf] dxfg cleofg grflxPsf] eP cfhsf] g]kfn lgdf{0f ;Dej g} lyPg . PsLs[t g]kfnsf jL/ o'4fx?n] a]nfotL ;fd|fHo lj:tf/nfO{ k/f:t gu/]sf] eP g]kfnn] slxNo} klg ljb]zL bfztf gef]u]sf] :jfledfgdf uj{ ug{ kfpg] lyP . /fli6«otf ;+/If0f / ;Dj4{gdf P]ltxfl;s of]ubfg lbg] j8fdxf/fh k[YjLgf/fo0f zfxaf6 /fli6«o PsLs/0fsf] dxfg cleofg grflnPsf] eP cfhsf] g]kfn lgdf{0f ;Dej g} lyPg . PsLs[t g]kfndf jL/ of]4fx?n] a]nfotL ;fd|fHo lj:tf/nfO{ k/f:t gu/]sf] eP g]kfnn] slxNo} klg ljb]zL bfztf gef]u]sf] :jfeLdfgdf uj{ ug{ kfpg] lyPg . /fli6«otfsf] ;+/If0f / ;Dj4{gdf P]ltxfl;s of]ubfg lbg] j8fdxf/fh k[YjLgf/of0f zfxsf] s[ltTj / JolQmTj g]kfnL hgtfsf] dfgzk6naf6 nf]k agfpg] p2]Zosf] ljbf s6f}ltdf dfcf]jfbLsf] xft /x]sf] atfP/ ;Qf;Lgx? kfgL dflysf] cf]efgf] aGg vf]Hb}5g\ .

    ;+;b\ lj36g;u} gof ;Qf 3f]if0ff

    ]

    sf7df8f}+÷ cf7 /fhgLlts bnsf zLif{g]tfsf] a}7sn] df3 ! df cGtl/d ;+ljwfg hf/L u/L ;f]xL lbg k'g:yf{lkt ;+;b\ lj3l6t ub}{ gofF cGtl/d ;+;b\ u7g ug{] ;xdlt u/]sf] 5 . cGtl/d ;+ljwfg 3f]if0ff ug{ cf7 bnaf6 to ul/Psf] of] t];|f]k6ssf] ldlt xf] . o;cl3 d+l;/ % leq cGtl/d ;+ljwfg tof/ u/L d+l;/ !) leq 3f]if0ff ug{] tf]lsPsf] lyof] eg] To;kl5 k'; @% leq} cGtl/d ;+ljwfg hf/L ug{] ;/sf/ / dfcf]jfbLaLr ;xdlt ePsf] lyof] . ;xdltcg';f/sf ldltdf s'g} sfd x'g g;s]sf] ;Gbe{df df3 ! d} cGtl/d ;+ljwfg hf/L x'g]df hgtf eg] 9'Ss 5}gg\ . cf7 bnsf] b'O{ 3G6f l9nf]u/L ;'? ePsf] ;f]daf/sf] zLif{a}7sn] df3 #) leq cGtl/d ;+;b\df k|ltlglwTj ug{] ;f+;bsf] gfdfjnL;d]t to ug{] / To;sf] lhDdf k|wfgdGqLnfO{ g} lbg] lg0f{o lnPsf] 5 eg] df3 ! ut] g} k|ltlglw;efsf] a}7s 8fsL cGtl/d ;+ljwfg hf/L ug{] / ;f]xL lbg cGtl/d Joj:yflksf 3f]if0ff tyf k|ltlglw;ef lj36g ug{] lg0f{o u/]sf] xf] . cGtl/d ;+ljwfgdf /x]sf q'l6 ;Rofpg] lhDdf cGtl/d Joj:yflksfnfO{ g} 5f8\g]u/L o;df /x]sf k|fljlws tyf efiffut q'l6 dfq} ;+zf]wg u/L k'; d;fGtleq dlGqkl/ifb\dfkm{t\ cGtl/d ;+ljwfg dfOGo'6 u/L df3 ! df ;+;b\n] 3f]if0ff ug{] ;xdlt agfOPsf] a}7sdf ;xefuL g]tfn] atfPsf 5g\ . cGtl/d ;+;b\df ;xefuL x'g] b'O{ ;o gf} ;f+;b k'/fg} k|ltlglw;ef / /fli6«o ;efsf x'g] eP klg ljleGg kf6L{sf] efudf k/]sf ;f+;bsf] gfdfjnL / afFsL c7\rfnL; l;6sf lglDt ;f+;bsf] gfdfjnLnfO{ kf6L{x¿;Fu clGtd 5nkmn u/L k|wfgdGqLn] g} k'; d;fGtleq to ug{] atfOPsf] 5 . otf, df3 ! cyf{t\ df3];+qmflGts} lbgaf6 dfcf]jfbLn] k'/fgf] ;Qfdf k|j]z ug{ kfpg] ePsf] 5 . cGtl/d Joj:yflksfdf dfcf]jfbLsf] k|ltlglwTj ePkl5 cGtl/d Joj:yflksfsf] a}7s lgoldt x'g] / gofF g]kfn lgdf{0fsf lglDt gofF cGtl/d ;/sf/ lgdf{0f x'g] atfOPsf] 5 . df3sf] bf];|f] ;ftf;Dddf dfcf]jfbL ;/sf/df ;d]t ;xefuL eO;Sg]5 .

     

    $* l;6sf] efuj08fsf] hLDd]jf/L k|wfgdGqLsf] dfq x}g– g]sf g]tf s];L

    sf7df8f}+÷ $* l;6df dlxnfsf] k"0f{ clwsf/ x'g'k5{– Pdfn] g]t[ e08f/L @% kf}if, sf7df8f}+ . g]kfnL sf+u|];sf s]Gb|Lo ;b:o ch'{gg/l;+x s];Ln cGtl/d Joj:yflksfdf af+sL /x]sf] $* l;6sf] efuj08fsf] hLDd]jf/L k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] dfq lng gx'g] atfpg'ePsf] 5 . pxf+n bf]ifhlt k|wfgdGqLnfO{ yf]kg]{ clek|fon] efuj08fsf] s'/f klg k|wfgdGqLsf] sf+wdf xfNg vf]lhPsf] atfpg'eof] . l/kf]6{;{ Sna g]kfnåf/f cfh /fhwfgLdf cfof]lht ;fIffTsf/ sfo{qmddf af]Nb} g]tf s];Ln] cf7} bn a;]/ af+sL /x]sf] $* l;6sf] 6'+uf] nufpg'kg]{df hf]8 lbg'eof] . gful/s ;dfhsf nflu $* l;6af6} s]xL l;6 5'§fpg'kg]{ pxf+sf] egfO{ lyof] . pxf+n] eGg'eof]– gful/s ;dfhn] s'g} bnsf] efuj08fdf a:b}gf}+ eg]sf 5g\, pgLx?sf nflu 5'§} Joj:yf x'g'k5{ . cGtl/d ;+ljwfg hf/L ug]{ ;xdtLn] cfk;L ljZjf;sf] jftfj/0f ljsl;t ePsf] atfpb} pxf+n] dfcf]jfbLnfO{ anhkm\tL, n'6kf6 / rGbf cft+s TofUg cfu|x ug'{eof] . ufp+ ufp+df eosf] jftfj/0f cem} /x]sfn] To;tkm{ dfcf]jfbL hLDd]jf/ x'g'kg]{ atfpg'eof] . l/kf]6{;{ Sna g]kfnsf cWoIf Clif wdnfsf] ;efkltTjdf ;DkGg ;fIffTsf/ sfo{qmddf af]Nb} g]skf Pdfn]sL s]Gb|Lo ;b:o ljBfb]jL e08f/Ln] efuj08f x'g af+sL $* l;6df dlxnfsf] k"0f{ clwsf/ /xg'kg]{ atfpg'eof] . pxf+n] eGg'eof]– $* l;6g} dlxnfsf nflu x'g'k5{ . $* l;6df blnt, hghflt, dw]zL ;a} dlxnf x'g'kg]{ pxf+sf] egfO{ lyof] . cfkm\gf] bnsf] efudf kg]{ l;6df dlxnfsf] k"0f{ clwsf/ /xg'kg]{af/] kf6L{ g]t[Tj;+u s'/f p7fO;s]sf] pxf+n] atfpg'eof] . cGtl/d ;+ljwfg hf/L ug]{ ;xdtLnfO{ ;sf/fTds ?kdf lnPklg To;df ;dfj]zL nf]stGq / n}+lus ;dfgtfsf] ;Daf]wg gePsf] eGb} c;Gt'li6 hgfpg'eof] . pxf+n] eGg'eof]– q'6Lx? cfk;L 5nkmnaf6 ;Rrfpg'k5{ . g]kfnL sf+u|];-k|hftflGqs_ sf k|jQmf 8f= dLg]Gb| l/hfnn] Ps b'O{ lbgd} $* l;6sf] efuj08fsf] 6'+uf] nfUg] atfpg'eof] . ut ;f]daf/ a;sf] cf7 bnsf] lzif{ a}7sdf $* l;6sf] s'/f p7]klg ;xdtL eOg;s]sf] pxf+n] atfpg'eof] . gful/s ;dfhsf nflu klg :yfg ;'/lIft x'g'kg]{df pxf+sf] hf]8 lyof] . cGtl/d ;+ljwfg hf/L ug]{ 6'+uf] nfu]klg dfcf]jfbLaf6 eo ;[hgf ug]{ sfd eO/x]sf]df pxf+n] c;Gt'li6 hgfpg'eof] . g]kfn ;befjgf kf6L{ cfgGbLb]jLsf pkfWoIf e/tljdn ofbjn] cfk;L ;xdtLaf6 $* l;6sf] 6'+uf] nufpg'kg]{ atfpg'eof] . pxf+n] t/fO{df ;'/Iffsf] cj:yf uDeL/ aGb} uPsfn] ;a}sf] Wofg hfg'kg]{df hf]8 lbg'eof] . pxf+n] eGg'eof]– k|wfgdGqLHo"nfO{ o;af/] s'/f /fv]sf 5f}+, pxf+n] uDeL/tf b]vfpg'ePsf] 5 . t/fO{sf] ;d:of jftf{af6 ;dfwfg ug'{kg]{ pxf+n] atfpg'eof] . cGtl/d ;+ljwfgdf q'6L ;Rrfpg'kg]{ t/ q'6Lsf ;DaGwdf ljleGg :yfgaf6 cfPsf ;'emfjsf] lgotaf/] klg k|i6 x'g'kg]{ cfjZostf cf}Nofpg'eof] . g]skf dfn]sf dxf;lrj ;LkL d}gfnLn] $* l;6sf] efuj08fdf cf7} bnsf] ;dfg clwsf/ x'g'kg]{ atfpg'eof] . 7"nf bnsf nflu l;6 ;'/lIft eO;s]sf] / ;fgf bnsf nflug} $* l;6sf] Joj:yf ul/Psfn] cf7} bnn] ^–^ l;6 af8\g'kg]{ pxf+sf] egfO{ lyof] . cGtl/d ;+ljwfg hf/L x'g'n] ljZjf;sf] jftfj/0f agfPsf]df hf]8 lbb} pxf+n] eGg'eof]– ;+ljwfgsf nflu d]?b08 aGof] .

     

    k[YjL hoGtL / sDo'lgi6 kf6L{x?sf] jr{:j

    sf7df8f}+÷cfh cfw'lgs g]kfn /fi6«sf lgdf{tf, /fli6«o :jflwgtf, cv08tf / ;fj{ef}d;Qfsf] ;+/If0f Pj+ ;Dj4{g stf{ /fli6«o lje"lt >L % j8fdxf/fhflw/fh k[YjL gf/fo0f zfxnfO{ xfdL g]kfnLn] o'u–o'ufGt/;Dd la;{g ;Sb}gf}+ . g]kfnsf] PsLs/0fsf gfos, g]kfn /fi6«sf lktf, dxfdfgj >L % j8fdxf/fhflw/fh k[YjLgf/fo0f zfx cfw'lgs g]kfnsf k|yd /fhfsf] ?kdf lng ;lsG5 eg] df};'kmsf] hGd !&&( / :juf{/f]x0f !*#! df ePsf] lyof] . df};"kmsf] @*% cf}+ hGdhoGtLsf] pknIodf xflb{s >4f~hnL ck{0f ub{5f}+ . @)^# df3 ! ut] ;ft /fhgLlts bn / dfcf]jfbLsf] ;xdltdf g]kfn clw/fHosf] ;+ljwfg @)$& vf/]h u/L cGtl/d ;+ljwfg / cGtl/d ;+;bsf] 3f]if0ff x'g] ePsf] 5 . cGtl/d ;+;b lgdf{0f ePsf] s]xL ;dokl5 dfcf]jfbL;lxt ;ft /fhgLlts bnsf] cGtl/d ;/sf/ agfpg klg /fhgLlts bn / dfcf]jfbLsf g]tf ;xdt ePsf 5g\ . ;ftbn / dfcf]jfbLsf] ;xdltdf lgdf{0f x'g nfu]sf] efjL ;+;bdf g]kfnL sf+u|];sf] *$, g]skf Pdfn]sf] *#, g]skf dfcf]jfbLsf] *#, g]kfnL sf+u|]; k|hftflGqssf] $*, /fk|kfsf] !), ;+o'Qm hgdf]rf{sf] (, g]kfn ;b\efjgf -cfgGbLb]jL_ sf] ^, g]dlskfsf] $ / jfddf]rf{sf] # u/L hDdf # ;o #) :yfg sfod x'g] nueu lglZrt ePsf] 5 . g]kfndf ;fwf/0f ax'dtsf] nflu sDo'lgi6 kf6L{nfO{ ;'ljwfhgs ax'dt k|fKt ePsf] 5 / cg]s rnv]n klg eO/x]sf 5g\ . ;ft bn / dfcf]jfbL g]tfx? /fHo;Qfsf] efuj08f ug{ ;xdt eP klg d'n'sdf zflGt ;'/Iffsf] l:ylt ;'wf/ x'g] ;Defjgf eg] b]lvPsf] 5}g . d'n'ssf] ;+ljwfg ;a} hflt, ;d'bfo, /fhgLlts zlQm / cfd hgtfsf] ;xdltsf] ;femf b:tfj]h x'g' kg]{ xf] . hgtfsf] ;xdltsf];femf b:tfj]h x'g'kg]{ xf] . of] s'g} zlQm ljz]if jf bnljz]ifsf] dfq b:tfj]h aGof] eg] To;n] b]zdf cgk]lIft ;+s6 lgDTofpg] lglZrt g} 5 . ;ft bn / dfcf]jfbLsf] x7 / cx+sf/n] d'n's eLif0f u[xo'4tkm{ ws]lng] t xf]Og eGg] cfz+sf a9]/ uPsf] 5 . k|hftGqdf ;a} c6fpg} k5{ eGg] ;xLts{ cl3 ;f/]/ cfh x/]s ju{, Joj;fo / If]qaf6 ljb|f]xsf] :j/ a'nGb x'g yfn]sf] 5 . o:tf] x'g' :jfefljs} klg xf]Og / < xltof/ Joj:yfkgsf] k|lqmof k|f/De gx'Fb} ;/sf/ / ;ftbn h;/L em's]sf 5g\, To;n] rflx+ cft+ssf] cGTo / zflGtsf] k'g:yf{kgf xf]Og, k|hftGqnfO{ dfcf]jfbL ;dIf ;dk{0f ug]{ sfd dfq ePsf] 5 . ca k|hftGq / dfgjclwsf/sf] :j?k eg]sf] dfcf]jfbLsf] v6gsf] k|hftgq x'g] 5 / b]znfO{ PsbnLo tfgfzfxLtkm{ a9fpgaf6 s;}n] /f]Sg ;Sg] 5}g . ;ft bnn] dfcf]jfbLnfO{ ;+;bLo /fhgLltsf] d"n wf/df Nofpg] ;kmntf kfPsf] xf]Og, pN6} dfcf]jfbLn] ;ft bnnfO{ cfkm}+lt/ tfg]/ nu]sf] ?k xf] . ;/sf/n] dfcf]jfbLåf/f lgMzt{ ;Dk"0f{ …sDkN;g\Ú x?sf] ef/LnfO{ cfkm\gf] sfo{ef/ dfg]/ af]sL lx+8]sf] 5 . cGtl/d ;+ljwfgsf af/]df] cfpsf ;f/f lj/f]wnfO{ nTofP/ o;nfO{ nfu" ug]{ lg0f{o ul/of], t/ oxL ;+ljwfgn] /fli6«o ;d:ofsf] ;dfwfg ug]{ xf]Og, åGå / eL8Gtsf] csf]{ af6f] / vf]Ng] cjZoDefjL 5 . /fhgLlts bn / dfcf]jfbLn] s;/L af6f] /f]H5g\, x]g{ afFsL g} 5 .

    kxfl/sf] lgofqf ;fj{hlgs

    sf7df8f÷ al;laofFnf]sf] cfof]hgfdf lgaGwsf/ x]d/fh kxfl/åf/f lnlvt pQ/L uf]nf4[sf] Ps kmGsf] eGg] s[ltsf] ;fj{hlgs km/s pkGof;sf/ /d]z ljsnn] ug'{ePsf] lyof] . ;flxTosf/ Pj+ al;laofFnf]sf ;+of]hs clgn kf}8]nsf] ;efkltTjdf ePsf] lyof] eg] sfo{qmd ;~rfns slj b]jL g]kfnn] ug'{ePsf] pQm sfo{qmddf s[ltsf af/] k|fWofks Pj+ ;dfnf]rs ;'wf lqkf7Ln] Ps 306f nfdf] k|jrg lbg'ePsf] lyof] . ;'Gb/, snfTds bfz{lgs cleJolQmn] bz{snfO{ d'sbz{s agfpg ;kmn /xg' ePsf] lyof] . ;f] cj;/df sdndl0f bLlIft, wd{/fh yfkf, /d]z ljsn, Zofdk|;fb zdf[ s]jnk'/] ls;fg, 8f= lbgaGw' zdf{, 8f= dfwjk|;fb kf]v/]nh:tf JolQmx?sf] hf]8tf]8sf] pkl:ylt b]lvGYof] . pQm s[ltdfly ;'wf/ ;'wf lqkf7L, 8f= lbgagw' zdf{ / 8f= dfwj kf]v/]nn] rrf{ kl/rrf{ ug'{ePsf] lyof] .

    ;DkfbsLo

     

    s5'jf ultsf] zflGt k|lqmof

    s5'jf ultn] cl3 al9/x]sf] zflGt k|lqmofn] k"0f{tf kfpg cem}+ dlxgf}+ dlxgf k|ltIff ug'{kg]{ lglZrt 5 . ;xof]ufy{ vl6Psf ;+o'Qm /fi6«;+3Lo 6f]nLsf lj1x? clxn];Dd klg cfOk'usf 5}gg\ . pgLx?n] cfufdL df3 ! ut]af6 z'? x'g] cg'udgnfO{ b'O{rf/ lbgd} hfb'O{ 9+un] ;DkGg ug'{ c;Dej 5 . xltof/ btf{kl5 ltgs} klxrfgdf ;do nfUg] s'/fdf z+sf 5}g . 5fkfdf/ k|df0fLs/0f plQs} hl6n 5 . pd]/, tflnd, bIftf tyf egf{ldltsf ;jfndf ;+o'Qm /fi6«;+3Lo cg'udg 6f]nLnfO{ cfz+sf nfUgf;fy k|dfl0fs/0f Pj Joj:yfkgn] y'k|} k|lqmofsf] ;fdgf ug'{ clgjfo{ x'g] lglZrt} 5 . oL cfjt kIfnfO{ Go"gLs/0f ug{ ldNb}g . rfF8} ;Dk"0f{ ?kn] :yfoL zflGt x'g] g]tfx?sf] cfZjf;g s]jn g]kfnL hgtfnfO{ cNdNofpg] rfnafhL dfq] x'g\ . ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg k"j{ lgwf{l/t ;dofjwL leq} ;DkGg ug]{ s'/fdf cf7} bnsf g]tfx?n] :j/ ldnfPsf 5g\ . pgLx?sf tkm{af6 olb s;}n] if8\oGq u/]df 7Ls gx'g] r]tfjgL s;nfO{ lbPsf x'g\ eGg] rflx+ a'lemg;Sg' ePsf] 5 . dfcf]jfbLsf sfo{stf{n] k|x/L rf}sLsf] k'g:yfkgf tyf uflj; ;lrjx?sf] sfo{If]q jfk;Lsf Jofjwfg v8f ul//x]sf 5g\ . dtbftf gfdfjnL cWofjlws ug]{ lgsfo uflj;nfO{ sfof{no k|d'v lalxg ckf+u agfpg] k|s[of hf/L g} 5 . lgjf{rgsf] a]nf zflGt ;'/Iff sfod ug{ geO{ gx'g] k|x/LnfO{ :yflkt x'g glbg] sfd eO/x]sf 5g\ . o:tf] cj:yfdf cf7 bnsf g]tfx?n] h]7leq} ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg ;DkGg u/fpg] af/] JoQm ug]{ u/]sf] c7f]6 cfkm}+df xfF:of:kb gf}6+sL h:tf] aGg k'u]sf] 5 . ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgsf] nflu s]jn kfFr dlxgf afFsL /lx;Sbf ;d]t cfd g]kfnLn] zflGt;'/Iffsf] k|Tofe"lt ug{ kfO/x]sf 5g\ . cg]sy/Lsf cfGbf]ngn] ;du d'n'snfO{ s7\olu|ofPsf] 5 . lbgx'Fh;f] oftfoft cj?4 b]lv pBf]u Joj;fo, lzIff, :jf:Yo, ;~rf/nufotsf ;]jfd"ns ljwfdf c8rg k}bf eO/x]sf 5g\ . pBf]uklt Pj+ dhb"/x? aLrsf] åGåsf] k|ltkmn clwsf+z pBf]ux? wdfwd aGb x'Fb}5g\ . slxn] k'/} g]kfn agb t slxn] cf+lzs aGb sfo{qmd ;~rfng ePjfkt hgtf b}lgsLaf6 al~rt eO/x]sf 5g\ . zflGt k|lqmofn] /fli6«o cleofgdf lnPsf] s5'jf ultk|ltsf] lrgtf eGbf klg ;dfhdf a9\bf] Jojwfg jf czflGt hl6n alg;s]sf] 5 . zflGt k|lqmofnfO{ ljgf]/f]s6f]s uGtJodf k'¥ofpg] xf] eg] ;a}vfn] lj/f]w sfo{qmd k"0f{?kn] :ylut x'g'kb{5 . ljb]zL cg'udgstf{n] g} ;a} bfloTj lgjf{x ug]{ tyf To;s} cfwf/df uGtJodf k'lug] e|d kfn'~h]n zflGt k|lqmofn] km8\sf] dfg]{ tyf ;dfhdf r'ln+b} uPsf] Jojwfgsf] cGTo x'g] sNkgf ug'{ g} cy{xLg 5 . o:t} unt sNkgfn] ubf{ zflGt k|lqmofb]lv ;fdflhs zflGtdf ;d]t ult gcfPsf] xf] . o;/L g] cl3 a9\g] xf] eg] nIo c;Dej 5 . ;Qf;Lg ;ft bnsf cltl/Qm dfcf]jfbLsf g]tfx?sf] zflAbs cfZjf;gn] dfq} d'n'snfO{ ;xL lbzf lbg ;Sg] 5}g . pgLx?n] tbg's'nsf] Joxjf/ ug'{ kb{5 . .

     

    ;dfrf/ ljljw

    dfcf]jfbL 5fkfdf/ lzlj/af6} efu]]

    sf7df8f}+÷ ;+o'Qm /fi6«;+3Lo 6f]nLn] g]skf dfcf]jfbLsf 5fkfdf/sf] nut /fVg] / k|df0fLs/0f ug]{ sfd ;'? ug{ nflu/x]s} a]nf 5fkfdf/ lzlj/ 5f8]/ efUg yfn]sf] va/ 5 . k|fKt va/cg';f/ Onfdsf] r'nfr'nLdf :yflkt dfcf]jfbLsf] klxnf] l8lehg lzlj/af6 ;f]daf/ / d+unaf/ cfwf bh{geGbf a9L 5fkfdf/ efu]sf] atfOPsf] 5 . ljleGg axfgfdf lzlj/af6 aflx/ lgl:sPsf 5fkfdf/ k'gM lzlj/df gkmls{Pkl5 pgLx¿ efu]sf] :ki6 ePsf] xf] . lzj/af6 efUg] 5fkfdf/sf] kbLo x}l;ot / gfd v'Ng g;s] klg tLdWo]sL Ps cl:dtf /fhj+zL /x]sL l5g\ . df]/ª bfb/a}l/of 3/ ePsL pgL ;f]daf/ efu]/ 3/ k'u]sL l5g\ . k9\bfk9\b} ut ebf}df dfcf]jfbL hg;]gfdf etL{ ePsL pgL lzlj/sf] ultljlw /fd|f] gePsfn] efu]sf] atfPsf] k|fKt ;dfrf/df pNn]v ul/Psf] 5 . lzlj/af6 efUg] 5fkfdf/ gofF egf{jfnf /x]sf 5g\ . oBlk, lzlj/ sdfG8/x¿n] k|To]s zlgaf/ 5fkfdf/ 3/labfdf hfg]u/]sf] lhls/ u/]sf 5g\ .

     

    lghfdlt sd{rf/Ln] sfd 7Kk kfg]{

    sf7df8f}÷lghfdlt sd{rf/Lsf b'j} ;+u7gn] Ps xKtfleq lghfdlt ;]jf P]g hf/L gu/] clw/fHoe/ k|zf;g 7Kk kfg]{ r]tfjgL lbFb} k|wfgdGqL, d'Vo;lrj / ;fdfGo k|zf;g /fHodGqLnfO{ 1fkgkq a'emfPsf 5g\ . ;f]xL k|s[ltsf] 1fkg d'Vo /fhgLlts bnx¿nfO{ klg a'emfPsf 5g\ . ;/sf/n] sfg'glagf g} ;fj{hlgs k|zf;gnfO{ rnfP/ cnf]stflGqs / lg/+s'z z}nL k|bz{g u/]sf] eGb} cfGbf]ngdf hfg'k/]sf] sd{rf/Lg]tfn] atfPsf 5g\ . lghfdlt sd{rf/LnfO{ 6«]8 o'lgog clwsf/ k|bfg ug]{ egL ;+;b\af6 ul/Psf] 3f]if0ff tyf ;+;b\df k]; ul/Psf Joj:yfcg'?k P]g hf/L x'g'kg]{, tna cfof]un] u/]sf] l;kmfl/;cg'?k g} sfod ul/g'kg]{nufot ;+u7gsf dfu /x]sf 5g\ .

     

     

    dfcf]jfbLn] lah'nL pTkfbg /f]s]

    sf7df8f}+÷/;'jf . /fhwfgLnufot ljleGg ;x/L Onfsfdf ljB't\ cfk"lt{ sdL ePsf sf/0f ;d:of eO/x]sf] / ;fKtflxs cf7 3G6f nf]8;]l8ª ;'? ePsf a]nf dfcf]jfbLn] /;'jfl:yt lrlnd] hnljB't\ cfof]hgfdf pTkfbg aGb u/fPsf 5g\ . dfcf]jfbLåf/f ul7t lrlnd] hg;/f]sf/ pkef]Qmf ;ldltn] cfof]hgf lgdf{0f:ynj/k/sf uflj;df lgMz'Ns ljB't\ pknAw u/fpg]nufot lzIff, :jf:Yo, v]ns'bsf dfu /fVb} &@ 3G6] clN6d]6d lbPsf lyP . dfu k"/f gePkl5 d+unaf/b]lv ljB't\ pTkfbg aGb u/fPsf x'g\ . aL; d]3fjf6 Ifdtfsf] lrlnd] ljB't\ u[xaf6 xfn !@ d]3fjf6 ljB't\ pTkfbg x'Fb} cfPsf] lyof] .

     

    Gofod"lt{sf] ;'emfj cnkq

    sf7df8f}+÷;jf]{Rr cbfntsf] km'na]Grn] cGtl/d ;+ljwfgdf ;+zf]wgsf nflu tof/ kf/]sf] ;'emfj cnkq k/]sf] 5 . km'na]Grn] ;j{;Ddt lg0f{o u/L tof/ u/]sf a'Fbfx¿ k|wfgdGqLnfO{ a'emfpg k|wfgGofofwLznfO{ lhDd]jf/L lbPsf] eP klg k|wfgGofofwLz / k|wfgdGqLaLr e]63f6 ug]{ ;do gldn]sf sf/0f ;'emfjsf a'Fbf cnkq k/]sf x'g\ . k|wfgdGqLnfO{ ;'emfj ga'emfP klg ;'emfjsf a'Fbf ;fj{hlgs eO;s]sf] / xfn} ;DkGg cf7 bnsf] a}7sn] cGtl/d ;+ljwfg ;+zf]wg gug]{ / clxn]s} xfntdf df3 ! ut]b]lv nfu" ug]{ lg0f{o ul/;s]sfn] k|wfgGofofwLzn] ;'emfj a'emfO/fVg] cfjZostf g/x]sf] ;jf]{Rr;|f]tn] atfof] .

    ;fpyAns / dfcf]jfbLsf]uf]Ko ;xdlt

    sf7df8f}+÷ dfcf]jfbLsf xltof/ ef/tsf lgld{t …sG6]g/Ú df /flvg] t lg0f{0f ePs} lyof] . To;dfly lzlj/sf] 3]/faf/f ug]{ sf8]tf/ ;d]t ef/ts} k|of]u ul/g] to ePsf] 5 . ef/tLo lj:tf/jfbsf lj?4 d'bf{jfbsf] gf/f nufpb} ;+ul7t ePsf dfcf]jfbLx?n] s]xL jif{ klxn] blIf0fL ;Ldfjlt{ g]kfn e"–efudf j+s/ ;d]t jgfPsf lyP . ef/tLo lj:tf/jfbnfO{ g]kfn l5g}{ glbg] c7f]6 ;lxt a+s/ vg]/ ef/tlt/ xltof/ ;f]em\ofpg] u/]sf dfcf]jfbLsf xltof/ cGttM ef/tLo sG6]g/d} ylGsg] l:ylt cfpg' cfkm}+df sd ljidosf/L 36gf xf]Og . To;dfly dfcf]jfbLsf 5fkfdf/sf] jf;:yfgnfO{ ;'/lIft /fVg ef/t ;/sf/n] g} sf9]tf/ k7fOlbg] ePsf] 5 . Toltdfq} geP/ lzlj/ leqsf jf;:yfgsf] nflu cfjZos kfnx? ;d]t ef/taf6} cfpg] ePsf 5g\ . k|sf/fGt/n] ef/t j}u'gLnfO{ u'gn] dg{ tlD;Psf] 5 . dfcf]jfbLrflx+ bz jif{ kl5sf] l:yltsf] cf+sng klg ug{ g;Sg] ljj]sxLg x7Lx?df cg'jflbt x'g] ePsf 5g\ . lzlj/df a:g] dfcf]jfbLsf 5fkfdf/x?sf] nflu cfjZos ofjt k"jf{wf/ t}of/ kfg]{ sfo{df ;xfotf :j?knsf] ;xof]u ug{ ef/t tTk/ /xg' ;fdfGo ;+of]u xf]Og . ;ft bn / dfcf]jfbLnfO{ lbNnLd} afx|a'b] ;xdltdf x:tfIF/ u/fPb]lv g} ef/tn] dfcf]jfbLsf] j}u'gsf] abnf u'gsf] pkxf/ lb+b} cfPsf] lyof] . ;a} tf/tfDo ldnfOlbPjfkt ef/tnfO{ k|fKt x'g] pknAwLaf/] slx+ st} s]xL v'nfOPsf] rflx+ 5}g .

    s' sf] rSs/n] cf]nLnfO{ ‘aDk/

    sf7df8f}+÷kf6L{sf tkm{af6 cGtl/d ;/sf/df g]t[Tj ug]{ jfdb]j uf}tdsf] of]hgf ;fy{s gx'g] l:yltdf k'u]sf] 5 . dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfn ;d]t jfdb]j uf}td / emngfy vgfnx?sf] lgotk|lt PsfPs ;z+lst ePkl5 kl/l:ylt pN6f] ultdf df]l8Psf] xf] . dfcf]jfbL;“usf] PsLs/0fk|lt nlrnf] wf/0ff /fVg]x?sf] e"ldsf dxf;lrj g]kfnsf] 6fpsf] b'MvfO{ aGg k'u]sf] 5 . vgfn / uf}tdaft6 cfkm"nfO{ …s'Ú ug]{ of]hgf agfPsf] hfgsf/L;“u} dxf;lrj g]kfn pgLx?;“u ?i6 ePsf 5g\ . pgk|wfgdGqL s]=kL= cf]nL kIfaf6 cjut u/fOPsf] …s'Ú sf] k|k~r …jf:tljs ePsf] kQf nfu]kl5 dxf;lrj g]kfnaf6 cGtl/d ;/sf/sf] g]t[Tj kl/jt{g gx'g] ;+s]t lbOg} ;lsPsf] 5 . dxf;lrj g]kfn lgs6:yx?n] s]xL lbgotf uf}td / vgfnsf cltl/Qm O{Zj/ kf]v/]n, lji0f' kf}8]n, o'j/fh sfsL{, ;'/]Gb| kf08], /fh]Gb| >]i7nufot e/tdf]xg clwsf/Lsf ultljlwdfly lgu/fgL z'? u/]sf 5g\ . dfcf]jfbL;“usf] dGq0ff kZrft dxf;rlj g]kfnnfO{ …s'Ú u/]/ emngfy vgfn k|i6\ofO{ cfPkl5 g]kfn lgs6:yx?n] pNn]lvt g]tfx?sf] ultljlwdfly lgg/fgL z'? u/]sf x'g\ . kl5Nnf lbgx?df dxf;lrj g]kfn / pk|k|wfgdGqL cf]nLaLr PsfPs nug uf“7f] sl:;Psf] 5 . …s'Ú u/]/ kf6L{sf] g]t[Tj xTofpg] rnv]nn] cf]nL kIfw/nfO{ cgk]lIft nfe ePsf] 5 . kf6L{sf tkm{af6 ;/sf/df gof“ l6d k7fpg] ;f]rdf /x]sf dxf;lrj g]kfn cf]nLnfO{ g} cGtl/d ;/sf/df g]t[Tj u/fpg] kIodf lrGtg ub}{5g\ . dfcf]jfbLs} OR5fg'?k cf]nLsf] 7fp“ lng uf}tdaf6 rnv]n ul/Psf] hfgsf/L kZrft dxf;lrj g]kfnsf] lrGtgdf kl/jt{g cfpg yfn]sf] Pdfn] lgs6:y ;"qx?n] atfPsf 5g\ . …s'Ú sf] rSs/n] cf]nLnfO{ jDk/ lr¶f kg]{ rrf{ olta]nf Pdfn] a[Qdf Jofks 5 .

     

    k"j]{nL /xg;xgsf] ememNsf] nf]lhdf

    sf7df8f}+÷ gf/L cl:tTjjfbL ;flxTo n]vg c+ufn]sL ;flxTosf/ cK;/f nfjtLsf] bf];|f] cf}kGofl;s s[lt …nf]lhdfÚ kf7s ;dIf cfOk'u]sf] 5 . h;n] cfd g]kfnL gf/Lsf] syf–Joyf pg]sf] 5 . jf:tjdf g} jiff}{+b]lv gf/Lx? k'?if:jfy{df lklN;P/ pTkLl8t x'Fb} cfPsf 5g\ . o;} jf:tljs oyfy{tfsf] w/ftndf pleP/ nfjtLn] Ps bzsotfaf6 snd rnfpFb} cfPsL 5g\ . pgsf] ;flxlTos ky klg cgf}7f] 5 . hxfF clxn] nfjtLsf l;h{gfn] pRrtd :yfg cf]u6\g] k|an ;defjgfx? k|;:t} kfOG5 . km'6s/ uLt, sljtf tyf uhnx? k|sfzg u/]/ ;flxlTos dfu{df xf]ldPsL nfjtLsf] k|yd s[lt pkGof; …cfdfsf] rfxgfÚ xf] . pQm pkGof;n] ;du|df cfd g]kfnL gf/Lsf] dg lhTg ;kmn ePsf] lyof] . Pp6L cfdfsf] k|an rfxgfx? ;w} cfkm\gf] ;Gtfgsf] kl/j]zleq s]lGb|t x'G5, t/ klg dft[Tjk|]dsf] cg'e"lt ug{ g;Sg] ;Gtfgaf6 cfdf kLl8t x'G5, o:t} cfdfsf] sf?0fLs syfn] pkGof; cfdfsf] rfxgf gf/Lx?sf] d'6'sf] 9's9'sL aGof] hf] gf/L ;a}sf cfdf x'g\ . o:t} kl/j]zdf /x]/ nfjtLn] pkGof; …nf]lhdfÚ k|sfzg u/]sL 5g\ . of] ;fdflhs k|]dsf] åGå klg xf] . g]kfnL ;dfhdf jiff}{+b]lv gf/Lx? cfkm\gf] clwsf/sf] nflu dfq geP/ zf]if0f / lje]bsf] ljkIfdf n8fO{ nl8/x]sf 5g\ . pkGof;sf d'Vo kfq cyf{t gflosf nf]lhdfn] ;fdflhs s';+:sf/ / s'l/tlsf] ljkIfdf ;zQm ?kdf cfjfh p7fpg' n]vssf] bl/nf] kIf b]lvG5 . g]kfnL ;fdflhs dfGotf ljkl/t 7flgG5 . cem lxGb"jfbL ;+:s[lt tyf lkt[;tfTds xfd|f] d'n'sdf o;sf] v'n]/ lj/f]w ug'{ cem;Dd s;}n] ;fx; u/]sf 5}gg\ . t/ n]lvsf nfjtLn] pkGof;df lt r'gf}tLx? ;flxlTos ljDjsf] ?kdf k:s]sL 5g\ . pkGof;sf] d"n ;f/f+; g] gf/L cl:tTjjfbL eP/ s]lGb|t /x]sf] 5 . of] oyfy{jfbL ljDj klg xf] . nf]lhdfn] Ps cgfysf] kfngkf]if0f dfq geP/ ;f/f hLjg tL cgfy afnsdf g} ;dlk{t ul5{g\ . nf]lhdfsf] s'df/L k'qk|]dn] pgsf] hLjgdf g} pynk'yn NofpF5 . csf]{ kIf ;fdGtLjfbsf] lrq0f ;d]t pkGof;df pNn]v n]lvsfn] u/]sL 5g\ . ;dfhdf k"/ftgjfbL ;+:s[ltsn] hlxn] wgL JolQm cyf{t ufpFsf sfhLn] ul/aL hgtfdfly zf]if0f u5{g\ eGg] ljifodf ;d]t pkGof; nf]lhddf k|:t't ul/Psf] 5 . k"j]{nL u|fld0f kl/j]zdf ;fwf hLjg u'hf/L/x]sf] nf]lhdf zx/ k;]kl5 cg]sf}+ syf Jofyfx? ylkG5 . o:t} wd{ ;+:s[lt Pj+ efiffz}nLn] pkGof; …nf]ldhfÚ k"j]{nL ufpF 7fpFsf] hLjGt pbfx/0f emNsG5 . ;du\df nf]lhdf cfd gf/Lsf] syf ag]sf] 5 .

     

     

     

    cGtl/d ;+ljwfgsf dxjk"0f{ c+zx¿

    k|:tfjgf

    xfdL ;fj{ef}d;Qf / /fhsLo;Qf ;DkGg g]kfnL hgtf,

    g]kfnL hgtfn] @))& ;fn klxn]b]lv xfn;Dd k6sk6s ub}{ cfPsf] P]ltxfl;s ;+3if{ / hgcfGbf]ngdfkm{t nf]stGq, zflGt / cu|udgsf kIfdf k|s6 ePsf] hgfb]zsf] ;Ddfg ub}{,

    b]zdf ljBdfg juL{o, hftLo, If]qLo, n}+lËs ;d:ofnfO{ ;dfwfg ug{ /fHosf] cu|ufdL k'g;{+/rgf ug]{ ;+sNk ub}{,

    k|lt:kwf{Tds ax'bnLo nf]stflGqs zf;g Joj:yf, gful/s :jtGqtf, df}lns clwsf/, dfgj clwsf/, aflnu dtflwsf/, cfjlws lgjf{rg, k"0f{ k|]; :jtGqtf, :jtGq Gofokflnsf tyf sfg'gL /fHosf] cjwf/0ffnufot nf]stflGqs d"No / dfGotfk|ltsf] k"0f{ k|ltj4tf JoQm ub}{,

    g]kfnL hgtfsf] cfk\mgf] nflu cfkm} ;+ljwfg agfpg kfpg] / eod'Qm jftfj/0fdf ;+ljwfg;efsf] :jtGq / lgikIf lgjf{rgdf ;xefuL x'g kfpg] cfwf/e"t clwsf/sf] k|Tofe"lt ub}{,

    nf]stGq, zflGt, ;d[l4, cu|ufdL cfly{s–;fdflhs kl/jt{g tyf b]zsf] ;fj{ef}ldstf, cv08tf, :jtGqtf / :jfledfgnfO{ s]Gb|df /fVb},

    cfh;Ddsf qmflGt / cfGbf]ngaf6 k|fKt pknlAwx¿nfO{ ;+:yfut ug{ ;+ljwfg;efaf6 gof “ ;+ljwfg gag];Ddsf nflu /fhg}lts ;xdltaf6 tof/ ePsf] of] g]kfn cGtl/d ;+ljwfg, @)^# hf/L ePsf] 3f]if0ff ub{5f}+ .

    efu !

    gful/stf

    *= ;+ljwfg k|f/De x' “ bfsf avtsf] gful/stf M

    -!_ of] ;+ljwfg k|f/De x' “ bfsf avt g]kfnsf] gful/stf k|fKt u/]sf] / o; efuadf]lhd gful/stf k|fKt ug]{ JolQmx¿ g]kfnsf gful/s x'g]5g\ .

    -@_ of] ;+ljwfg k|f/De x' “ bfsf avt g]kfndf :yfoL a;f]af; ePsf] b]xfosf] JolQm a+zhsf] cfwf/df g]kfnsf] gful/s 7xg]{ 5 M

    -s_ of] ;+ljwfg k|f/De x'g'eGbf cl3 a+zhsf] cfwf/df gful/stf k|fKt u/]sf] JolQm,

    -v_ s'g} JolQmsf] hGd x' “ bfsf avt lghsf] afa' jf cfdf g]kfnL gful/s /x]5 eg] To:tf] JolQm,

    -#_ g]kfn ;/xbleq k]mnf k/]sf] lkt[Tj–dft[Tjsf] 7]ufg gePsf] k|To]s gfafns lghsf] afa' jf cfdf k]mnf gk/];Dd a+zhsf] cfwf/df g]kfnL gful/s u7g]{ 5 .

    -$_ g]kfnleq ufleg] u/L s'g} If]q k|fKt ePdf ;f] If]qleq a;f]jf; ePsf] JolQm k|rlnt sfg'gsf cwLgdf /xL g]kfnsf] gful/s x'g]5 .

    -%_ ;+jt\ @)$^ ;fn r}q d;fGt;Dd g]kfn ;/xbleq hGd eO{ g]kfndf :yfoL ¿kn] a;f]af; ub}{ cfPsf] JolQmn] k|rlnt sfg'gadf]lhd hGdsf] cfwf/df g]kfnsf] gful/stf k|fKt ug]{5 t/ o; Joj:yfcGtu{t gful/stf k|fKt ug{ ;+jt\ @)%^ ;fn d+l;/ ( ut]leq lgj]bg lbO;s]sf] x'g'kg]{5 .

    -^_ g]kfnsf] sfg'g / /Lt k'¥ofO{ g]kfnL gful/s; “ u j}jflxs ;DaGw sfod u/]sL ljb]zL dlxnfn] rfx]df c+lus[t g]kfnL gful/stf lng ;Sg]5 .

    -&_ o; wf/fdf cGoq h'g;'s} s'/f n]lnPsf] eP tfklg ljb]zL gful/s; “ u ljjfx u/]sL g]kfnL dlxnf gful/saf6 hlGdPsf] JolQmsf] xsdf lghsf] g]kfndf hGd eO{ g]kfndf g} :yfoL a;f]af; u/]sf] / afa'sf] gful/stfsf] cfwf/df lghn] ljbzL d'n'ssf] gful/stf k|fKt u/]sf] /x]g5 eg] lghn] k|rlnt sfg'gadf]lhd g]kfnsf] c+lus[t gful/stf k|fKt ug{ ;Sg]5 .

    (= c+lus[t jf ;Ddfgfy{ gful/stf M wf/f * df n]lvPafx]s sfg'gdf Joj:yf ePadf]lhd g]kfn ;/sf/n] c+lus[t ;Ddfgfy{ g]kfnL gful/stf k|bfg ug{ ;Sg]5 .

    !)= gful/stfsf] k|flKt M gful/stfsf] k|flKt, ;dflKt;DaGwL cGo Joj:yf k|rlnt sfg'gadf]lhd x'g]5 .

    !!= gful/stf 6f]nL v6fOg] M g]kfn ;/sf/n] k|rlnt sfg'gdf Joj:yf ePadf]lhd gful/stf kfpg of]Uotf k'usf] JolQmnfO{ gful/stf k|bfg ug{ gful/stf ljt/0f 6f]nL v6fpg ;Sg]5 .

    efu %=

    sfo{kflnsf

    #&= sfo{sfl/0fL clwsf/ M -!_ g]kfnsf] sfo{sfl/0fL clwsf/ of] ;+ljwfg / cGo sfg'gadf]lhd dlGqkl/ifb\df lglxt x'g]5 . of] ;+ljwfg / cGo sfg'gsf] cwLgdf /xL g]kfnsf] zf;g Joj:yfsf] ;fdfGo lgb]{zg, lgoGq0f / ;~rfng ug]{ cleef/f dlGqkl/ifb\pk/ x'g]5 . g]kfnsf] sfo{sfl/0fL sfdx¿ g]kfn ;/sf/sf] gfddf x'g]5 .

    pkwf/f -#_ adf]lhd g]kfn ;/sf/sf] gfddf x'g] lg0f{o jf cfb]z / tT;DaGwL clwsf/kqsf] k|df0fLs/0f sfg'gåf/f Joj:yf ePadf]lhd x'g]5 .

    #*= dlGqkl/ifb\sf] u7g M -!_ /fhgLlts ;xdltsf cfwf/df k|wfgdGqL / lghsf] cWoIftfdf dlGqkl/ifb\sf] u7g x'g]5 .

    :ki6Ls/0f M o; ;+ljwfgsf] k|of]hgsf nflu …;xdltÚ eGgfn] ;+jt\ @)^# ;fn sflt{s @@ ut] /fhg}lts ;xdlt sfod ug]{ g]kfnL sf+u|];, g]skf -Pdfn]_, g]kfnL sf+u|]; -k|hftflGqs_, hgdf]rf{ g]kfn, g]kfn ;b\efjgf kf6L{ -cfgGbLb]jL_, g]kfn dhb'/ ls;fg kf6L{, ;+o'Qm jfddf]rf{ g]kfn;lxtsf ;ft /fhg}lts bnx¿ / g]=s=kf= -dfcf]jfbL_ aLrsf] ;xdlt ;Demg' k5{ .

    -@_ pkwf/f -!_ adf]lhd ;xdlt sfod x'g g;s]df Joj:yflksf–;+;bsf] b'O{ ltxfO{ ;b:osf] ax'dtsf] cfwf/df k|wfgdGqL lgjf{lrt x'g]5 .

    -#_ dlGqkl/ifb\df cfjZostfcg';f/ pkk|wfgdGqL / cGo dGqLx¿ /xg] 5g\ .

    :ki6Ls/0f M o; wf/fsf] k|of]hgsf nflu dGqL eGgfn] dGqfnosf] 5'§} sfo{ef/ ;DxfNg] /fHodGqL;d]tnfO{ hgfp “ 5 .

    -%_ k|wfgdGqLn] dGqL lgo'lQm ubf{ ;DalGwt bnsf] l;kmfl/;df Joj:yflksf–;+;bsf ;b:ox¿dWo]af6 lgo'lQm ug'{kg]{5 .

    -^_ k|wfgdGqL / cGo dGqLx¿ Joj:yflksf–;+;bk|lt ;fd"lxs ¿kdf pQ/bfoL x'g]5g\ / dGqLx¿ cfÎgf dGqfnosf] sfdsf nflu JolQmut ¿dkf k|wfgdGqL / Joj:yflksf–;+;bk|lt pQ/bfoL x'g]5g\ .

    -&_ b]xfosf cj:yfdf k|wfgdGqL cfÎgf] kbaf6 d'Qm x'g]5 M

    -s_ Joj:yflksf–;+;bsf] ;efd'v;dIf lnlvt /fhLgfdf lbPdf,

    -v_ lghsf lj¿4 kRrL; k|ltzt ;b:ox¿n] k]z u/]sf] cljZjf; k|:tfj Joj:yflksf–;+;bdf b'O{ ltxfO{ ax'dtaf6 kfl/t ePdf,

    -u_ lgh Joj:yflksf–;+;bsf] ;b:o g/x]df jf

    -3_ lghsf] d[To' ePdf .

    -*_ pk–k|wfgdGqL, dGqL, /fHodGqL tyf ;xfos dGqL b]xfosf cj:yfdf cfÎgf] kbaf6 d'Qm x'g]5g\ M

    -s_ lghn] k|wfgdGqL;dIf lnlvt /fhLgfdf lbPdf,

    -v_ pkwf/f -*_ adf]lhd k|wfgdGqL cfÎgf] kbaf6 d'Qm ePdf,

    -u_ ;DalGwt bnsf] l;kmfl/;df jf ;DalGwt bn; “ usf] ;Nnfxdf k|wfgdGqLn] lghnfO{ kbd'Qm u/]df jf

    -3_ lghsf] d[To' ePdf .

    -(+_ pkwf/f =-*_ adf]lhd k|wfgdGqL cfÎgf] kbaf6 d'Qm eP klg csf]{ dlGqkl/ifb\ u7g geP;Dd ;f]xL dlGqkl/ifb\n] sfo{ ;~rfng ul//xg]5 .

    -!)_+ k|wfgdGqLsf] d[To' ePdf gof “ k|wfgdGqLsf] rog geP;Ddsf] nflu pkk|wfgdGqL jf jl/i7td dGqLn] k|wfgdGqLsf] ¿kdf sfo{ ;~rfng ug]{5 .

    #(= /fHodGqL / ;xfos dGqL M -!_ k|wfgdGqLn] Joj:yflksf– ;+;bsf] ;b:ox¿dWo]af6 ;DalGwt /fhg}lts bnsf] l;kmfl/;df /fHodGqL lgo'Qm ug{ ;Sg]5 . k|wfgdGqLn] s'g} dGqLnfO{ lghsf] sfo{ef/ ;~rfngdf ;xfotf ug{ Joj:yflksf–;+;bsf] ;b:ox¿dWo]af6 ;DalGwt /fhg}lts bnsf] l;kmfl/;df ;xfos dGqL lgo'Qm ug{ ;Sg]5 .

    wf/f #& sf] pkwf/f -(_ df dGqLsf ;DaGwdf plNnlvt s'/fx¿ /fHodGqL / ;xfos dGqLsf xsdf klg nfu' x'g]5g\ .

    $)= Joj:yflksf–;+;bsf] ;b:o gePsf] JolQm dGqL kbdf lgo'lQm x'g ;Sg] M wf/f #& / #* df h'g;'s} s'/f n]lvPsf] eP tfklg k|wfgdGqLn] Joj:yflksf–;+;bsf] ;b:o gePsf] s'g} JolQmnfO{ pkk|wfgdGqL, dGqL, /fHodGqL jf ;xfos dGqL kbdf lgo'Qm ug{ ;Sg]5 .

    $!= kfl/>lds tyf cGo ;'ljwfx¿ M k|wfgdGqL, pkk|wfgdGqL, dGqL, /fHodGqL / ;xfos dGqLx¿sf] kfl/>lds / cGo ;'ljwfx¿ P]gåf/f lgwf{/0f x'g]5 . ;f]adf]lhd P]gåf/f lgwf{/0f geP;Dd g]kfn ;/sf/n] tf]s]adf]lhd x'g]5 .

    $@= zky M k|wfgdGqLn] Joj:yflksf–;+;b;dIf / pkk|wfgdGqL, dGqL, /fHodGqL tyf ;xfos dGqLn] k|wfgdGqL;dIf cfÎgf] kb / uf]kgLotfsf] zky u|x0f ug'{kg]{5 .

    $#= g]kfn ;/sf/sf] sfo{ ;~rfng M -!_ g]kfn ;/sf/sf] ;~rfng ;+o'Qm hgcfGbf]ngsf] efjgf, /fhgLlts ;xdlt / ;xsfo{sf] ;+:s[ltcg'¿k ul/g]5 . g]kfn ;/sf/sf] ;~rfngsf] gLltut cfwf/ cfk;L ;xdltaf6 tof/ ul/Psf] Go"gtd ;femf sfo{qmd x'g]5 .

    -@_ g]kfn ;/sf/af6 :jLs[t lgodfjnLadf]lhd g]kfn ;/sf/sf] sfo{ ljefhg / sfo{ ;Dkfbg x'g]5 .

    pkwf/f -@_ cGtu{tsf] lgodfjnLsf] kfngf eof] jf ePg eGg] k|Zg s'g} cbfntdf p7fpg ;lsg] 5}g .

    $$= ;+ljwfg;efsf] u7g ePkl5sf] dlGqkl/ifb\ M ;+ljwfg;efsf] u7g ePkl5 sfo{sfl/0fL clwsf/sf] k|of]u, dlGqkl/ifb\sf] u7g / tT;DaGwL cGo s'/f cfjZos x]/km]/;lxt o;} efudf n]lvPsf] Joj:yfadf]lhd x'g]5 .

    efu ^

    Joj:yflksf–;+;b

    $%= Joj:yflksf–;+;bsf] u7g M -!_ g]kfndf Ps ;bgfTds Joj:yflksf–;+;b /xg]5 h;df b]xfoadf]lhdsf ##) ;b:o /xg] 5g\ M -s_ of] ;+ljwfg k|f/De x'g'eGbf tTsfn cl3 sfod /x]sf] k|ltlglw;ef / /fli6«o;efsf ;ft /fhgLlts bn / cGo bnsf lgjf{lrt ;b:ox¿;d]t u/L @)( hgf,

    -v_ g]skf -dfcf]jfbL_ sf] tk{maf6 &# hgf,

    -u_ hgjuL{o tyf k]zfut ;Ë7g, pTkLl8t hflt, lk5l8Psf] If]q, cflbjf;L hghflt / dlxnf;d]tsf /fhg}lts JolQmTjx¿af6 ;xdltsf cfwf/df dgf]lgt $* hgf

    pkwf/f -!_ df h'g;'s} s'/f n]lvPsf] eP tfklg hgcfGbf]ngsf] ljkIfdf /x]sf JolQmx¿ Joj:yflksf–;+;bdf /xg] 5}gg\ . Joj:yflksf–;+;b /fhgLlts ;xdltsf cfwf/df ;~rfng ul/g]5 .

    Joj:yflksf–;+;bsf] sfo{sfn ;+ljwfg;efsf] klxnf] a}7s a;]kl5 ;dfKt x'g]5 . Joj:yflksf–;+;bsf] s'g} ;b:osf] :yfg s'g} sf/0fn] l/Qm ePdf af “ sL cjlwsf] nflu h'g /fhg}lts bn jf ;d"xaf6 k|ltlglwTj ePsf] xf] ;f]xL /fhg}lts bn jf ;d"xaf6 dgf]gog eO{ l/Qm :yfg k"lt{ x'g]5 .

    efu *

    ;+ljwfg;ef

    ^#= ;+ljwfg;efsf] u7g M -!_ g]kfnL hgtf cfk}+mn] gof “ ;+ljwfgsf] lgdf{0f ug{ o; ;+ljwfgsf] cwLgdf /xL Ps ;+ljwfg;efsf] u7g x'g]5 .

    -@_ of] ;+ljwfg k|f/De ePkl5 ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg g]kfn ;/sf/n] tf]s]sf] ldltdf x'g]5 .

    -#_ ;+ljwfg;efdf sfg'gdf Joj:yf ePadf]lhd ldl>t lgjf{rg k|0ffnLsf cfwf/df lgjf{lrt $)( hgf / dgf]lgt !^ hgf u/L b]xfoadf]lhdsf $@% hgf ;b:ox¿ /xg]5g\ M

    -s_ of] ;+ljwfg k|f/De x'g' cufl8 k|rlnt sfg'gadf]lhd sfod /x]sf] lgjf{rg If]qx¿af6 k|To]s lgjf{rg If]qaf6 Pshgfsf b/n] klxnf] x'g] lgjf{lrt x'g] lgjf{rg k|0ffnLcg';f/ lgjf{lrt @)% ;b:o,

    -v_ ;Dk"0f{ b]znfO{ Ps If]q dfgL /fhg}lts bnnfO{ dt lbg] ;dfg'kflts lgjf{rg k|0ffnLc'g;f/ lgjf{lrt x'g] @)$ ;b:o,

    -u_ /fli6«o hLjgsf dx Œ jk"0f{ JolQmx¿dWo]af6 ;xdltsf cfwf/df cGtl/d dlGqkl/ifb\af6 dgf]lgt x'g] !^ hgf ;b:o .

    -$_ pkwf/f -#_ sf] v08 -s_ / -v_ adf]lhd /fhg}lts bnx¿n] pDd]bjf/x¿sf] rog tyf ;"rLs[t ubf{ pTkLl8t hflt, cflbjf;L hghflt, kL5l8Psf] If]q, dw]zL, dlxnf, blntnufot cGo ju{;d]tsf] sfg'gdf Joj:yf ePadf]lhd ;dfg'kflts k|ltlglwTj u/fpg'kg]{5 .

    ;+ljwfg;efsf ;b:ox¿sf] lgjf{rg sfg'gdf Joj:yf ePadf]lhd uf]Ko dtbfgåf/f x'g]5 .

    ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgsf] k|of]hgsf] nflu of] ;+ljwfg hf/L x' “ bfsf lbg;Dd c7f/ jif{ pd]/ k"/f ePsf] k|To]s g]kfnL gful/snfO{ sfg'gdf Joj:yf ePadf]lhd dtbfg ug]{ clwsf/ x'g]5 .

    o; wf/fdf n]lvPsf] s'/fx¿sf] cwLgdf /xL ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg / ;f];DaGwL cGo s'/f sfg'gdf Joj:yf ePadf]lhd x'g]5 .

    ^$= ;+ljwfg;efsf] sfo{sfn M ;+ljwfg;efsf] k|:tfj kfl/t u/L cufj} lj36g u/]sf]df afx]s ;+ljwfg;efsf] sfo{sfn ;+ljwf;efsf] kxlnf] a}7s a;]sf] ldltn] b'O{ jif{sf] x'g]5 t/ d'n'sdf ;+s6sfnLg l:yltsf] 3f]if0ff ePsf] sf/0fn] ;+ljwfg lgdf{0f ug]{ sfd k"/f x'g g;s]df ;+ljwfg;efn] k|:tfj kfl/t u/L ;+ljwfg;efsf] sfo{sfn yk 5 dlxgf;Dd a9fpg ;Sg]5 .

    ^%= ;b:osf] of]Uotf M ;+ljwfg;efsf] ;b:o x'gsf nflu s'g} klg JolQmn] b]xfosf of]Uotf k"/f u/]sf] x'g'kg]{5

    -@_ s= g]kfnL gful/s,

    -#_ v= sDtLdf kRrL; jif{ pd]/ k"/f u/]sf],

    -$_ u= g}lts ktg b]lvg] kmf}hbf/L s;'/df ;hfo gkfPsf],

    -%_ 3= s'g} nfesf] kb wf/0f gu/]sf] .

    :ki6Ls/0f M v08 -r_ sf] k|of]hgsf nflu ænfesf] kbÆ eGgfn] lgjf{rg jf dgf]gogåf/f k"lt{ ul/g] /fhg}lts kbafx]s s'g} ;/sf/L sf]ifaf6 kfl/>lds jf cGo s'g} cfly{s ;'ljwf kfpg] cGo s'g} kbnfO{ hgfpg]5 .

    ^^= ;b:osf] cof]Uotf;DaGwL k|Zgsf] lg0f{o M ;+ljwfg;efsf s'g} ;b:o wf/f ^$ adf]lhd cof]Uo 5 jf x'g uPsf] 5 eGg] k|Zg p7]df To;sf] clGtd lg0f{o ;+ljwfg;ef cbfntn] ug]{5 .

    ^&= ;b:osf] :yfgsf] l/Qmtf M ;+ljwfg;efsf ;b:osf] :yfg b]xfosf] cj:yfdf l/Qm ePsf] dflgg]5 M

    -s_ lghn] lnlvt /fhLgfdf lbPdf,

    -v_ wf/f ^$ adf]lhd lghsf] of]Uotf gePdf jf g/x]df,

    -u_ ;efnfO{ ;"rgf glbO{ nuftf/ bzj6f a}7sdf cg'kl:yt /x]df,

    -3_ h'g /fhg}lts bnsf] ;b:o eO{ lgjf{lrt ePsf] xf] ;f]xL bnn] sfg'gdf Joj:yf ePadf]lhd lghn] bn Tofu u/]sf] jf bnsf] ;b:otf sfod g/x]sf] s'/f ;"lrt u/]df,

    -ª_ lghsf] d[To' ePdf  .

    :ki6Ls/0f M v08 -3_ sf] Joj:yf ;+ljwfg;efsf cWoIf jf pkfWoIfsf] xsdf nfu' x'g] 5}g .

    ^*= ;b:osf] zky M ;+ljwfg;efsf k|To]s ;b:on] ;+ljwfg;ef jf o;sf] s'g} ;ldltdf klxnf]k6s efu lng' cl3 sfg'gdf Joj:yf ePadf]lhd zky lng'kg]{5 .

    ^(= ;+ljwfg;efsf] a}7s M -!_ ;+ljwfg;efsf ;b:ox¿sf] clGtd lgjf{rg kl/0ffd lgjf{rg cfof]un] ;fj{hlgs u/]sf] PSsfO; lbgleq k|wfgdGqLn] cfx\jfg u/]adf]lhd ;+ljwfg;efsf] klxnf] a}7s a:g]5 / To;kl5sf a}7s ;+ljwfg;efsf] cWoIftf ug]{ JolQmn] tf]s]sf] ldlt / :yfgdf a:g]5 .

    -@_ pkwf/f -!_ df h'g;'s} s'/f n]lvPsf] eP tfklg ;+ljwfg;efsf sDtLdf Ps rf}yfO{ ;b:on] ;+ljwfg;efsf] a}7s af]nfpg cfjZos 5 egL sf/0f;lxt ;+ljwfg;efsf cWoIf;dIf lgj]bg u/]df cWoIfn] kGw| lbgleq ;+ljwfg;esf] a}7s af]nfpg' kg]{5 .

    &)= ;+ljwfgsf] ljw]os kfl/t ug]{ ljlw M -!_ ;+ljwfg;efn] ;+ljwfgsf] ljw]os kfl/t ubf{ ;+ljwfg;efdf k]z ePsf] To:tf] ljw]ossf] k|:tfjgf tyf k|To]s wf/fdf dtbfg u/L kfl/t ug]{5 .

    -@_ pkwf/f -!_ adf]lhd dtbfg ubf{ ;+ljwfg;efdf tTsfn sfod /x]sf ;Dk"0f{ ;b:osf] sDtLdf b'O{ ltxfO{ ;b:o pkl:yt ePsf] a}7ssf] ;j{;Ddltaf6 kfl/t ug'{kg]{5 .

    -#_ pkwf/f -@_ adf]lhd ;+ljwfgsf] ljw]ossf] k|:tfjgf jf To;sf] s'g} wf/fsf ;DaGwdf ;j{;Ddt sfod x'g g;s]df ;f] ljifodf ;j{;Ddlt sfod ug{ ;+ljwfg;efdf k|ltlglwTj ug]{ /fhg}lts bnsf ;+;bLo bnsf g]tfn] cfk;df k/fdz{ ug]{5g\ .

    -$_ pkwf/f -#_ adf]lhd k/fdz{ ug]{ sfd ;j{;Ddlt sfod x'g g;s]sf] ldltn] a9Ldf kGw| lbg;Dd k"/f ul/;Sg'kg]{5 .

    -%_ pkwf/f -$_ adf]lhd k/fdz{ ePsf]df To:tf] k/fdz{ ug]{ sfd k"/f ePsf] ;ft lbgleq To:tf] ljw]ossf] k|;tfjgf jf s'g} wf/f pk/ k'gM dtbfg x'g]5 .

    -^_ pkwf/f -%_ adf]lhd dtbfg x' “ bf klg pkwf/f -@_ adf]lhdsf] ;j{;Ddt sfod x'g g;s]df k|:tfjgf jf h'g wf/fsf ;DaGwdf ;j{;Ddt sfod x'g g;s]sf] xf] ;f] k|:tfjgf jf wf/fdf k'gM dtbfg x'g]5 / To:tf] dtbfgdf ;+ljwfg;efsf tTsfn sfod /x]sf ;Dk"0f{ ;b:osf] sDtLdf b'O{ ltxfO{ ;b:o pkl:yt ePsf] a}7ssf] sDtLdf b'O{ ltxfO{ ax'dtaf6 kfl/t ePdf To:tf] k|:tfjgf jf wf/f kfl/t ePsf] dflgg]5 .

    -&_ o; wf/fsf] k|of]hgsf nflu ;+ljwfg;efdf k]z ePsf] ;+ljwfgsf] ljw]ossf] k|:tfjgf jf To;sf] s'g} wf/fsf] ;DaGwdf dtbfg ubf{ s'g} klg ;b:on] To:tf] ljw]ossf] k|:tfjgf jf To;sf] s'g} wf/fsf] ljkIfdf dt glbPdf ;j{;Ddlt sfod ePsf] dflgg]5 .

    &!= ;+ljwfg;efsf cWoIf / pkfWoIf M -!_ ;+ljwfg;efn] ;+ljwfg lgdf{0f;DaGwL cfÎgf] sfo{ k|f/De ug'{ cl3 cfÎgf ;b:ox¿dWo]af6 Pshgf cWoIf / Pshgf pkfWoIfsf] lgjf{rg ug]{5 .

    -@_ pkwf/f -!_ adf]lhd lgjf{rg ubf{ cWoIf / pkfWoIf ;+ljwfg;efdf k|ltlglwTj ug]{ cnu–cnu /fhg}lts bnaf6 k|ltlglwTj ug]{ ;b:o x'g' kg]{5 .

    -#_ pkwf/f -!_ adf]lhd cWoIf / pkfWoIfsf] lgjf{rg ;DkGg geP;Dd pd]/sf lx;fan] ;+ljwfg;efsf] ;aeGbf h]i7 ;b:on] ;+ljwfg;efsf] cWoIftf ug]{5 .

    -$_ cWoIf jf pkfWoIfn] o; ;+ljwfgadf]lhd cfÎgf] sfo{ ;Dkfbg ubf{ s'g} klg /fhg}lts bnsf] kIf jf ljkIfdf g/xL t6:y JolQmsf] x}l;otn] ug]{5 .

    &@= cWoIf / pkfWoIfsf] :yfg l/Qmtf M -!+_ b]xfosf] cj:yfdf cWoIf / pkfWoIfsf] kb l/Qm x'g]5 M

    -s_ lghn] lnlvt /fhLgfdf lbPdf,

    -v_ ;+ljwfg;efdf lghsf] ;b:otf g/x]df,

    -u_ lghn] kb cg's"nsf] cfr/0f u/]sf] 5}g eGg] k|:tfj ;+ljwfg;efsf ;Dk"0f{ ;b:o ;+Vofsf] sDtLdf b'O{ ltxfO{ ;b:osf] ax'dtaf6 kfl/t ePdf jf

    -3_ lghsf] d[To' ePdf .

    -@_ ;+ljwfg;efsf] cWoIfn] kb cg's"nsf] cfr/0f u/]sf] 5}g eGg] k|:tfjpk/ 5nkmn x'g] a}7ssf] cWoIftf pkfWoIf jf cGo s'g} ;b:on] ug]{5 / ;f] k|:tfjsf] 5nkmndf cWoIfn] efu lng / dt lbg kfpg] 5 .

    &#= u0fk"/s ;+Vof M o; efudf cGoyf n]lvPsf]df afx]s ;+ljwfg;efsf] a}7sdf ;Dk"0f{ ;b:o ;+Vofsf] sDtLdf Ps rf}yfO{ ;b:o pkl:yt geP;Dd ;+ljwfg;efsf] u0fk"/s ;+Vof k'u]sf] dflgg] 5}g / s'g} k|Zg jf k|:tfj lg0f{osf nflu k|:t't x'g] 5}g .

    &$= ;b:osf] :yfg l/Qm /x]sf] cj:yfdf ;+ljwfg;efsf] sfo{ ;~rfng M ;+ljwfg;efsf] s'g} ;b:osf] :yfg l/Qm /x] klg ;+ljwfg;efn] cfkm\gf] sfo{ ;Dkfbg ug{ ;Sg]5 / cof]Uotfsf] sf/0f ;+ljwfg;efsf] s'g} sfd sf/afxLdf efu lng gkfpg] s'g} JolQmn] efu lnPsf] s'/f kl5 kQf nfUof] eg] klg eO;s]sf] sfd sf/afxL cdfGo x'g] 5}g .

    &%= dtbfg M o; efudf cGoyf Joj:yf ePsf]df afx]s ;+ljwfg;efsf] lg0f{osf] nflu k|:t't h'g;'s} k|Zg jf k|:tfjsf] lg0f{o pkl:yt eO{ dtbfg ug]{ ;b:ox¿sf] ax'dtaf6 x'g]5 . cWoIftf ug]{ JolQmnfO{ ;fdfGotof dt lbg] clwsf/ x'g] 5}g .

    wf:t/ dt a/fa/ ePdf lghn] cfkm\gf] lg0ff{os dt lbg]5 .

    &&= ljz]ifflwsf/ M -!_ ;+ljwfrg;efsf] a}7sdf k"0f{ jfs\ :jtGqtf /xg]5 / ;f] a}7sdf JoQm u/]sf] s'g} s'/f jf lbPsf] s'g} dtnfO{ lnP/ s'g} klg ;b:onfO{ kqmfp ug{, y'gfdf /fVg jf lghpk/ s'g} cbfntdf sf/afxL rnfOg] 5}g .

    ;+ljwfg;efsf] k|to]s a}7snfO{ cfkm\gf] cGtl/d sfd sf/afxL lgoldt ug]{ k"0f{ clwsf/ /xg]5 / s'g} sfd sf/afxL lgoldt jf clgoldt 5 jf 5}g egL lg0f{o ug]{ clwsf/ ;DalGwt a}7snfO{ dfq x'g]5 . o;;Dagwdf s'g} cbfntdf k|Zg p7fOg] 5}g .

    ;+ljwfg;efsf] s'g} klg sfd sf/afxLnfO{ To;sf] c;n lgotaf/] z+sf p7fO{ s'g} 6Lsf–l6Kk0fL ul/g] 5}g / s'g} ;b:on] af]s]sf] s'g} s'/fsf] ;DaGwdf hfgL–hfgL unt jf e|fds cy{ nufO{ s'g} k|sf/sf] k|sfzg tyf k|;f/0f ul/g] 5}g .

    ;+ljwfg;efaf6 lbPsf] clwsf/cGtu{t s'g} lnlvt, k|ltj]bg, dtbfg jf sf/afxL k|sflzt u/]sf] ljifonfO{ lnP/ s'g} JolQmpk/ cbfntdf sf/afxL rnfOg] 5}g .

    :ki6Ls/0f M pkwf/f -!_, -@_, -#_ / -$_ sf] k|of]hgsf nflu æ;+ljwfg;efsf] a}7sÆ eGgfn] ;+ljwfg;ef / To;sf] s'g} ;ldltsf] a}7s;d]tnfO{ hgfpg] 5 .

    ;+ljwfg;efsf] s'g} klg ;b:onfO{ ;+ljwfg;efsf] sfo{sfne/ kqmfp ul/g] 5}g .

    t/ s'g} kmf}hbf/L cleof]udf s'g} ;b:onfO{ sfg'gadf]lhd kqmfp ug{ o; pkwf/fn] afwf k'¥ofPsf] dflgg] 5}g . To;/L s'g} ;b:o kqmfp ul/Pdf kqmfp ug]{ clwsf/Ln] To;sf] ;"rgf ;+ljwfg;efsf] cWoIftf ug]{ JolQmnfO{ t'¿Gt lbg'kg]{5 .

    o; wf/fdf pNn]v ePsf s'g} s'/f pNn+3g ePdf ;+ljwfg;efsf] ljz]ifflwsf/ xgg x'g] / ;+ljwfg;efsf] ljz]ifflwsf/sf] xggnfO{ ;+ljwfg;efsf] cjx]ngf dflgg]5 . s'g} ljz]ifflwsf/sf] xgg ePsf] 5 jf 5}g eGg] lg0f{o ug]{ clwsf/ ;f] ;efnfO{ dfq x'g]5 .

    s;}n] ;+ljwfg;efsf] cjx]ngf u/]df ;f];DaGwL a}7ssf] cWoIftf ug]{ JolQmn] a}7ssf] lg0f{oaf6 ;f] JolQmnfO{ ;r]t u/fpg, gl;xt lbg jf tLg dlxgfdf ga9\g] u/L s}b ug{ jf bz xhf/ ?k}of “ ;Dd hl/jfgf ug{ ;Sg]5 . To:t]f hl/jfgf lghn] r'Qmf gu/]df ;/sf/L af “ sL;/x c;'npk/ ul/g]5 .

    t/ ;+ljwfg;efnfO{ ;Gtf]if x'g] u/L lghn] Ifdfofrgf u/]df ;+ljwfg;efn] Ifdf k|bfg ug]{ jf tf]ls;s]sf] ;hfonfO{ dfkmL ug{, 36gf jf sfo0f{Gjog gu/fpg ;Sg]5 .

    o; ;+ljwfgdf pNn]v ul/Pb]lv afx]s ljz]ifflwsf/;DaGwL cGo

    s'/fx¿ sfg'gåf/f lgwf{/0f ul/Padf]lhd x'g]5g\ .

    efu !*

    /fHosf] 9f “ rf / :yfgLo :jfoQ zf;g

    !#*= /fHosf] cu|ufdL k'g;+{/rgf M -!_ juL{o, hftLo, eflifs, n}lËs, ;f+:s[lts, wfld{s / If]qLo e]befjsf] cGTo ug{ /fHosf] s]Gb|Ls[t / PsfTds 9f “ rfsf] cGTo u/L /fHosf] ;dfj]zL, nf]stflGqs / cu|ufdL k'g;{+/rgf ul/g]5 .

    -@_ pkwf/f -!_ adf]lhdsf] /fHosf] k'g;{+/rgf ug{sf nflu ;'emfj lbg Ps pRr:t/Lo cfof]usf] u7g ul/g]5 . To:tf] cfof]usf] u7g, sfd, st{Jo, clwsf/ / ;]gfsf zt{ g]kfn ;/sf/n] lgwf{/0f u/]adf]lhd x'g]5 .

    -#_ /fHosf] k'g;{+/rgf;DaGwL clGtd 6'+uf] ;+ljwfg;efn] lgwf{/0f u/]adf]lhd x'g]5 .

    efu @)

    ;+s6sfnLg clwsf/

    !$$= ;+s6sfnLg clwsf/ M -!_ g]kfn /fHosf] ;fj{ef}d;Qf, cv08tf jf s'g} efusf] ;'/Iffdf o'4, afx\o cfqmd0f, ;z:q ljb|f]x jf r/d cfly{s ljz[ª\vntfsf] sf/0fn] uDeL/ ;+s6 ptkGg ePdf g]kfn ;/sf/, dlGqkl/ifb\n] g]kfn /fHoe/ jf s'g} vf; If]qdf nfu' x'g] u/L ;+s6sfnLg cj:yfsf] 3f]if0ff ug{ jf cfb]z hf/L ug{ ;Sg]5 .

    -@_ pkwf/f -!_ adf]lhd ul/Psf] 3f]if0ff jf cfb]z ;f] cfb]z ePsf] ldltn] Ps dlxgfleq cg'df]bgsf] nflu Joj:yflksf–;+;bsf] a}7sdf k]z ul/g]5 .

    -#_ pkwf/f -@_+ adf]lhd cg'df]bgsf] nflu k]z ePsf] 3f]if0ff jf cfb]z Joj:yflksf–;+;bsf] a}7sdf pkl:yt ;b:ox¿sf] b'O{–ltxfO{ ax'dtsf] cg'df]bg u/]df 3f]if0ff jf cfb]z ePsf] ldltn] tLg dlxgf;Dd nfu' /xg]5 .

    -$_ pkwf/f -@_ adf]lhd Joj:yflksf–;;bsf] a}7sdf cg'df]bgsf] nflu k]z ePsf] 3f]if0ff jf cfb]z pkwf/f -#_ adf]lhd cg'df]bg gePdf ;f] 3f]if0ff jf cfb]z :jtM lgliqmo ePsf] dflgg]5 .

    -%_ pkwf/f -!_ sf] cj:yf cem} ljBdfg 5 egL pkwf/f -#_ adf]lhdsf] Dofb e'Qmfg gx'b} Joj:yflksf–;+;bsf] a}7sdf pkl:yt ;b:ox¿sf] b'O{–ltxfO{ ax'dtn] k|:tfjåf/f lg0f{o u/L csf]{ Psk6s tLg dlxgfdf ga9fO{ ;f] k|:tfjdf tf]lsPsf] cjlwsf] nflu ;+s6sfnLg cj:yfsf] 3f]if0ff jf cfb]zsf] Dofb a9fpg ;Sg]5 .

    -^_ pkwf/f -!_ adf]lhd ;+s6sfnLg cj:yfsf] 3f]if0ff jf cfb]z ePkl5 To:tf] cj:yfsf] lgjf/0f ug{ g]kfn ;/sf/, dlGqkl/ifb\n] cfjZos cfb]z hf/L ug{ ;Sg]5 . To;/L hf/L ePsf] cfb]z ;+s6sfnLg cj:yf axfn /x];Dd sfg'g;/x nfu' x'g]5 .

    -&_ g]kfn ;/sf/, dlGqkl/ifb\af6 pkwf/f -!_ adf]lhd ;+s6sfnLg cj:yfsf] 3f]if0ff jf cfb]z ul/+bf ;f] 3f]if0ff jf cfb]z axfn /x];Ddsf] nflu efu # df Joj:yf ePsf df}lns xs lgnDag ug{ ;lsg]5 .

    t/ wf/f !#, !$, !^, !&, !(, @! sf] pkwf/f -!_ / -#_, wf/f @@, wf/f @# sf] pkwf/f -@_ / -!) afx]ssf cGo pkwf/f, wf/f @%, wf/f @* sf] pkwf/f -@_ / -#_, wf/f #) / To:tf wf/f; “ u ;DalGwt ;+j}wflgs pkrf/sf] xs tyf aGbL–k|ToIfLs/0fsf] pkrf/ k|fKt ug]{ xs lgnDag ul/g] 5}g .

    -*_ pkwf/f -&_ adf]lhd o; ;+ljwfgsf] s'g} wf/f lgnDag ul/Psf]df ;f] wf/fn] k|bfg u/]sf] df}lns xssf] k|rngsf] nflu s'g} cbfntdf lgj]bg lbg jf To;;DaGwdf s'g} cbfntdf k|Zg p7fpg ;lsg] 5}g .

    -(_ pkwf/f -!_ adf]lhdsf] 3f]if0ff jf cfb]z axfn /x]sf] cj:yfdf s'g} kfbflwsf/Ln] sfg'gljk/Lt jf ablgot;fy s'g} sfd u/]af6 s;}nfO{ s'g} k|sf/sf] Iflt ePsf] /x]5 eg] lghsf] ;f] 3f]if0ff jf cfb]z ;dfKt ePsf] ldltn] tLg dlxgfleq cfkm"nfO{ k/]sf] Ifltjfkt Ifltk"lt{sf] bfjL ug{ ;Sg]5 / bfjL dgfl;j 7x/fPdf cbfntn] plrt Ifltk"lt{ e/fOlbg ;Sg]5 .

    -!)_ pkwf/f -!_ adf]lhd ul/Psf] ;+s6sfnLg cj:yfsf] 3f]if0ff jf cfb]z g]kfn ;/sf/, dlGqkl/ifb\af6 ;f] 3f]if0ff jf cfb]z axfn /x];Dd h'g;'s} avt klg lkmtf{ lng ;lsg]5 .

    efu @!

    ;]gf;DaGwL Joj:yf

    !$%= g]kfnL ;]gfsf] u7g M -!_ g]kfndf g]kfnL ;]gfsf] Ps ;+u7g /xg]5 .

    -@_ g]kfnL ;]gfsf] k|wfg–;]gfkltsf] lgo'lQm dlGqkl/ifb\n] ug]{5 .

    -#_ g]kfnL ;]gfsf] lgoGq0f, kl/rfng / Joj:yfkg sfg'gadf]lhd dlGqkl/ifb\n] ug]{5 . dlGqkl/ifb\n] /fhgLlts ;xdlt / Joj:yflksf–;+;bsf] ;DalGwt ;ldltsf] ;'emfj lnO{ g]kfnL ;]gfsf] nf]stfGqLs/0fsf] lj:t[t sfo{of]hgf th'{df u/L sfof{Gjog ug]{5 .

    -$_ pkwf/f -#_ adf]lhd sfo{of]hgf th'{df u/L sfof{Gjog ubf{ g]kfnL ;]gfsf] pko'Qm ;+Vof, nf]stflGqs ;+/rgf / /fli6«o / ;dfj]zL rl/q lgdf{0f u/L nf]stGq / dfgj clwsf/sf] d"Noåf/f ;]gfnfO{ k|lzlIft ug]{ sfd ul/g] 5 .

    -%_ g]kfnL ;]gf;DaGwL cGo s'/fx¿ sfg'gdf Joj:yf ePadf]lhd x'g]5 .

    !$^= /fli6«o ;'/Iff kl/ifb\ M -!_ g]kfnL ;]gfsf] kl/rfng, ;+rfng / k|of]u ug{sf nflu dlGqkl/ifb\nfO{ l;kmfl/; ug{ g]kfndf Ps /fli6«o ;'/Iff kl/ifb\ /xg]5 h;df b]xfoadf]lhdsf cWoIf / ;b:ox¿ /xg]5g\M

    -s_ k|wfgdGqL– cWoIf,

    -v_ /Iff dGqL– ;b:o

    -u_ u[x dGqL– ;b:o

    -ª_ k|wfgdGqLn] tf]s]sf b'O{hgf dGqL– ;b:o

    k|wfgdGqL / /Iff dGqL Ps} JolQm /x]sf] cj:yfdf dlGqkl/ifb\sf] al/i7td ;b:o /fli6«o ;'/Iff kl/ifb\sf] ;b:o x'g]5 .

    /fli6«o ;'/Iff kl/ifb\n] cfkm\gf] a}7sdf cfjZostfcg';f/ cGo JolQmnfO{ a}7sdf cfdGq0f ug{ ;Sg]5 .

    /fli6«o ;'/Iff kl/ifb\sf] ;lrjsf] sfd /Iff dGqfnosf] ;lrjn] ug]{5 / lghsf] cg'kl:yltdf k|wfgdGqLn] tf]s]sf] clws[tn] ug]{5 .

    k|fs[lts ljkt k/]sf] sf/0fn] g]kfnL ;]gf kl/rfng ePsf]df afx]s ;]gf kl/rfng;DaGwL g]kfn ;/sf/, dlGqkl/ifb\af6 ePsf] lg0f{o Ps dlxgfleq Joj:yflksf–;+;bn] tf]s]sf] ljz]if ;ldltdf k|:t't eO{ cg'df]bg x'g' kg]{5 .

    /fli6«o ;'/Iff kl/ifb\n] cfkm\gf] sfo{ljlw cfkm}+ Jojl:yt ug{ ;Sg]5 .

     


    ;~rf/ dfWodn] :t/Lo ;]jf lbg'k5{

    sf7df78f}+ .pb\3f]if0f / /]l8of] kqsfl/tfdf sl/c/ lgdf{0f ug]{ dfq geP/ o;} If]qsf] ljsf;df 6]jf k'¥ofpg] p2]Zon] ;~rf/ If]qdf nfu]sf x'g o'jf /]l8of]sdL{ uf]kfn l;njfn . xfn O=;L=cf/= pkm Pd :6]zgsf] k|zf;g / ahf/ k|a4{g sfo{df klg ;lqmo 5g\ . O{=;L=cf/= Pkm Pd af6 k|To]s z'qmaf/ k|zf/0f eO/x]sf] sfo{qmd …ul/dfÚ ;~rfng ;d]t ul//x]sf uf]kfn l;njfnn] cfd ;|f]tf dfem Pp6f 5'§} :yfg / kl/ro agfPsf 5g\ . pb\3f]if0f / k|fljlws tflnd xfl;n u/]/ sl/j @ jif{b]lv o;} If]qdf sfo{/t uf]kfn l;njfn xhf/f}+ ;|f]tf dfem kl/lrt x'g kfPsf]df cfkm\gf] k]zfk|lt ;Gt'li6 JoQm u5{g\ . ;~rf/ dfWodaf6 cfd hgtfdfem ;'rgf, hfgsf/L / dgf]/~hg u/fpg ;lsg] ePsfn] ;xL / ;To tYo ;'rgf dfq k|zf/0f ug'{ kg]{ tyf ;~rf/sdL{x?n] ;Dj]bgzLn eP/ :t/Lo ;]jf k|bfg ug'{kg]{ ljrf/ uf]kfnsf] 5 . pgL o; If]qdf nfUg rfxg]x?nfO{ l5§} rlr{t x'g] / zf}vsf] ?kdf geP/ Py]i6 1fg / k|lzIf0f lnP/ dfq ;~rf/ If]qdf nfug ;Nnfx lbG5g\ .


    s?0f qm]hL

    sf7df8f}+÷ b j]i6 6f]g Do'lhs k|f=ln= n] kl5Nnf] k6s uLlt PNad …qm]hLÚ ;|f]tfdfem NofPsf] 5 . nf]rg e§/fO{, od j/fn, ;kgf>L, wL/h /fO{, dlNnsf sfsL{ cflbsf] :j/ …qm]hLÚ df s}b ePsf 5g\ eg] ;+uLt czf]s /fO{sf] /x]sf] 5 . pQm PNaddf lznf kf08]sf] nufgL /x]sf] yfxf x'g cfPsf] 5 .

    tflndsf k|lzIffyL{nfO{ v's'/L k|bfg

     

    ;z:q k|x/L gfoa dxflg/LIfs Zofds[i0f sdf{rfo{n] xfn} ;z:q k|x/L an lgnjf/fxL u0f anDa'df cfof]lht ;z:q k|x/L hjfg cfwf/e"t tflndsf] lbIffGt sfo{qmddf tflndsf pts[i6 k|lzIffyL{x¿nfO{ v's'/L k|bfg ug'{eof] . pxfFn] ;z:q k|x/L an lgnjf/fxL u0f tyf blIf0fsfnL u0f / ;z:q k|x/L an k|lzIf0f s]Gb| ssgldf ;~rflnt cfwf/e"t tflndsf] ljleGg ljwfdf pTs[i6 7xl/Psf k|lzIffyL{x¿nfO{ v's'/L k|bfg ug'{ePsf] xf] . ;z:q k|x/L gfoj dxflg/LIfs Zofds[i0f sdf{rfo{n] To;cj;/df ;z:q k|x/L an k|lzIf0f s]Gb| ssgLdf ;~rflnt cfwf/e"t tflndsf] ljleGg ljwfdf pTs[i6 7xl/Psf k|lzIffyL{x¿nfO{ v's'/L k|bfg ug'{ePsf] xf] . ;z:q k|x/L gfoa dxflg/LIfs Zofds[i0f sdf{rfo{n] To;cj;/df ;z:q k|x/L andf ;]jf k|j]z u/]sf] hjfgx¿n] /fi6« / gful/ssf] ;]jfdf ;w}+ ;dlk{t /xg'kg]{ atfpg'x'Fb} ;+u7gn] b]vfPsf] af6f]df cufl8a9\b} sfo{If]qdf ;w}+ pTs[i6 of]ubfg k'¥ofpg'kg]{ atfpg'eof] . ;z:q k|x/L an lgnjf/fxL u0f anDa'sf u0fklt ;z:q k|x/L pk/LIfs C0feb]j e§/fO{n] wGojfb 1fkgsf] qmddf, sfo{If]qdf cfkm\gf] sfFwdf cfpg] lhDd]jf/LnfO{ k|lzIffyL{x¿n] OdfGbf/Ltfsf ;fy k"/f ug]{ ljZjf; JoQm ug'{eof] . ;z:q k|x/L an blIf0fsfnL u0f anDa'sf u0fklt ;z:q k|x/L pk/LIfs pQd v8\sfn] k|lzIffyL{x¿nfO{ ;kyu|x0f u/fpg' ePsf] ;f] ;df/f]xdf ;z:q k|x/L gfoa pk/LIfs s[i0f 9sfnn] tflnd;DaGwL k|ltj]bg k|:t't ug'{ePsf] lyof] .

    /fk|kf g]kfnsf] k|]; lj1lKt

    sf7df8f}+÷ /fli6«o k|hftGq kf6L{ g]kfnåf/f kf]v/fdf cfof]lht kf6L{sf] klZrdf~rn If]qLo e]nfsf] aGb ;q rln/x]sf] cj:yfdf ;Qf?9 bnx¿ tyf dfcf]jfbL lgs6 ljBfyL{x¿n] PSsf;L cfqmd0f u/L a}7s ljyf]Ng], tf]8kmf]8 ug]{ tyf sfo{stf{x¿dfly ;f+3ftLs xdnf ug]{ h:tf cdfgjLo Pj+ k|hftGq lj/f]wL sfo{ u/]s]df /fk|kf g]kfn 3f]/ eT;{gf / lggbf ub{5 . pQm cfqmd0f xtf; dfgl;stfsf] k|ltljDa xf] . d'n'sdf xfn sfod ePsf] kl/jt{gnfO{ cfTd;ft u/L k|hftflGqs 9+uaf6 lqmofzLn /x]sf] /fhg}lts bnsf] sfo{qmddf ePsf] pQm cfqmd0f k|hftGq, dfgjclwsf/ / df]lns xsdflysf] gf+uf] cfqmd0f xf] . cf–cfkm\gf] cf:yf / ljZjf; cg'?k ljrf/ cleJoQm ug]{ Pj+ cfkm\gf] dfGotf cg'?k hgtfsf] ljZjf; cfh{g ug[ ;+ul7t ?kdf ;lqmo x'g kfpg] k|To]s JolQm, ju{, hftL Pj+ ;d'bfosf] g};lu{s clwsf/ g} k|hftGqsf] cfTdf xf] . nf]stgq xfdln] Nofpsf xf}+, To;}n] o;df xfd|f] dfq Psflwsf/ 5 / nf]stGqsf] k|ltkmn xfdLn] dfq pkef]u ug{ kfpF5f} eGg] ;+sL0f{ dfgl;stf :jo+ nf]stGqsf] b'Zdg xf] . lgs6 eljiodf g} ;+ljwfg;efsf] lgjf[rgåf/f gofF ;+ljwfg lgdf{0f ug]{ dxTjk"0f{ k|hftflGqs cEof;tkm{ b]z pgd'v eO/x]sf] jt{dfg cj:yfdf /fhg}lts bnsf] sfo{qmd ljyf]ng ul/g] ;f+3ftLs cfqmd0fn] ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg :jtGq, lgikIf Pj+ eo/lxt jftfj/0fdf ;DkGg x'g ;Sg] ;Defjgf dfly uDeL/ k|ZglrGx v8f u/]sf] 5 . ;f] sfo[df :jo+ ;Qf?9 bnsf eft[ ;+u7gx¿ ;+nUg /xg'n] cg]s cfz+sfnfO{ hGd lbPsf] 5 . kf]v/fdf /fk|kf g]kfnsf] e]nfdf ePsf] cfqmd0f :jtGq, lgikIf Pj+ eo/lxt jftfj/0fdf ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg ;DkGg x'g glbg] k"jf{Eof; xf] eGg] xfd|f] cfzsf /x]sf] 5 . o:tf lqmofsnfk eljiodf bf]xf]l/g glbg] tyf ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg :jtGq, lgikIf Pj+ eo/lxt jftfj/0fdf x'g ;S5 eGg] k|Tofe'lt cfd hgtfnfO{ lbnfpg ;ft bn, ;/sf/ tyf dfcf]jfbL ;a}nfO{ /fk|kf g]kfn cfu|x ub{5 . ;fy}, o; lbzftkm{ uDeL/ Wofg lbg cGt/f{li6«o ;d'bfo, dfgjclwsf/jfbL ;+:yf Pj+ ;+o'Qm /fi6« ;+3Lo lgsfox¿nfO{ ;d]t /fk|kf g]kfn clkn ub{5 . ef}lts ?kdf cfqmd0f u/]/ /fk|kf g]kfnnfO{ ljrlnt kfg{ ;lsG5 eGg] s;}n] ;f]r]sf] 5 eg] To:tf] lbjf :jKgaf6 d'Qm x'g xfd|f] cg'/f]w 5 . /fk|kf g]kfn ljrf/, l;4fGt / lgi7faf6 vfl/Psf] ;zQm /fhgllts bn xf] . hgtfdf lglxt ;fj{ef}d;Qf, ax'bnLo k|hftGq, ;+j}wflgs /fhtGq, dfgjclwsf/ Pj+ sfg"gL /fHosf] l;4fgt k|ltsf] xfd|f] ljZjf; ;bf c6n /xg] 5 . g]kfn / g]kfnL ;jf]{Qd lxtsf lgldQ /fli6«otf / k|hftGq ckl/xfo{ cfwf/ x'g eGg] xfd|f] cf:yfnfO{ s;}n] klg 8udufpg ;Gb}g .

     

     

     

    d'lQmdf]rf{ jftf{df a:g cft'/

    ;Kt/L . hgtflGqs t/fO{ d'lQm df]rf{n] cfkm\gf] ;+u7glj?4 g]kfn sDo'lgi6 kf6L{ -dfcf]jfbL- n] u/]sf] o'4sf] 3f]if0ff lkmtf{ lnO{ j]kQf agfOPsf sfo{stf{sf] l:ylt ;fj{hlgs u/]df jftf{df a:g tof/ /x]sf] 3f]if0ff u/]sf] 5 . df]rf{sf] s]Gb|Lo tby{ ;ldltsf ;+of]hs hos[i0f uf]Otåf/f /fhlj/fhdf hf/L k|]; lj1lKtdf pQm s'/f pNn]v 5 . lj1lKtdf n]lvPsf] 5, …dfcf]jfbLnfO{ df]rf{lj?4sf] o'4sf] 3f]if0ff lkmtf{ lng / a]kQf agfOPsf sfo{stf{sf] l:ylt ;fj{hlgs ug{ nufP/ g]kfn ;/sf/n] cg's"n jftfj/0f agfPdf df]rf{ jftf[df a:g k|lta4 5 .Ú lj1lKtdf df]rf{lj?4 dfcf]jfbLn] ut ;fpg ! ut]b]lv o'4sf] 3f]if0ff u/]sf] pNn]v 5 . u[xdGqL s[i0fk|;fb l;6f}nfn] oxL d+l;/ !* ut] /fhlj/fhdf cfof]lht Ps sfo{qmddfkm{t jftf{åf/f ;d:of ;dfwfgsf nflu cu|;/ x'g u/]sf] cfu|xnfO{ df]rf{n] ;sf/fTds ?kdf lnPsf] lj1lKtdf hgfOPsf] 5 . jftf{af6 ;d:of ;dfwfg ug[ /fhgLlts bnx¿, kqsf/, a'l4hLjL, gful/s ;dfh / dfgjclwsf/jfbL ;+3;+:yfaf6 ul/Psf] cfu|xnfO{ df]rf{n] ;Ddfg u/]sf] lj1lKtdf pNn]v 5 . df]rf{n] jftf{sf] jftfj/0f agfpg ut sflt{s !( / @) ut]sf nflu cfx\jfg u/]sf] t/fO{ aGb sfo{qmd lkmtf{ lnP klg ;/sf/n] a]jf:tf u/]sf] cf/f]k lj1lKtdf nufOPsf] 5 . lj1lKtdf dfcf]jfbLn] d'n'sdf o'4lj/fdsf] 3f]if0ff u/] klg df]rf{lj?4 o'4 hf/L /fv]sf] pNn]v 5 . dfcf]jfbLn] df]rf[sf kf]ln6Ao'/f] ;b:o ljgos'df/ dxtf] -;'/h_ sf] xTof u/]sf] / l;/fxf lhNnf;b:o pu|gf/fo0f ofbj / k|df]b ofbjnfO{ a]kQf agfPsf] cf/f]k lj1lKtdf nufOPsf] 5 . df]rf{n] t/fO{nfO{ 5'§} /fhosf] dfGotf lbg'kg]{ dfu /fv]sf] 5 .


    g'jfsf]6df ;flxTo dxf]T;j ;DkGg

    sf7df8f}+÷ g'jfsf]6 /fhwfgL;Fu glhs /x] klg ;flxTo / efiffdf lgSs} k5fl8 k/]sf] cfd hg;d'bfon] ul/Psf] a]nf nueu @$) jif{ kl5 cfP/ 7"nf] ;flxlTos hd3f6 ug{ ;kmn /x\of] . of] sfo{qmd g'jfsf]6 lhNnfsf nflu P]ltxfl;s ePsf] k"j{d]rLb]lv klZrd dxfsfnLsf ;flxTosf/x¿n] cfkm\gf] wf/0ff /fv]sf lyP . @)) hgf ;flxTosf/x¿sf] hd36df uhnn] lgSs} rrf{ / :yfg kfof] . pQm dxf]T;jdf pkGof;sf/ s[i0f wf/fjf;Låf/f u|fdL0f ;flxlTos l;h{gfsf] cj:yfaf/] sfo{kq k|:t't ug'{ePsf] lyof] . pQm kq dfly, k|utLjfbhL ;flxTosf/ vu]Gb| ;+u|f}nf, Zofdn, 8f= ;}n]Gb|k|sf; g]kfn, 8f= /fd bofn /fs]znufotsf lj4fgx¿n] l6Kk0fL ug'{ePsf] lyof] . j}/fuL h]7fåf/f lnlvt zrL zf]s tfªsf sfAo gfds s[ltsf] klg ljdf]rg ePsf] lyof] . ;f]xL cj;/df s[i0f ;fxofqLåf/f lgb]{zg ul/Psf] gf6s klg d~rg ePsf] lyof] . ;fttn] b/af/df o'jf kqsf/ kz'{/fd sfkm\n] / z}lgs;Fu em8k k/]sf] lyof] . b/af/ xftfsf z}lgsn] pgLdfly xftkft ub}{ pgsf] Sofdf/f n'6\g vf]h]sf] lyof] . cfof]hsx¿sf] ;lqmotfdf ;]gf k5fl8 x6]sf] lyof] . g'jfsf]6 ;flxTo dxf]T;hjsf ;+of]hs >L/fd >]i7sf] ;efkltTj / k|d'v cltlydf dfwj l3ld/] /xg'ePsf] lyof] . vu]Gb| ;+u|f}nf, Zofdn k|sfz /fodfemL, k'is/ nf]xgL, nIdL pk|]tL >]i7, lk|of kTy/, ;'nf]rgf dfgGw/, cf]d /f]bg >]i7, lbJok|;fb 9sfn, j}/fuL h]7f, 8f= /fdbofn /fs]z >]i7nufotsf y'k|} ;flxTosf/x¿sf] hd36 /x]sf] dxf]T;j lgSs} pT;fxhg /x]sf] lyof] . pQm dxf]T;j a§f/ o'jf Snasf] cfof]hgfdf ePsf] lyof] . dxf]T;j ;kmn agfpg lhNnf ljsf; ;ldlt, pBf]u sdL{, ljb'/ gu/kflnsfnufotsf ;+3;+:yfx¿n] cfly{s ;xof]u u/]sf lyP .


    hftLo dte]b cGTosf] nflu ;dfj]zL dxfo1

    sf7df8f}+÷ xfn} k'g:yf{lkt k|ltlglw;efn] 5'jf5't d'Qm /fHosf] 3f]if0ff u/]sf] :d/0f ub}{ wfld{s Pj+ hftLo dte]bsf] cGTosf] nflu cfGbf]ng hf/L /x]sf] ;DdfgLo ;efd'v ;'jf;rGb| g]Djfªn] atfpg'ePsf] 5 . xfn} zflgtgu/ pkef]Qmf ;ldlt / >L j}lbs ;gftg sd{sf08 dxf;+3 lhNnf sfo{ ;ldlt sf7df8f}+åf/f ;+o'Qm?kdf cfof]lht …;dfj]zL j}lbs a'l4i6 efujt ;Ktfx 1fg tyf k|jrg dxfo1 @)^#Ú sf] pb\3f6g ;df/f]xdf ;f] s'/f atfpg'ePsf] xf] . dxf+sfnl:yt cf]/fnf]df wd{zfnf lgdf{0fsf] nflu dxfo1sf] cfof]hgf ug{ nfluPsf] xf] . o; dxfo1af6 p7]sf] /sdsf] ;xof]un] xfdL wd{zfnf lgdf{0f ug]{ 5f}+ . cfof]hs ;ldltsf cWoIf aNwk sfsL{n] atfpg'eof] . ;fd'lxs lxtsf nflu ;dfj]zL j}lbs j'l4i6 efujt ;Ktfx 1fg tyf dxfo1 ul/Psf] >L j}lbs ;gftg sd{sf08 dxf;+3 lhNnf ;ldlt sf7df8f}+sf cWoIf wgklt l3ld/]n] atfpg'eof] . wd{ ;a] Pp6] xf], t]/f] / d]/f]e Gg] x'Fb}g xfdL ;dfg wd{k|lt cfZyfjfg x'g'k5{, l3ld/]n] eGg'eof] . ;ftlbg;Dd rNg] o; ;Ktfx dxfo1sf] pb\3f6g sfo{qmd;Fu} ljleGg emfFsLsf ;fy !)* sn; ofqf klg ul/Psf] lyof] . sfo{qmd :ynaf6 z'? ul/Psf] snzofqfn] af}4, s'df/Lufn, uf}/L3f6, kz'klt, ldqkfs{, rfalxn / r'Rr]kf6L kl/qmdf ub}{ sfo{qmd:yndf k'u]/ 6'+luPsf] lyof] . kl08t >L uf]s0f{k|;fb vgfn tyf a'l4i6frfo{ >L sdn df]Qmfg nufot cGo wd{u'? ;a} dxfTdfx¿åf/f k|arg ul/g] o; dxfo1 x/]slbg laxfg * ah];Dd syf k|arg Pj+ >j0f ;fFem % ah] cf/ltsf] sfo{qmd /flvPsf] 5 . kf}if # ut] k"0ff{x'lt x'g] o; ;df/f]xsf] cfof]hs ;ldltsf ;+of]hs ljqmd nfdf / ;x;+of]hs s]zj g]kfn -l6=cf/= /x]sf 5g\ . To;}u/L g]kfn jZjsdf{ Pstf ;dfhsf cWoIf ?b|axfb'/ a/fOnL;lxt ;dfhsf ;b:ox? z]/axfb'/ l/;fn, /fdaxfb'/ ljZjsdf{, o'jnfn ljZjsdf{, xl/k|;fb /;fOnL, nfnaxfb'/ wGbsL, ;+ud dxt/fh, ljGbfaxfb'/ a/fOnL, Ps/fh nfsfGbLn] ;+o'QmQm ?kdf ;f]x| xhf/ kfFr ;o Psf;L ?k}ofF bz k};f !^,%*! ÷!) dxfo1sf] ;xof]ufy{ lxhf] a'waf/ sfo{qmd ;+of]hs aNwk sfsL{nfO{ x:tfGt/0f u/]sf 5g\ .


    h8\ofFxf sd{rf/LnfO{ lg:sf;gsf] dfu

    sf7df8f}+÷ . lhDd]jf/ s'l;{df j;]/ hfF8 /S;L vfO{ lgbf]{if sd{rf/L / ;j{;fwf/0f hgtfdfyL ceb| Jofjxf/ u/]sf] cf/f]k nufpFb} kj{t lhNnfsf ljleGg ;+3 ;+u7gx¿n] To:tf sd{rf/Ldfly s8f sf/jfxLsf] dfu ub}{ lhNnf k|zf;g sfof{nodf 1fkgkq k]z u/]sf 5g\ . lhNnf ljsf; ;ldltsf of]hgf clws[t a'l4dfg\ ;'j]bLn] s]lx lbg cuf8L :yfgLo Ps dlxnfnfO{ ceb| Jofjxf/ u/]sf] / Ps lzIfsnfO{ s'6lk6 u/]sf] ljifonfO{ lnP/ pQm 1fkg–kq k]z ul/Psf] 5 . k|d'v lhNnf clwsf/L ;dIf k]z ul/Psf] pQm 1fkgkqdf e|i6 / Jolerf/L lqmofsnfk s'g} klg ;Eo, lhDd]jf/ / /fi6«;]jsn] ug{ g;'xfpg] sfd ePsf] x'Fbf To:tf JolQmnfO{ t'?Gt lg:sf;g ug{ dfu ul/Psf] 5 . pQm 1fkg–kq nf]stflGqs u0ftGqsf nflu gful/s ;dfh, ;+o'Qm u0ftflGqs df]rf{, clvn g]kfn dlxnf ;+3 qmflGtsf/L / clvn g]kfn 6«]8 o'gLog dxf;+3åf/f ;+o'Qm ?kdf k]z ul/Psf] xf] . 1fkg–kqdf nfdf] ;do cufl8b]lv lhNnf ljsf; ;ldlt cGt{/ut of]hgf clws[tsf lhDd]jf/ s';L{df a;]sf lgh ;'j]bLn] cfly{s e|i6frf/, hfF8 /S;L ;]jg u/L dlxnfdfly ceb| Jojfxf/ ug]{, lgbf]{if lzIfs, sd{rf/L / ;j{;fwf/0fdfly xftkft tyf ufnL unf}h ug'{sf] ;fy} zlQmsf] cf8df /jfkm b]vfpg] u/]sf] pNn]v 5 . 1fkg–kqdf cufl8 elgPsf] 5 –…ljutsf ;dodf ljljw k|s[ltsf cf8 / cfwf/df pgsf ck/fwnfO{ ldgfxf dflkm ug]{ h:tf sfd e}/x]sf] 5 / xfn;Dd klg lzIfs, sd{rf/L, dlxnf / ;j{;fwf/0fdfly pTkL8g ug]{ sfo{ pgn] /f]s]sf 5}gg\ .Ú 1fkgkq k]z u/]kl5 lj/f]w h'n'z k|bz{gkl5 s'Zdfsf] lzjfnorf]sdf cfof]lht sf]0f ;efsf] cfof]hgf ul/ bf]lifdfly sf/jfxL gul/P To;af6 lgl:sg] kl/0fdsf] hjfkmb]lx ;DjGwLt lgsfo g} x'g'kg]{ pgLx¿n] r]tfjgL ;d]t lbPsf lyP . sf]0f ;efdf ;+o'Qm u0ftfGqLs df]rf{sf lhNnf cWoIf odjxfb'/ ljZjsdf{, clvn g]kfn dlxnf ;+3 qmflGtsf/LsL s]Gb|Lo ;b:o ufoqL u'?ª, ;+3sL lhNnf cWoIf ljdnf ;'j]bLnufotn] pQm 36gfsf] s8f zJbdf lj/f]w u/]sf lyP .


    ufO{ g} /fli6«o hgfj/, sf6\g k|ltjGw Û

    sf7df8f}+÷ ufO{ sf6]/ vfg] ;kgf kfn]sfx¿n] cGttM nf]k|f] vfg' kg]{ ePsf] 5 . lxGb' wd{cg';f/ ufO{nfO{ uf} dftfsf ?kdf k'Hg] ul/G5, t/ k|ltlglw ;ef 3f]if0ff–@)^# n] g]kfnnfO{ wd{ lg/k]If d'n's 3f]if0ff u/]kl5 nf]stGqlj?4 hgdfg;df e|d 5g]{ gfddf e"ldut lu/f]xaf6 ufO{ sf6\g kfOg] eg]/ ul/Psf] cgu{n k|rf/af6 lxGb'sfdL hgtfdf To;n] g/fd|f] 5fk 5f8]sf] lyof] . t/ clGtl/d ;+ljwfgdf ufO{nfO{ g} /fli6«o hgfj/sf ?kdf sfod ul/g] kSsfkSsL ePkl5 e"ldut lu/f]xsf] if8\oGq To;} t'lxP/ uPsf] 5 eg] ufO{ k'Hg] hgtfx¿df ufO{nfO{ ;Ddfgk"j{s /fli6«o hgfj/sf ?kdf sfod ul/g] ePkl5 v';L 5fPsf] 5 . cGtl/d ;+ljwfg hf/L ug{] ;Gbe{df ;/sf/–dfcf]jfbL b'a} kIfaLr ljleGg ljifodf pTkGg c;xdlt dWo] /fli6«o hgfj/df ufO{nfO{ /fVg] g/fVg] ;DjlGw a'Fbf ljjfbd} 5 . ;/sf/L kIfn] ufO{nfO{ g} /fli6«o hgfj/sf ?kdf /fVg' kg{] c8fg /fVb} cfPsf] 5 eg] dfcf]jfbLn] ufO{nfO{ /fli6«o hgfj/sf ?kdf dfGg grfx] klg To;sf] ljsNk lbg ;s]sf] 5}g . laxLaf/, z'qmaf/ / zlgaf/ clGtl/d ;+ljwfgsf ljifodf ;xdlt hgfpg ePsf] ;/sf/–dfcf]jfbL 5nkmnsf qmddf dfq} geP/ dfcf]jfbL g]tfx¿ dfq} pkl:yt 7fpFdf ;d]t ufO{sf] ljsNkaf/] uDeL/ vf]hL eO/Xof] t/ s;}af6 klg ufO{sf] ljsNk cfpg ;s]g . o;n] ubf{ klg ufO{n] g} /fli6«o hgfj/sf ?kdf cGtl/d ;+ljwfgdf dfGotf kfpg] ;Defjgf k|jn aGb} uPsf] 5 . hgo'4tfsf ufO{ sf6]/ vfg] / vfg p:Sofpg] dfcf]jfbLnfO{ clxn] ufO{nfO{ /fli6«o hgfj/ dfGg Pslt/ s7Lg eO/x]sf] 5 eg] csf{]lt/ u'lgnf] hgfj/sf ?kdf kl/lrt ufO{sf] ljsNk vf]Hg pgLx?nfO{ emg\ wf} wf} kl//x]sf] 5 . ufO{;Fu;Fu} cGtl/d ;+ljwfgdf b]lvPsf cGo c;xdlto'Qm a'Fbf ;/sf/–dfcf]jfbL jftf{ 6f]nLn] 6'+uf] nufpg g;s]kl5 pQm cGof]nnfO{ cf7} bnsf zLif{ g]tfn] cfhef]nLd} ;xdltaf6 6'+Uofpg] ePsf 5g\ . ufO{nfO{ /fli6«o hgfj/sf ?kdf cGtl/d ;+ljwfgd} dfGotf lbOPsf] v08df ufO{ sf6\g k|ltjGw dfq} geP/ sfg'gcg';f/ b08 ;hfo tf]lsg] 5 .


    em8kdf d[To' ePkl5 ljBfnodfly cfqmd0f

    nlntk'/ . cfk;L ljjfbsf qmddf 5'/f k|xf/ ubf{ nlntk'/sf] Odf8f]nl:yt ;fO{ ;"of]{bo dfljsf Ps ljBfyL{sf] d[To' ePsf] tyf pQm 36gfdf :s"ns} lk|lG;knsf 5f]/f ;+nUg ePsf] cf/f]k nufpFb} :yfgLojf;Ln] zlgaf/ ljBfno tf]8kmf]8 u/]sf 5g\ . zlgaf/ laxfg} h'n';;lxt cfPsf :yfgLojf;Ln] lk|lG;knsf] sfo{sIf tyf kmlg{r/, sKo"6/nufotsf ;fdfgx¿ tf]8kmf]8 / cfuhgL ug'{sf ;fy} 6fo/ afn]/ ;8s cj/f]w;d]t u/]sf lyP . tf]8kmf]8 / cfuhgLaf6 nfvf}+sf] Iflt ePsf] 5 . cfqmf]lzt le8n] zlgaf/ lbge/L dxfgul/o k|x/L kl/ifb\ nlntk'/ 3]b}{ xTof/fnfO{ kmfF;L lbg dfu u/]sf] lyP . k|x/Ln] xTofdf cf/f]lkt JolQmx¿nfO{ sf/afxL ug]{ atfpFb} 5taf6 b]vfPkl5 cfqmf]lzt le8 zfGt eP/ kms]{sf] k|x/L pk/LIfs dfwj g]kfnn] atfpg'eof] . ut z'qmaf/ ;fFem :yfgLo af]em]rf}/df ePsf] b'O{ kIfLo em8kdf ;"lhg dxh{g gfd u/]sf ljBfyL{dfly 5'/f k|xf/ ePsf] lyof] . 5'/f k|xf/af6 uDeL/ 3fOt] ePsf dxh{gsf] pkrf/fy{ c:ktfn n}hfFb} ubf{ af6}df d[To' ePsf] lyof] . xTofsf] cf/f]k nufOPsf Odf8f]ns} >Lw/ v8\sf, ;'lzn s];L tyf lk|lG;kn o'un d'lvofsf 5f]/f P;L d'lvof;lxt ^ hgfnfO{ k|x/Ln] kqmfp u/]sf] 5 . dxh{gsf] xTofdf ;ft hgf ;+nUg /x]sf] kLl8t kIfn] ls6fgL hfx]/L lbPsf] 5 . ptf, z'qmaf/ /ftL g} /f}tx6sf] af?8f j}l/ofdf xltof/wf/L Ps ;d"xn] Ps ;j{;fwf/0fsf] uf]nL xfgL xTof u/]sf 5g\ . k"j{k|x/L dxflg/LIfs k|bLk zdz]/ /f0ffsf efO ljj]s zdz]/ /f0ffsf] 3/df sfd ug]{ sfzL rf}w/L a/08fdf ;'lt/x]sf] cj:yfdf c1ft ;d"xn] uf]nL xfgL xTof u/]sf] lyof] . xTofsf] sf/0f v'Ng ;s]sf] 5}g .


    td" ljBfyL{df g/axfb'/

    kf]v/f . g]kfn td" ljBfyL{ …5]hlwsf]Ú xfn} ;DkGg ePsf] 5 . ;DkGg kfFrf}+ /fli6«o ;Dd]ngn] uf]/vfsf g/axfb'/ td'nfO{ cWoIfdf lgjf{lrt u/]sf] 5 . td' ljBfyL{n] lgjf{rg u/]/ k|ltlglwn] lgjf{rg u/]/ k|ltlglw r'g]sf] of] klxnf] k6s xf] . pkfWoIf nufotsf cGo kbx¿df ;j{;Ddt kbflwsf/Lx¿ rog ePsf 5g\ . pkfWoIfdf 8Da/ td', dxf;lrjdf 8LP; td', ;lrjdf b"wk|;fb td" / sf]iffWoIfdf o'j/fh td'nfO{ rog u/]sf] 5 . o:t} s]Gb|Lo ;b:ox¿df ;Gtf]if eQm, lvnaxfb'/ /f]zg, bLks, ljdnf, bLlnk, wgdfof, uf]td / ;Gb]z td" /x]sf 5g\ .


    r]Da/sf k"j{ cWoIf lrkfn'sf] lgwg

    sf7df8f}+ . g]kfn r]Da/ ckm sdz{sf ;+:yfks tyf k"j{ cWoIf /fhaxfb'/ lrkfn'sf] xfn} ($ jif{sf] pd]/df lgwg eof] . Xbo3ftsf] pkrf/sf] qmddf nlntk'/sf] laP08aL c:ktfndf pxfFsf] lgwg ePsf] xf] . :juL{o lrkfn' lj=;+= @)#$ b]lv @)#* ;dd r]Da/sf cWoIf /xg' ePsf] lyof] . lj=;+= !(^& ;fndf c;f/ !* ut] hGdg'ePsf lrkfn' nfdf] ;dob]lv a|f]8sfOl6;af6 kLl8t kLl8t x'g'x'gYof] . :juL{o lrkfn'n] ljleGg ;fdflhs ;=:yfdf cfj4 /xL d'n'ssf] ;fdflhs ;]jfdf ;d]t ljz]if of]ubfg lbg'ePsf] lyof] . @))& ;fndf al0fs d08k :yfkgf u/L d'n'sdf r]Da/ cleofgsf] k|f/De ug]{ sfo{df cu|0fL e"ldsf lgjf{x ug]{ lrkfn'n] @)@@ ;fndf k|yd jfl0fHo cf}Bf]lus ;dd]ng cfof]hgf u/L g]kfn pBf]u jfl0fHo ;+3 -xfnsf] dxf;3_ :yfkgf ug]{ sfo{df pNn]vgLo of]ubfg lbg'ePsf] lyof] .


    ofq'nfO{ b'Jo{jxf/ u/]sf]df lj/f]w

    sf7df8f}+ ÷ g]kfn P;f]l;P;g ckm 6'/ PG8 6«fen ph]G6\; -gf6\6f_ n]ko{6s cf];fg]{ ;jf/L ;fwgaf6 g]kfnLx?nfO{ cf]/fn]sf]df lj/f]w hgfPsf] 5 . oftfoft Joj;foLx?n] kf]v/fdf xfn} ko{6s af]Sg] a;df cfPsf eGb} g]kfnLx?nfO{ b'Jo{jxf/ ub}{ cf]/flnPsf lyP . gf6\6fsf cWoIf w|'jgf/fo0f >]i7sf] g]t[Tjdf uPsf k|ltlglwd08nn] ko{6g dGqL k|lbk 1jfnLnfo{ d+unaf/ e]6L ko{6g P]g @)%# n] d'n'sleq Ps 7fpF dfq ug]{nfO{ ko{6s dfg]sfn] of] cjwf/0ff nfu" ug{ gf6\6fn] dfu u/]sf] xf] . o;}u/L cfufdL d] dlxgfdf g]kfndf cfof]hgf ul/g] gf6\6f lxdfnog cGt/f{li6«o 6«fen df6{ ug}{ / To;sf] cfof]hs ;ldltdf ko[6g dGqfnonfO{ klg ;dfj]z ug]{ cfu|x u/]sf] gf6\6fsf] lj1lKtdf pNn]v 5 .


    lnDa'jfgn] k"j{sf lhNnf aGb u/fP

    sf7df8f}+ . ;/sf/–dfcf]jfbLaLr ePsf] P]ltxfl;s ;Demf}tfdf ;+3Lo /fHo ;+/rgfsf] d'2fnfO{ cf]em]ndf kfl/Psf] eGb} lnDa'jfg ;+3Lo /fHokl/ifb\n] k"jL{ g]kfnsf s]xL lhNnfx¿df d+unaf/ aGbsf] 3f]if0ff u/]sf] 5 . aGb 3f]if0ff ub}{ ;+3Lo kl/ifb\n] ;f] If]qsf lhNnf ;b/d'sfdx¿df ;f]daf/ ;fFem d;fn h'n'; k|bz{g u/]sf] lyof] . d;fn h'n'; w/fg, Onfd, t]x|y'd, kfFry/, emfkfnufot ;b/d'sfdx¿df k|bz{g ePsf] lyof] . pgLx¿n] ;+ljwfg;efdf ;dfg'kflts lgjf{rg k|0ffnL geP;Dd cfkm\gf] ;+3if{ hf/L /fVg] atfPsf 5g\ . o;}aLr, dfcf]jfbLn] rf/ lbgcl3 o'4lj/fd cfrf/;+lxtf pNn+3g ub}{ sAhfdf lnPsf a; lkmtf{ gu/]sf] eGb} a; Joj;foL ;+3n] ;'b'/klZrdsf] oftfoft clglZrtsfnsf nflu aGbsf] 3f]if0ff u/]sf] 5 . ;ldltn] sAhfdf lnPsf a; / sd{rf/LnfO{ Ifltk"lt{ lbg'kg]{ dfu /fVb} cfPsf 5g\ . Ps ;ftfcl3 lbg]z d]6nsf] lhksf] 7Ss/af6 s}n] /fjnsf] d[To' ePsf] lyof] .


    cGtjf{tf{

    d'Vo ;lrjaf6 lgo'lQm lnG5f}+ eGg vf]Hg' /fd|f] xf]Og

    lgnDa/ cfrfo{, ;+ljwfgljb\ Pj+ k"j{ dGqL

         ) cGtl/d ;+ljwfgnfO{ ;+zf]wgsf] dfu ul/Psf] 5 . To;df ePsf zAbn] ef]nL s] cK7\of/f] kl/l:ylt g} lgdf{0f u5{ t <

         gofF ;+ljwfgsf lglDt clxn]sf] d:of}bfn] af6f] vf]Nb}g eGg] xf]Og . ToxfF s]xL cK7\of/fx? kg{ ;S5g\ . cK7\of/fx? cfpFbf ;+zf]wg Pj+ kl/dfh{g ug{ ;Sg'k5{ .

         ) ;+zf]wgsf nflu ;j{q cfjfh pl7/x]sf a]nf /fhgLlts bnn] To;tkm{ Wofg lbg'k5{ ls kb}{g t <

         klxnf] s'/f h'g af6f] lx+8\g vf]lhof] Tof] af6f] g} cK7\of/f] ef] h:tf] 5 . c;f/df d:of}bf agfpg z'? eof] clxn];Dd Tof] d:of}bfs} ?kdf 5 . ;fj{hlgs ul/Psf] 5}g . bf];|f] s'/f cGtl/d ;+ljwfgsf] cfjZostf g} lsg k¥of] eg]/ cem a'emfpg ;lsPsf] 5}g . cgtl/d ;+ljwfgn] g} ;a} pkrf/ b]cf];\ eGg] rfxgf /x]sf] 5 . To;n] klg cK7\of/f] kf/]sf] 5 . To:t} t];|f] s'/f eg]sf] ;+ljwfg;efn] ;+ljwfg gagfpFbf;Ddsf] eg] kl/sNkgf ul/Psf] 5, ;+ljwfg;efnfO{ g} afWg vf]lhPsf] 5, To;n] ubf{ cGtl/d ;+ljwfgsf] …lkl/o8Ú # jif{ hlt b]vfkg{ uPsf] 5 . o;n] ubf{ ljleGg If]q jf ;d'bfoaf6 cfkm\gf] k|ltlglwTj xf];\ eGg] rfxgf /fVg' :jfefljs xf] . s]xL s'/fnfO{ ;+zf]wg ug'{kg]{ cfjZostf 5 eg] s]xL ;f]rdf g} kl/jt{g u/]/ ;+ljwfg;ef ;Ddsf] nflu xf] eGg] hgfpg' /fd|f] x'GYof] .

         ) To;f eP clxn] g} cfkm\gf] clwsf/ ;'/lIft u/]/ hfg' /fd|f] ls ;+ljwfg;ef s'g'{ /fd|f] t <

         ;+ljwfg;ef;Dd s'g'{k5{ / To;n] g} cfkm\gf clwsf/ ;'/lIft /fvg' k5{ elgPsf] eP clxn] clwsf/ ;'/lIft u/fpg t5f8d5f8 ug'{kg]{ lyPg . clxn]sf] cgtl/d ;+ljwfgn] ;+ljwfg;efåf/f ;+ljwfg gaGbf;Dd kl/sNkgf u¥of] . ;+qmd0fsfnsf] r/0fnfO{ 5'6\ofpg g;Sbf ePsf q'l6 x'g\ . clxn]sf] Ps r/0f dfcf]jfbL ;dfj]z eO;s]/ ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg gx'Fbf;Ddsf] csf]{r/0f / ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg eO;s]kl5 ;+ljwfg ag]/ To;nfO{ nfu" u/L csf]{ lgjf{lrt ;/sf/ gcfpFbf;Dd csf]{ r/0f xf] . oL tLgj6f r/0fnfO{ 5'6\ofpg g;Sbf clxn] uf]ndfn ePsf] xf] . hgtfsf] rfxgf clxn] g} o;df ;dfj]z ul/;s]kl5 kl5nfO{ ;lhnf] x'G5 eGg] a'emg g;Sg] xf]Og . /fhgLlts If]qn] To;nfO{ k|i6fpg'kg]{ cfjZostf lyof] . ;+ljwfg;efn] o;nfO{ k'gn]{vg ug]{5 jf k'glj{rf/ ug]{5 eg]/ clxn] hf/L x'G5 Tof] g} clGtd ;+ljwfg xf]Og eGg] b[li6sf]0f lbg g;sbf klg s]xL ;d:of pTkGg ePsf] xf] .

         ) of] b[li6sf]0f lbg'kg]{ rflx+ s;n] xf] t <

         dfcf]jfbL;lxt cf7 kf6L{n] o; ljifodf rgfvf] eO{ b[li6sf]0f lbg' kYof]{ .

         ) cf7 kf6L{n] ;xdlt hgfO;s]kl5 klg aflx/ lg:s]/ cf–cfkm\gf] kf6L{sf] tkm{af6 b[li6sf]0f aflx/ k|sfzdf NofOPsf 5g\, o;nfO{ s] eg]/ a'em\g] t <

         of] unt k|j[lQ xf] . cfkm}+n] ;xL ug]{ clg To;kl5 cfkm}+n] kl5 7Ls ePg eGg] . 7Ls gePsf]nfO{ 7Ls ePg eGg ;lsG5 t/ ;xL ug'{eGbf klxn] xf]l;of/ x'g'kYof] . ljrf/ k'¥ofpg' k¥of] .

         ) To;f] eP pxfx?n] s] ug'{kg]{ lyof] t <

         h'n'; lgsfNg] wgf{ lbg], cffd aGb g} ug]{ / To;/L hfg] of] /fhgLlts Jojxf/ ePg . ;fy} ;/sf/df klg /xg] cfkm}+ gf/f h'n'z u/]/ lx+8\g] klg b]lvof] Tof] emg c/fhgLlts rl/q ef] .

         ) clxn] Gofokflnsfsf] km"n sf]6] a;]/ ;+ljwfg;ef ul/g'kg]{ s'/f p7]sf] 5, To;nfO{ tkfO{+n] s'g ?kdf lng' ePsf] 5 <

         of] clnslt lj/f]wfefifk"0f{ 5 . Gofokflnsfsf] km"nsf]6{ a;]/ ;+:yfut ?kdf o:tf] lg0f{o ug]{ cfjZostf lsg 7fGof] < bf];|f] ljifo Gofokflnsfn] k|wfgdGqLsxfF ljlGtkq lbg] / km]l/ cfkm}+nfO{ :jtGq Gofokflnsf klg ePg eGg], s'g} klg cf}krfl/s /fHosf] lgsfon] k|:t't gePsf] d:of}bfaf/] cf}krfl/s ?kdf ;+zf]wg ug'{kg]{ lg0f{o ug'{ oL s'/f slt tfnd]n vfG5g\ < d}n] a'em\g ;s]sf] 5}g . Gofokflnsfn] eG5 eg] xfdLn] cfkm\gf] k|ltj]bg k|wfgdGqLsxfF k'¥ofpFb} gf}+ . cfkm}+ ;fj{hlgs u5f}+{ eG5g\ . csf]{lt/ ;+ljwfg;efh:tf] hf/L x]g] ljifodf ;+;bdf klg xf]Og, hxfF 5nkmn x'G5 ToxfF xf]Og clg cf}krfl/s lg0f{o lnP/ k|wfgdGqLsxfF hfg'x'G5 . olb pxfFx?sf] s]xL egfO{ 5, s]xL cfkQL 5 eg] To;} ;fj{hlgs ul/lbPsf] eP klg /fd|f] x'GYof] .

         ) jflif{s k|ltj]bg lnP/ hfg grfxg] Gofokflnsfsf clxn] ;+zf]wgsf] dfu lnP/ k|wfgdGqLsxf hfbf rflx+ lj/f]wef; eof] eGg] tkfO{sf] egfO{ xf] <

         Psflt/ pxfFx? :jtGq Gofokflnsf klg eGg] csf{lt/ k|wfgdGqLn] ;+ljwfg agfpg] xf]Og hfg] xf] eg] pxfFx?n] ;+;bdf hfg'kYof]{, xf]Og eg] km'n sf]6{n] s'g} klg lg0f{o u5{ eg] Tof] lgSs} uDeL/ ljifo xf] .

         ) Gofokflnsfn] To;/L cf}krfl/s lg0f{o ug'{rflx+ slQsf] 7Ls xf] t <

         cf}krfl/s lg0f{o ug'{ 7Ls xf]Og . To;dfly /fHosf] s'g} klg lgsfodf of] ljrf/fwLg gePsf] cj:yfdf Gofokflnsfn] To;/L lg0f{o ug'{ plrt x'Fb}g . cGtl/d ;+ljwfg ;+;bdf ;d]t k]z ul/Psf] 5}g . clxn] t /fhgLlts kf6L{x?df 5nkmn ePsf] dfq 5 . GofofwLzx?n] k|wfgGofofwLzsf] lgo'lQm k|wfgdGqLaf6 gx'g] atfpg'eof] t/ /fHok|d'vsf] e"ldsfdf clxn] cem ;+ljwfgdf k|wfgdGqL g} x'g'x'G5 . /fi6«k|d'vsf] ljifodf cGtl/d ;+ljwfg hf/L gx'Fb} ;jf]{Rrsf] km"nsf]6{ a;]/ lg0f{o ug'{ ;'xfpg] s'/f xf] / <

         ) To;f] eP 5nkmn g} rnfpg' x'b}gYof] eGg] oxfsf] egfO{ xf] <

         5nkmn rnfOg'k5{, 5nkmn rnfO{g' kg]{ s'/f xf] . GofokflnsfnfO{ s;/L :jtGq agfpg] eGg] ljifodf 5nkmn rnfpg' /fd|f] s'/f xf] . t/ h'g ljifoj:t'df k|j]z u/]/ h'g s'/fnfO{ cf}+NofOof]— k|wfg GofowLz s;/L lgo'Qm ug]{ s;n] lgo'Qm ug]{ eGg] s'/f p7fOof], Tof] ljifo 7Ls ePg . k|wfg GofowLz t /fi6« k|d'vn] lgo'Qm ug]{ xf] lg . /fi6« k|d'vn] k|wfgGofowLz lgo'Qm gu/L ;+j}wflgs kl/ifb\n] ug]{ eg]kl5 t /fi6« k|d'v /fvg grfxg' ePsf] xf] ls < To;}n] pxfFx? h'g s'/fdf k|j]z ug'{eof] Tof] ;'xfpFbf] s'/f ePg .

         ) To;f] eP Gofokflnsfn] ;/f]sf/ b]vfpg] 7fp sxf xf] t <

         Gofokflnsfn] ;/f]sf/ b]vfpg] ePkl5 k'; ! ut] g} /fhgLlts bn] x:tfIf/ ul/;s]sf lyP . k'; @# ut] ;jf]{Rr cbfntsf GofowLz 5nkmn ug'{x'G5 eg] oqf] lbgkl5 ;/f]sf/ b]vfpg] eg]kl5 xfd|f] Gofo kflnsf sqf] hfu?s /x]5 t < ha hf/L ug]{ / hf/L ug{ ;j{q bafa kl//x]sf] a]nfdf To;nfO{ nDAofpg] sfd ug{ vf]lh/xg' ePsf] h:tf] efg x'G5 .

         ) bnx?sf] ;xdlt eGbf cufl8 g} pxfx?n] To; ljifodf ‘sd]06 ug'{kYof] t <

         ug'{kg]{ rflx+ ToxL lyof] t/ t'?Gt} klg …sd]06Ú ug{ ;Sg'kYyf]{ . ;/sf/ b]vfpg ;Sg'x'GYof] . clxn] gful/s ;dfhsf tkm{af6 jf cGo If]qaf6 ;+ljwfg t'?Gt hf/L ug{ bafa kl//x]sf a]nf ;jf]{Rr cbfntaf6 uDeL/ cfklQ cfOlb+bf km]l/ of] ;+ljwfg hf/L ug{ afwf k'Ug] ef] eGg] cfz+sf p7\g' :jfefljs xf] .

         ) /fi6«fWoIfrflx+ clxn] 5nkmns} ljifodf 5 eGg] tkfO{+sf] egfO{ xf] <

         xf] clxn]sf] kl/l:yltdf /fhgLlts bnx?n] /fi6«fWoIfsf] ljifodf 5nkmn ul//x]sf 5g\ . To;sf/0f pxfFx?n] of] a'em\g' ePg . ;fy} pxfFx?df k|wfgdGqLn] ;xL u/]sf] af6 xfdL lgo'lQm ln+b}gf}+ d'Vo ;lrjaf6 ;xL u/]sf]af6 lgo'lQm lnG5f}+ eGg] c8fg b]vfk¥of] . ;+j}wflgs kl/ifb\sf] ;b:o ;lrjrflx+ d'Vo ;lrj x'G5 . To;sf/0f ;f]rljrf/ cfwf/ g} csf]{lt/ df]l8of] .

         ) ;kysf] 9frf cGtl/d ;+ljwfgdf /fvg'k5{ eGg] rflx+ slQsf] plrt s'/f xf] t <

         Tof] t dnfO{ plrt nfU5 . cGtl/d ;+ljwfgdf 9fFrf /flvof] eg] /fd|f] g} x'G5 . lsg eg] ;/sf/n] cfkm\gf] cg's'nsf] 9fFrf agfOlbof] eg] s] ug]{ < To;}n] cGtl/d ;+ljwfgdf 9fFrf /fVg' g/fd|f] s'/f xf]Og . ;/sf/n] cfkm\gf] :jR5fn] ug'{ eGbf Tof] /fd|f] s'/f xf] .

         ) GofowLzn] Gofokflnsfsf] ;Dkfbg ug{ kfpg'k5{ elg+b}5 lg <

         GofowLzn] t Gofo kf] x]g]{ xf] t k|zf;lgs sfo{ t ug{ lbg ePg . Gofo;Dkfbg g} ug]{ u/L clwsf/ lbg] xf] eg] To;df t :jtGqtf /xFb}g lg .

         ) cGtl/d ;+ljwfgdf /x]sf] zf/Ll/s / dfgl;s eGg] zAb rflx+ x6fpg'k5{ eGg] pxfx?sf] dfu 5 lg <

         Tof] Tolt ljjfbsf] ljifo xf] h:tf] nfUb}g . lsgeg] zf/Ll/s dfgl;s cj:yf c:j:y eof] p;n] /flhgfdf lbPg eg] s] ug]{ t < zf/Ll/s dfgl;s cj:yf c:j:y ePsf] a]nfdf s;/L x6fpg] t < To;sf/0f o;nfO{ ;N6\ofg ;lsg5 . Jojxfl/s ?kdf of] Tolt cK7\of/f] s'/f xf] h:tf] dnfO{ nfUb}g .

         ) jf/ P;f]l;P;gsf] k|ltlglw Gofokl/ifb\df x'g'x' b}g eGg] s'/f 5 lg <

         lsg / To;n] s] cfklQ u5{ / cfklQ u5{ eg] To;sf] sf/0f t pxfFx?n] lbg ;Sg' k5{ . ;+j}wflgs kl/ifb\df GofowLzx?sf] pkl:ylt jf ;b:o yKg'k5{ eGg] s'/f Ps ;do p7]sf] lyof] . k|wfgGofowLz jf GofowLz lgo'lQmsf] ljifodf jf k|lqmofdf GofowLznfO{ ;dfj]z ug'{x'G5 ls x'Fb}g eGg] ljifodf ljrf/ ug'{k5{ h:tf] nfU5 . To;sf/0f ;+j}wflgs kl/ifb\df GofowLzsf] k|ltlglwTjnfO{ x6fpg'k5{ ls eg]/ ;f]Rg yfn]sf] 5' .

        

     

     


    dL/ hfkm/x¿sf] tf08j g[To

    o'j/fh uf}td

    ;+o'Qm /fHo cd]l/sfn] a]nfotaf6 :jtGq x'g hlt ;+3if{ ug'{k¥of], To;kl5sf lbgx? Tof] sfnv08eGbf hl6n aGb} uP . ;g\ !&&^ df :jtGqtfsf] 3f]if0ffkl5 k|To]s ;r]t cd]l/sLx? …k|To]s cd]l/sL ;dfg 5g\Ú eGg] dfGotf cl8u /x] . hh{ jfl;ª\6gsf] g]t[tjdf ;g\ !&*& sf] d] dlxgfdf ePsf] lkmnf8]lNkmof ;Dd]ngdf Pp6f k|jn s]Gb|Lo ;/sf/ aGg'k5{ eGg] s'/f p7\bf s]xL k|ltlglwn] ;ts{ u/fpFb} eg]sf lyP— …k|hftgqdf s'g} JolQm jf zlQm ;j{;QfjfbL x'g ;Sb}g . To;}n] zlQm k[ysLs/0fsf cfwf/df xfdL cl3 a9\g'k5{ .Ú oxL dfGotfsf cfwf/df …lgoGq0f / ;Gt'ngÚ ;dfj]z u/]/ ;+ljwfgdf qmdzM kl/dfh{g ul/of] . ljwflosf -xfp; ckm l/k|]h]G6]l6e / l;g]6_ sfo{sf/L -/fi6«klt_ tyf Gofokflnsf -km]8/n sf]6{;_ nfO{ zlQm afF8kmfF8 ul/Fbf s'g} JolQm jf zlQm tfgfzfx aGg] vt/f /x]g . cd]l/sfdf k|:tfljt sfg"g -ljw]os_ /fi6«kltsf b[li6df cg'lrt 7xl/of] eg] pgn] ljz]ifflwsf/ -le6f]_ k|of]u ub{5g\ . tNnf] ;bg / l;g]6 b'j}sf] b'O{ ltxfO{ ax'dtn] olb k'gM kfl/t ug{ ;Ifd ePdf dfq Tof] ljw]osn] sfg"g aGg] x}l;ot /fv5 . o:t} ;+;b -sf+u|];_ n] kfl/t u/]kl5 /fi6«kltn] To;df ;xdlt hgfP klg cbfntdf d'2f k¥of] eg] ljw]osdf kl/jt{g x'g;s5 . cd]l/sL ;+ljwfgn] /fi6«fWoIfnfO{ ;lGw ug]{, o'4 P]nfg ug]{, GofofwLzx? lgo'Qm ug]{nufotsf k|z:t clwsf/ lbP klg /fi6«kltn] u/]sf] uNtLx?df dxfcleof]u;Dd nfUg ;S5 . k|hftgqsf] of] ;'Gb/ :j?knfO{ /fhgLltzf:qn] pbfx/0fLo dfg]sf] 5 . hgtfaf6 ljlwk"j{s lgjf{lrt eP/ cfPsf b'O{ ltxfO{ ;f+;bn] b'j} ;bgaf6 :jLs[lt lnP/ ;+zf]wgsf] dfu u/] eg] cd]l/sL ;+ljwfg ;+zf]wg x'g;S5 . cyjf, b'O{ ltxfO{ /fHosf ljwfosx?n] ;+zf]wgsf] lnlvt k|:tfj k]z u/]df klg ;+ljwfg ;+zf]wg x'g ;S5 . -t/ bf];|f] tl/sf xfn;Dd k|rngdf cfPsf] 5}g ._ krf; /fHoaf6 lgjf{lrg eP/ cfpsf xfp; ckm l/k|]h]G6]l6esf ;b:ox?n] o'4 3f]if0ff ug]{, ;lGw ug]{, s]Gb|Lo s/ lgwf{/0f ug]{ / ;+3Lo sfg"gx? agfpg] nufotsf sfd u5{g\ . b'O{ jif{sf nflu r'lgg] tNnf] ;bgsf ;b:o / ^ jif{sf nflu r'lgg] l;g]6sf ;b:ox?sf] sfo{If]q ;+ljwfgn] :ki6 u/]sf] 5 . tNnf] ;bgsf rf/;o k}+tL; / l;g]6sf Ps;o hgf ;b:o dWo] s;}n] klg u}/sfg"gL sfd u/]sf] kfOPdf s8f b08 lbg] Joj:yf 5 . To;}n] ToxfF sf]xL sfg"geGbf dfly 5}g . zlQmzfnL JolQmn] h] klg ug{ kfpF5g\ eGg] ;fdGtL ;f]rn] u|:t ePsf] eP ToxfFsf] k|hftGq plxNo} ;dfKt x'g]lyof] . obfsbf tfgfzfxL z}nLsf /fi6«kltx? ToxfF klg b]lvP t/ Tof] k4ltsf] bf]if xf]Og . ha e|i6, sdd{0o, gfnfos / km6fxfx? Dofb u'h|]sf] ;|;bnfO{ af}/fP/ dgk/L ug{ yfN5g\, To;df k|hftGq xf]Og, k|hftgqsf gfddf hyfefjL ug]{ t]08'k / dL/ hfkm/x? bf]ifL x'G5g\ . k4lt :ki6, ;kmf, lgisn+s / p2]Zok"0f{ 5 eg] sf]xL klg tfgfzfx aGg kfpFb}g t/ g]kfnsf] slyt cgtl/d ;+ljwfgh:tf] k"jf{u|xL, ljå]ifk"0f{, ck|hftflGqs / c:ki6 b:tfj]hgn] ;d:ofdflhy emg eofax ;d:of ylkg ;S5 eGg] s'/f x/]s] ;r]t g]kfnLn] a'em]sf 5g\ . o;f] x'gfn] k|d lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] ;d]t zlQm k[ysls/0fsf] l;4fGtsf cfwf/df cGtl/d ;+ljwfgdf ;'wf/ ug'{kg]{ ts{ cl3 ;fg'{ePsf] 5 . k|hftGqsf ;Dk"0f{ d"No dfGotf / cfbz{x? s'Nr]/ PstlGqo z}nldf cl3 a9\g vf]h]df hgtfn] rfx]sf] k|hftGqn] g} kf]nkf]6 hGdfpg ;S5 . k|hftgqsf] d'v'08f] nfP/ dL/ hfkm/ tyf n]08'kx? hxfF klg ;lqmo x'g ;S5g\ . b]zsf] l;dfgf ldlr+bf pgLx? df}ga|t lnG5g\ . nfvf}+ ljb]zLnfO{ gful/stf lbg pgLx? tof/ x'G5g\ . cGt/f{li6«o sfg"gn] s'g} klg /fi6«n] csf]{ /fi6«df ul/g] x:tIf]k, ck|ToIf o'4 / if8\oGqnfO{ ck/fw dfg]sf] 5 . s]xL s7k'tnLx?nfO{ k|of]u u/]/ lgj{n /fi6«x?sf] cfTdlg0f{osf] clwsf/ ;dfKt kfg{ cfTd/Iff, k|ltsf/ jf ;lGw k|bQ clwsf/sf gfddf cfGtl/s dfldnfdf x:tIf]k ul/G5 . ;g\ !(%) kl5 g]kfndf ef/tn] w]/} kN6 o:tf] x:tIf]k ub}{ cfPsf] 5 . g]kfnnfO{ ef/tsf] ;+/lIft If]q, k|efj If]q, pklgj]if jf c3f]lift k|fGt agfpg] / g]kfnsf] k|fs[lts ;|f]tsf] lgjf[w bf]xg ug]{ p2]Zoaf6 pTk|]l/t ef/tLo gLlt lgdf{tfx?n] a'em\g'k5{ . o;n] ef/t lgj{:q t x'G5 g}, sfnfgt/df blIf0f Pl;ofdf of] gLltn] 7"nf] tgfj k}bf ug]{5 . ;g\ !(%^ sf] s'/f xf] . x+u]/Lsf hgtfn] ;f]leot tfgfzfxx?sf] x:tIf]ksf lj/4 ljb|f]x u/] . ljb|f]x bafpg sDo'lgi6 zf;sx?n] x+u]/Ldf ;}lgs zf;g z'? u/] . ;g !(%^ sf] @$ cS6f]j/df ePsf] jf;f{ ;lGw cg';f/ x+u]/Lsf] s7k'tnL ;/sf/n] ;f]leot ;+3;Fu ;}lgs ;xfotf dfu]/ /fi6«jfbL x+u]l/ogx?sf] bdg z'? u¥of] . bf];|f] ljZjo'4kl5 x+u]/L, kf]Nof08 / ?dflgofnufotsf /fi6«df ;f]leot x:tIf]k h'g :t/df lyof], g]kfnn] cfhy ef/tsf] To:t} vfnsf] x:tIf]k ef]Ug yfn]sf] 5 . g]kfnsf] eGbf ef/tsf] lxt lrnfpg]x? k|To]s bndf ef8fsf ;}lgs;/x sfd ul//x]sf 5g\ . g]kfndf rLgsf] k\efj a9]sf] xNnf km}nfP/ ef/tLo if8\oGqsf/Lx?n] lat]sf ;ft cf7 dlxgfdf g]kfndf n]08'k / dL/ hfkm/x?nfO[ psf:g] sfd u/] . ;g\ !(!$ df nSh]dju{ / a]lNhoddf hd{gLn] o:t} xNnf rnfP/ x:tIf]k u/]sf] lyof] . cfjZostf tyf cfTd/Iffsf] l;4fgt Doctrine of necessity and self preservation sf] unt JoVof u/]/ s}og lgj{n /fi6«nfO{ alnof /fi6«n] x:tIf]k u/]sf c? klg pbfx/0f 5g\ . ;g\ !(#( df lkmgNof08df ?;n] u/]sf] x:tIf]k, dGr'/Lofdf ePsf] hfkfgL x:tIf]k, l;lSsddf ef/tsf] x:tIf]k cflb y'k|} pbfx/0f 5g\ . g]kfndf hftLo, ;fDk|bflos tyf k[ystfjfbL pkb|f] dRrfP/ ;}lgs pkl:yltsf] axfgf vf]lh/x]sf zlQmx? l:y/tf, zflGt, k|ult / ;'zf;g rfxFb}gg\ eGg] :ki6 eO;s]sf] 5 . ck|ToIf o'4 rsf{P/ g]kfnsf /fli6«o d"No, dfGotf, /fli6«otf / To;sf cfwf/x? IftljIft kfl/Psf] 5 . g]kfnnfO{ k"0f{ ?kn] c;kmn /fHo Failed state agfpg] / cfkm\gf] :jfy{ k"/f u/fpg] v]ndf s]xL aflx/L zlQmx? ;lqmo 5g\ eGg] s'/f s]xL jif{ otfsf /fhgLlts ultljlw g} ;fIfL 5g\ . ;fj{ef}d;Qf, /fli6«o ;]gf, /fHosf c+ux? ;a}nfO{ lzlyn t'NofP/ g]kfndf cfh l/df]6 sG6«f]nåf/f zf;g ;~rfng ul/+b}5 . l8–h'/] tyf l8–km\ofS6f] zlQmaf/] ljjfb / ax; tLa| 5 . /]lk|ma]u/sf] of] v]ndf ;a}h;f] /fhgLlts g]tfx? ljb]zL if8\oGqsf] rqmAo"xdf kml;/x]sf 5g\ . g]kfndf s'g} klg zlQmnfO{ k|jn x'g glbg], bf; / /fhgLlts sd}ofx? pTkfbg u/]/ g]kfnnfO{ n]08'k— dL/ hfkm/x?sf] pj{/ e"ld agfpg] v]n x'Fb}5 . dL/ hfkm?nsf] tf08j g[To oxL gf6ssf] Pp6f c+u xf] .


     

    cfly{s

    Sofg d]nf z'?

    sf7df8f}+÷ sDKo'6/ P;f]lzp;g ckm g]kfn, Sofgåf/f k|To]s jif{ cfof]hgf x'Fb} cfPsf] ;"rgf k|ljlw d]nf, @))& z'? ePsf] 5 . pQm d]nf k'; @%–#) ;Dd ;~rfng x'g]5 . jL/]Gb| cGt/f{li6«o ;Dd]ng s]Gb| gofF afg]Zjf/df d+unaf/af6 z'? ePsf] pQm d]nf tLg nfv eGbf a9L cjnf]sgstf{n] cjnf]sg ug]{ cg'dfg ul/Psf] 5 . Ps ;o k};7L j6f :6ndf ;oeGbf a9L /fli6«o tyf cGt/f{li6«o Jofkfl/s ;+:yfx?sf] ;xeflutf x'g]5, pQm d]nfdf . gofF O–g]kfnsf] kl/sNkgf ;lxt z'? epsf] d]nfdf gljg tyf cTofw'lgs k|ljlw ljsf;, cfO{l;l6 ;Dd]ng, ;"rgf, ;~rfng tyf dgf]/~hgfTds k|ljlwsf] k|bz{g x'g]5 . t]x|f}+ k6s x'g nfu]sf] pQm d]nfn] ;"rgf k|ljlwk|lt clt pT;flxt g]kfnLx?nfO{ ljZjdf cTofw'lgs ?kdf ljsf; eO/x]sf] k|ljlwsf] jf:tljs 1fg lbnfpg] pk]Iff ul/Psf] 5 . kRrL; xhf/ Jofkfl/s cjnf]sgstf{ cfpg] nIo /flvPsf] d]nfdf O–ljhg];sf] gofF ;Defjgf vf]lhg] 5 . of] d]nf cfO{ 6L k|lt rf;f] /fVg] o'jfsf] nflu lgSs} kmnbfoL x'g]5 .Ú Ps cjnf]sgstf{ o'jf ;'/]z ;fksf]6fsf] syg lyof] .

    rGb|k|sfz cfrfo{ -k|lzIffyL{ kqsf/_


    Joj;foLsf] lsrnf] 6'+luof]

    kf]v/f . ko{6s / ko{6s;Fu ;/f]sf/jfnf JolQmafx]s cGo JolQmn] xl/of] gDa/ Kn]6sf ko{6sa;df r9\g gkfpg] ;xdltkl5 kf]v/fsf oftfoft Joj;foL / dhb'/x¿sf] cGbf]ng d+unaf/ /flt 6'+luPsf] 5 . sf:sLsf k|d'v lhNnf clwsf/L ljdnk|;fb 9sfnsf] sfo{sIfdf d+unaf/ ca]/;Dd a;]sf] ;j{bnLo a}7sdf ko{6s / ko{6s;Fu ;/f]sf/ /fVg] JolQmdfq ko{6sa;df r9\g kfpg] ;xdlt ePkl5 cGbf]ng 6'+luPsf] xf] . ko{6s a; Joj;foL ;ldlt / k[YjL/fhdfu{ a; ;~rfns ;ldltaLr cfOtaf/ k|ltJolQm tLg ;o %) ?k}ofFeGbf sddf ko{6s a;n] g]kfnL ofq' af]Sg gkfpg] u/L ePsf] ;xdltsf] lj/f]w ub}{ :jtGq Joj;fo ;+3sf] gfddf ;f]daf/b]lv k[YjL/fhdfu{ cj?4 kfl/Psf] lyof] . ;xdltcg';f/ ca ko{6sa;n] ljb]zL ko{6s, tLgsf ufO8, s's, el/ofsf ;fy} ko{6g Joj;fodf cfa4 JolQmafx]s cGonfO{ ofqf u/fpg kfpg] 5}gg\ . o;}aLr, OR5fcg';f/sf] ;]jfsf] pkof]u / v'nf lsl;dn] Jofkf/ Joj;fo ;~rfng ug{ kfpg'kg]{ hgtfsf] g};lu{s clwsf/ljk/Lt oftfoft Joj;foLsf] bafadf sf:sL k|zf;gn] hgtfsf] g};lu{s clwsf/ljk/Lt ;Demf}tf u/]sf] eGb} kf]v/fsf gful/s ;dfhsf ljleGg JolQmn] ;xdltk|lt c;Gt'li6 JoQm u/]sf 5g\ . v'nf cy{tGqsf] clxn]sf] o'udf gofF uf8L k|j]z ug{ /f]s nufpg' / k};f lt/]/ OR5fOPsf] ;jf/L;fwg k|of]u u5'{eGbf 5]saf/ nufpg' hgtfsf] g};lu{s clwsf/sf] xgg\ ePsf] atfPsf 5g\ . kfv/f e|d0f jif{– @))& nfO{ ;kmn kfg{ klg ko{6s jfxgdf g]kfnL r9\g gkfpg] ;xdltsf] k'g/fjnf]sg x'g'kg]{ ko{6g Joj;foL atfpF5g\ . .


    z]o/ sf/f]af/df bnfnsf] laulauL

    g]kfnsf] z]o/ ahf/df ljQLo cj:yf cToGt sdhf]/ ePsf sDkgLx¿sf] k|lt lsQf z]o/ klg cfZro{hgs ¿kn] a9\g] b]lvPsf] 5 . g]6 jy{ C0ffTds ePsf s]xL a}+s tyf ljQLo ;+:yfsf] klg z]o/ efp ljgf s'g} e/kbf]{ cfwf/ cfsfl;Psf sf/0f ;j{;fwf/0fsf] z]o/ nufgL s'g} lbg ;+s6df kg]{ b]lvPsf] 5 . s]xL ;Lldt z]o/ bnfnx¿sf] JolQmut :jfy{sf sf/0f ;+ul7t ¿kdf pgLx¿s} ar{:j sfod x'g] u/]sf] 5 . s]xL sDkgLx¿n] ;dod} ljj/0f pknAw gu/fpg], lgodg k|s[of k"/f gu/L ufoj x'g] tyf l:ylt c1ft /x]sf sDkgLx¿dflysf] sf/afxL lkmtnf] x'g] u/]sf] 5 . lwtf]kq af]8{df ;fwg ;|f]tsf] sdL tyf P]g lgodnfO{ sfof{Gjog ug{ ;Sg] Ifdtfsf] sdLsf sf/0f ;j{;fwf/0f z]o/wgLx¿ dsf{df k/]sf 5g\ . g]kfndf lwtf]kq ahf/sf k|d'v sfo{x¿nfO{ k|efjsf/L ¿kdf ;Dkfbg ug{ lwtf]kqsf] s]Gb|Lo lgIf]k k|0ffnL / qm]l86 /]l6ª k|0ffnLh:tf k"jf{wf/ ljsf; eO;s]sf 5}gg\ .


    o'gfO6]8sf] ;fwf/0f;ef ;DkGg

    o'gfO6]8 OG:of]/]G6 s+= -g]kfn_ lnld6]8sf] t]x|f}+ jflif{s ;fwf/0f;ef sDkgLsf cWoIf /ljeQm >]i7sf] ;efkltTjdf ldlt @)^#÷)*÷@( ut] g]kfn k|zf;lgs k|lzIf0f k|lti7fg -:6fkm sn]h_ hfjnfv]ndf ;DkGg eof] . sDkgLn] k|To]s jif{ gof“–gof“ ;Defjgf klxNofp“b} cu|ufdL ult lnO/x]sf] ;Gbe{df b]zsf] hl6n kl/l:yltsf jfjh'b klg cf=a= @)^@÷)^# df ?= !# s/f]8 ## nfv aLdf–z'Ns ;+sng u/L cf=a= @)^!÷)^@ sf] t'ngfdf !& k|ltzt a[l4 u/L cufl8 al9/x]sf] Joxf]/f cWoIf >]i7n] ;~rfns ;ldltsf] k|ltj]bgåf/f :ki6 kfg'{eof] . pQm cj;/df pxf“n] sDkgLn] cfÎgf] Joj;fosf] If]q lj:tf/ ub}{ n}hfg] qmddf gof“ k|sf/sf] aLdf Jojf;osf] ;'?cft ug]{ sfo{qmdnfO{ rfn' cfly{s jif{df cem k|efjsf/L ¿kdf lg/Gt/tf lb“b} hfg] Aoxf]/f pNn]v ug'{eof] . sDkgLsf] t]x|f}+ jflif{s ;fwf/0f;efn] sDkgLsf] cf=a= @)^@÷)^# df u/]sf] s"n gfkmf ?= ! s/f]8 $^ nfv #! xhf/dWo] sd{rf/L af]g;sf] nflu ?= !$,^#,)%@, cfos/jfkt ?= $$,(!,&& 5'6\ofOPsf] 5 . ;efdf >L >]i7n] aLdf P]gadf]lhd v'b gfkmfsf] %) k|ltztn] x'g] /sd ?= $#,#&,&$% aLdf sf]ifdf ;f/L xfn;Dd pQm sf]ifdf ?= $ s/f]8 &^ nfv k'u]sf] hfgsf/L klg lbg'eof] . ;fy}, nufgLtk{m ?= !% s/f]8 ^) nfv k'uL ut jif{sf] bf“hf]df ?= *=^^ k|ltzt a[l4 ePsf] 5 . pQm cj;/df sDkgLn] @)^@÷)^# df clUg aLdf Joj;fodf ?= @%,((*,$#!, ;fd'lGb|sdf ?= !@,^^$,)#!, df]6/df ¿ ^),&@(,^^^, 7]s]bf/ hf]lvddf ¿ #,#^*,&)& / ljljwdf ?= #)^@%,)%@ u/L s"n ?= !##,#*%,**& aLdf lk|ldod ;+sng ug{ ;kmn eO{ cfos/;lxt ;Dk"0f{ vr{x¿ s6fp“bf v'b d'gfkmf ?= *^ nfv &% xhf/ ePsf] 5 . o;/L sDkgLsf] k|lt z]o/ lstfaL d"No ?= ((^ k'u]sf] s'/f klg k|ltj]bgdf pNn]n ul/Psf] 5 .


    kfn'ª / a;fxdf dfcf]jfbL uh{g

    dsjfgk'/,g]skf dfc]fjfbLsf] k|tfk :d[lt lau|]8sf] cfof]hgfdf dsjfgk'/ lhNnfdf xfn] g]jf d'lQm df]rf{sf lhNnf ;Dd]ng ;DkGg ePsf] 5 . g]skf dfcf]jfbLsf s]Gb|Lo ;b:o Pjd\ k|rf/ ljefu k|d'v /fd sfsL{sf] k|d'v cfltYodf ePsf] pQm sfo{qmddf xhf/f}+ hgtfsf] ;x